پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده مربی‌گری مدیران در سازمان به‌عنوان یکی از روش‌های کارآمد در پرورش منابع انسانی، می‌تواند یک مهارت ضروری برای آموزش کارکنان و افزایش رفتارهای اثربخش کارکنان باشد. لذا هدف این پژوهش، شناسایی و ارائه شبکه مضامین مربی‌گری سازمانی برای مدیران دانشگاه‌ها بود که به روش کیفی انجام شد. روش پژوهش کیفی از نوع تحلیل مضمون با رویکرد استقرایی بود. حوزه پژوهش 45 عنوان متن مندرج در سایت‌های علمی از سال‌های 1999 تا 2019 بود. یافته‌ها نشان داد بعد از حذف مضامین تکراری و تلخیص مضامین مشابه 50 مضمون پایه، سپس 9 مضمون سازمان دهنده (توسعه تعاملات سازمانی، مدیریت مشارکتی، تشکیل گروه‌های کارآمد، تأکید بر روابط انسانی، اخلاق‌مداری، توسعه منابع انسانی، هدف مداری، تدوین شاخص‌های عملکرد، طراحی چرخه یادگیری سازمانی) و درنهایت 3 دسته مضمون فراگیر تحت عنوان (هم‌افزایی سازمانی، رویکرد انسان‌گرایانه و فرآیندمحوری) شناسایی شد. با استفاده ازنظر صاحب‌نظران و اساتید دانشگاه روایی محتوایی آن با استفاده از روش لاوشه به دست آمد و همه مضامین تأیید شدند. همچنین با استفاده از روش هولستی پایایی این مرحله 94/0 به دست آمد. درنهایت شبکه مضامین مربی‌گری سازمانی برای مدیران دانشگاه‌ها طراحی و ارائه شد.

چکیده هدف کلی پژوهش ارائه‏ی الگوی ساختاری رابطه هوش معنوی با عملکرد سازمانی بر اساس مدل اچیو بود. روش پژوهش مطالعه حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی کارکنان دانشگاه‏ها و مؤسسات آموزشی استان کرمانشاه بود که نمونه پژوهش شامل 374 نفر با استفاده از روش نمونه‏گیری تصادفی، انتخاب شدند. ابزارهای این پژوهش شامل پرسشنامه‏های استاندارد عملکرد سازمانی هرسی و گلد اسمیت (2009) و پرسشنامه هوش معنوی کینک (2009) بود که پس از محاسبه روایی و پایایی آن‏ها، بین نمونه توزیع و داده‏ها با استفاده از مدل معادلات ساختاری تحلیل شدند. نتیجه‏ی ناشی از فرضیه اصلی پژوهش نشان داد که هوش معنوی دارای رابطه‏ی مثبت و معنی‏دار با عملکرد سازمانی است (16/35 T-value =). همچنین بعد تفکر وجودی انتقادی هوش معنوی با عملکرد سازمانی (01/0 P<، 755/0= r)، بعد تولید معنای شخصی هوش معنوی با عملکرد سازمانی (01/0  P<، 832/0= r)، بعد آگاهی متعالی هوش معنوی و با عملکرد سازمانی (01/0  P<، 802/0= r) و نهایتاً بعد بسط حالت هشیاری هوش معنوی با عملکرد سازمانی (01/0  P<، 679/0= r) دارای رابطه‏ی مثبت و معنی‏دار است. ازاین‏رو پیشنهاد می‏شود مدیران بخش‏های مختلف دانشگاه‏ها و مؤسسات آموزشی استان کرمانشاه در راستای بهبود عملکرد سازمانی نگاه ویژه‏ای به هوش معنوی داشته باشند. واژگان کلیدی: هوش معنوی، عملکرد سازمانی، مدل اچیو

چکیده هدف از مطالعه حاضر، تدوین الگوی راهبردهای سه‏گانه بین‏المللی‏شدن دانشگاه‏های منتخب دولتی ایران بوده است. این مطالعه از نوع پژوهش‏های کیفی بوده که با استفاده از رویکرد نظریه‏پردازی داده‏بنیاد انجام شده است. در این راستا، پدیده محوری مطالعه فوق، عبارت از بین‏المللی‏شدن در راستای مأموریت‏گرایی دانشگاه‏های دولتی کشور، تعریف شده است. جامعه آماری این پژوهش مشتمل بر مدیران و صاحب‏نظران 16 دانشگاه دولتی منتخب کشور بوده، بنابراین تعداد مشارکت‏کنندگان با بهره‏گیری از روش نمونه‏گیری هدفمند، شامل 82 نفر بوده است که با استفاده از روش مصاحبه نیمه‏ساختمند در پژوهش مشارکت داشته‏اند. اعتبار و روایی داده‏های این پژوهش، با بهره‏گیری از دو روش بازبینی مشارکت‏کنندگان و مرور خبرگان، موردبررسی قرار گرفته است. راهبردهای پژوهش متناسب با کارکردهای سه‏گانه دانشگاه در حوزه‏های آموزش، پژوهش و خدمات هرکدام با ده مؤلفه فرعی، به ترتیب با 140، 75 و 120 کد‏باز شناسایی و تحلیل شده است. نتیجه نهایی آن‏که تحقق فرایند بین‏المللی شدن در دانشگاه‏های دولتی کشور، نیازمند برنامه‏ریزی و اقدامات مقتضی و هم‏زمان در هر سه حوزه آموزش، پژوهش و خدمات، از طریق بذل‏توجه کافی نسبت به آن، در مسیر مأموریت‏گرایی دانشگاه‏های فوق است.

چکیده این پژوهش با هدف شناسایی شایستگی‌های حرفه‌ای کارکنان دانشگاه فردوسی مشهد با استفاده از رویکرد تحقیق آمیخته اکتشافی انجام شده است. روش پژوهش در بخش کیفی مطالعه موردی و در بخش کمی روش توصیفی-تحلیلی بوده است. در بخش کیفی پژوهش، با تحلیل محتوای اسناد مصوب دانشگاه (از جمله کتابچه طبقه‌بندی و ارزشیابی مشاغل دانشگاه و نیز سند راهبردی دانشگاه)، شایستگی‌های مورد انتظار از کارکنان شناسایی گردید. سپس با مراجعه به سرپرستان کارکنان، لیست شایستگی‌های شناسایی شده تکمیل و اصلاح گردید. در بخش کمی پژوهش با استفاده از ابزار پرسشنامه میزان اهمیت شایستگی‌های شناسایی‌شده در مسیر شغلی کارکنان با نظرسنجی از آنها مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج بخش کیفی پژوهش نشان داد که شایستگی‌های شناسایی شده برای کارکنان دانشگاه را می‌توان در قالب پنج دسته از شایستگی‌های ‌محوری دسته‌بندی نمود که عبارتند از: شایستگی‌های فردی، میان‌فردی، ادراکی، سازمانی و فنی. نتایج بخش کمی پژوهش نیز نشان داد که از دیدگاه کارکنان، شایستگی‌های فردی بیشترین اهمیت را در مسیر شغلی آنها دارند و در مراتب بعدی شایستگی‌های سازمانی، ادراکی، فنی و میان‌فردی قرار دارند.

چکیده پژوهش حاضر به‌منظور شناسایی، طبقه‏بندی و اولویت‏گذاری عوامل مؤثر بر مرجعیت علمی دانشگاه (موردمطالعه: دانشگاه بین‏المللی امام رضا‏ علیه‏السلام) در راستای ارتقای کیفیت آموزش عالی و قدرت نرم کشور انجام شد. ابتدا با روش کتابخانه‏ای اقدام به بررسی پیشینه پژوهش به‏منظور شناسایی عوامل مؤثر بر مرجعیت علمی دانشگاه گردید، سپس با تحلیل مضامین اولیه و روش دلفی کیفی (نظرسنجی خبرگان) به توسعه، طبقه‏بندی و اولویت‏گذاری عوامل احصا شده پرداخته شد. خبرگان به تعداد 15 نفر، با روش نمونه‏گیری گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب گردید و با استفاده از روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی، وزن زیر عوامل در هر عامل مرتبط آن به دست آمد. عوامل مؤثر بر مرجعیت علمی دانشگاه ابتدا در قالب 902 مضمون اولیه مورد شناسایی قرار گرفت و درنهایت پس از غربال‏گری و طبقه‏بندی، در قالب 45 زیرعامل شناسایی و به ترتیب اهمیت مدنظر خبرگان، رتبه‏بندی شدند. تربیت و توانمندسازی سرمایه انسانی خودباور و کارآفرین در رتبه اول اهمیت، وجود شبکه علمی هم‏افزای ملی و فراملی در اولویت دوم و هرم مناسب اعضاء هیئت‏علمی با جذب نیروهای کیفی تخصصی در رتبه سومِ اهمیت درمجموعه عوامل مؤثر بر مرجعیت علمی دانشگاه قرار گرفت

چکیده هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش رهبری هم افزایی(سینرژی) مبتنی برعملکردآموزشی مدیران در دانشگاههای استان گلستان است.این پژوهش از نظرهدف کاربردی است که با رویکرد آمیخته (کیفی-کمی) انجام شد.جامعه آماری آن را کلیه مدیران سطوح مختلف دانشگاهی به تعداد 395نفر وروش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای و بر اساس فرمول کوکران تعداد 193نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند.جهت جمع­آوری داده­ها از پرسش­نامه­های محقق ساخته رهبری هم افزایی وعملکرد آموزشی مدیران دانشگاههااستفاده شد. پایایی پرسشنامه ها برای  همه متغیرها تایید گردید. جهت تجزیه و تحلیل داده­ها در بخش کمی از آزمون­tمستقل استفاده شد.یافته­ها نشان داد رهبری هم افزایی در ابعاد چهارگانه خود بر عملکرد مدیران دانشگاههای استان گلستان تاثیر دارد. دراین نوع رهبری بعدرفتاررهبری بیشترین تاثیررادرعملکردمدیران دارد. بعدازآن باورها،ارزشهاودیدگاههااثرقابل توجهی برعملکردآموزشی داشته است. ساختارسازمانی و نیروهای بیرونی درجات سوم وچهارم را از نظر تاثیر برعملکرد دارامیباشند. همچنین بهترین عملکردآموزشی  مربوط به دانشگاه علوم پزشکی گلستان می باشد.

چکیده در مقاله حاضر ضمن توجه به اهمیت مستند سازی تجارب مدیران به تحلیل کیفی اصول مستند سازی تجارب روسای دانشگاه پرداخته و در نهایت براساس مصاحبه صورت گرفته با خبرگان ، ساختار فرایند مستندسازی، ارزیابی و انتشار تجربیات به عنوان یک چارچوب و با روش علمی و کاربردی طراحی شد. ساختارطراحی شده از شیوه های مدیریت دانش، مدیریت استراتژیک ، مدیریت کیفیت، مدیریت ارزیابی عملکرد، مدیریت فناوری اطلاعات و نیز تکنیک­هایی همچون مورد نویسی، خاطره نویسی، سخنرانی، تهیه فیلم و... الهام گرفته است و براساس مفهوم سازمان یادگیرنده طراحی و تدوین شده است. بر اساس این ساختار، فرایند نظام مستندسازی تجربیات مدیران از یک فرایند سه مرحله ای تبعیت می­کند. این مراحل عبارتند از:برنامه ریزی مستند سازی، 2- اجرای مستند سازی، 3- پایش ،کنترل،تسهیم. هریک از این مراحل نیز به فعالیت ها و سپس گام های مختلف درهرفعالیت تقسیم می­شود که مستند ساز را به نتیجه منطقی و مورد نظر می­رساند.
 
 

چکیده امروزه دانشگاه ها به عنوان مرکزی متشکل از عوامل و منابع مادی و مالی و انسانی شامل اساتید، کارکنان و دانشجویان
قابل تصور است که در آن به تبادل دانش و اشاعه آن پرداخته می شود و نقش سرمایه ای دانشگاه به خوبی مشخص
و مورد توجه جامعه و دولت می باشد. برهمین اساس، فرایند مدیریت دانش از رسالتهای اصلی یک دانشگاه به شمار
م یآید و در کشور ما هم به دلیل وجود مراکز، مؤسسات آموزش عالی و دانشگاه های متعدد، این رسالت مورد توجه و
انتظار بوده است و همه ساله هزینه هنگفتی صرف آزمایش و خطا در خصوص تصمی مگیری روسا و مدیران دانشگاهی
م یگردد. حال برای رسیدن به این رسالت و کاهش هزینه های ناشی از آزمایش و خطا در تصمیمات مدیران و خصوصا
روسای دانشگاه ها، ایجاب م یکند تا با مستند سازی تجارب زیسته مدیریتی روسای دانشگا هها و بازیابی و استفاده از آن
تجارب، ضمن انجام این رسالت دانشگاه، پاسخگوی نیازهای ذینفعان داخلی و خارجی دانشگا هها با حداقل هزینه و در
کمترین زمان ممکن نیز بود. انتقال تجربه روسای دانشگاه نیازمند حلقه اتصالی به نام برنامه دانشگاه است و برای انجام
این امر لازم است اصول و ساز و کار مستند سازی تجربیات سازمانی روسای دانشگاه ها و فرهنگ سازی و آموزش لازم در
حوزه های متصور فردی، دانشگاهی و فرا دانشگاهی روسای دانشگاه ها شکل گیرد و روسای دانشگاه ها بپذیرند که اقدام به
مستندسازی تجارب مدیریتی، برای همه مدیران بعدی نوعی فرصت است و اقدام دانشگا هها به تدوین و تصویب مقرراتی
که بتواند انتقال تجربه مدیریتی را نهادینه نماید و به شک لگیری فرهنگ انتقال تجربه مدیریتی منجر شود، ضرورت دارد
و در دنیای معاصر نیز فراخوانی، تقویت، توسعه و انتشار دانش سازمانی از طریق مستندسازی تجارب مدیران به عنوان
یکی از محورهای اساسی مدیریت دانش، همواره مورد توجه می باشد.

چکیده هدف این مقاله بررسی همگرایی دانشگاه های ایرانی با مولفه های دانشگاه در کلاس جهانی می باشد که دانشگاه علامه
طباطبائی به عنوان نمونه مورد مطالعه قرار گرفت. طرح این پژوهش کمی و روش آن توصیفی از نوع پیمایشی است.
ابزار پژوهش پرسش نامه ای محقق ساخته بر اساس مولفه های مطرح شده توسط فیلیپ آلتباخ ) 2007 ، 2009 ( که شامل
مدیریت انعطاف پذیر، پژوهش متعادل، آزادی آکادمیک، امکانات کافی و منابع مالی م یباشند تنظیم شده است می باشد.
جامعه آماری پژوهش اساتید دانشگاه علامه طباطبائی م یباشند و حجم نمونه طبق جدول مورگان 127 نفر بوده که با
توجه به تنوع دانشکده ها از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای با تخصیص مناسب بهره برده شده است.
نتایج پژوهش نشان م یدهد که تفاوت میانگین برای مولفه های مدیریت انعطا فپذیر و پژوهش متعادل، آزادی
آکادمیک و امکانات مادی معنادار است و م یتوان بیان نمود که دانشگاه علامه طباطبایی دارای مدیریت انعطا فپذیر،
پژوهش متعادل، آزادی آکادمیک و امکانات مادی متوسط می باشد و تا رسیدن به دانشگاه در کلاس جهانی فاصله دارد.

چکیده پژوهش حاضر به بررسی و مقایسه کیفیت برنامه درسی ارائه شده در دانشگاه های دولتی ایران از دیدگاه اعضای هیات
علمی پرداخته است. این تحقیق از نوع توصیفی کاربردی و در زمر ةپژوه شزمینهی‌ابی می باشد. جامعه مورد مطالعه اعضاء
هیات علمی دانشگاه های صنعتی امیرکبیر، شهید بهشتی، سهند تبریز، صنعتی همدان، صنعتی شاهرود و کردستان
به تعداد 1605 نفر بودند که بر اساس روش طبقه ای نسبی نمونه ای برابر با 860 نفر مورد بررسی قرار گرفتند. جامعة
دانشگا ههای دولتی ایران براساس دو عامل تقسیم بندی دانشگا هها در 3 گروه ) برخوردار – نیمه برخوردار – غیر
برخوردار ( و نیز تقسیم یندی صنعتی و غیر صنعتی دانشگاه ها، انتخاب گردیدند. پس از تجزیه و تحلیل اطلاعات به
ک‌م ک نر مافزار Excel , SPSS و پارامترهای آمار توصیفی و استنباطی این نتیجه حاصل شد که دانشگاه های برخوردار
در پژوهش از نظر ارزیابی اساتید خود دارای برنامه درسی با کیفیت بالاتری نسبت به دانشگاه های نیمه برخوردار و
غیربرخوردار دارا هستند؛ اما در ارزیابی اساتید گرایش به میانگین مشهود است که در تحلیل این امر نیز خلاء یک
سیستم ارزیابی مکانیزه و معیاری منسجم جهت ارزیابی بی طرفانه و دقیق درقالب یک استاندارد ملی مورد قبول همگان
و یا ایجاد واحد خبرگان در هر دانشگاه جهت ارزیابی کیفیت در همه ابعاد دانشگاهی بخصوص بعد برنامه درسی احساس
می شود

چکیده هدف از مطالعه حاضر، شناسایی و تحلیل مؤلفههای تأثیرگذار بر تحقق فرایند تبدیل دانش به فناور ی
در دانشگاههای تهران است. بدین منظور، ابتدا از طریق مطالعه گسترده مبانی نظری و پیشینه تحقیق در
سطوح ملی و بینالمللی، مؤلفههای اصلی مؤثر بر این فرایند شناساییشده و سپس دیدگاههای 33 نفر
از صاحبنظران و متخصصان حوزه علم و فناوری با بهره گیری از روش مصاحبه نیمه هدایت شده
درزمینۀ تأیید و اولویتبندی مؤلفههای فوق مشتمل بر فرهنگ دانشگاهی، منابع انسانی، مؤلفه های
مدیریتی، مؤلفههای علمی، مؤلفههای فناوری، مؤلفه های مالی، مؤلفه های ساختاری، فرایندهای
دانشگاهی و امکانات و تجهیزات موردبررسی قرارگرفته است. پس از تأیید مؤلفههای اصلی مطروحه ،
مؤلفههای فرعی متناظر با آنان نیز تعیین و از طریق تدوین پرسشنامه محقق ساخته با بهره گیری از
روش نمونهگیری طبقهای- تصادفی به تأیید 286 نفر از مدیران و اعضا ی هیئت علمی دانشگاه های
تهران رسیده است. علاوه بر آن، دیدگاههای این افراد درباره عملکرد دانشگاه هایشان در ارتباط با
مؤلفههای فوق بررسی شده است . نتایج حاک ی از آن است که کلیه مؤلفه های اصل ی و فرع ی
شناساییشده، توسط اعضای نمونه مورد تأیید قرارگرفته است . از دیگر سو ، مدیران و اعضا ی
هیئتعلمی دانشگاههای تهران – بهاستثنای دانشگاه تهران و شریف در ارتباط با مؤلفه منابع انسا نی-
عملکرد دانشگاههای خویش را در تمامی موارد، پایینتر از حد متوسط ارزیابی نمودهاند که این امر
بیانگر مسیر دشوار پیشروی دانشگاههای کشور بهمنظور تحقق فرایند تبدیل دانش به فناور ی و در
راستای دستیابی به اقتصاد و توسعه مبتنی بر دانش در کشور است.

چکیده منابع انسانی نیازهای سازمان را در طی یک دورۀ طولانی برآورده می‌کنند و جانشین‌پروری فرایندی برای آماده‌سازی و نوسازی این منابع است. این پژوهش فرایند استقرار نظام جانشین‌پروری مدیریت در دانشگاه را با استفاده از طرح نظام‌دار نظریۀ داده بنیاد کاوش کرده است. بدین منظور از 17 نفر از سیاستگذاران در عرصۀ آموزش عالی، مدیران فعلی و سابق دانشگاه در سطوح مختلف علمی و اجرایی، صاحبان اثر در موضوع مذکور، متخصصان در حوزۀ منابع انسانی و اعضای هیئت علمی مطلع در زمینۀ تحقیق مصاحبه به عمل آمد و داده‌ها از مصاحبه‌ها استخراج شد. نتایج تحلیل داده‌ها طی سه مرحله، کدگذاری باز، محوری و انتخابی حاکی از دوازده مقوله کلی بود که در قالب مدل پارادایمی شامل: شرایط علّی (گفتمان­سازی، بینشمندی علمی، بلوغ و نظام پاسخگویی)؛ مقولۀ کانونی (شایسته‌گرایی)؛ راهبردهای استقرار (توانمندسازی و مدیریت استعداد)، زمینه (جوّ و محیط حمایتی، مشارکت ذی­نفعان و ثبات)؛ شرایط مداخله‌گر (استقلال دانشگاهی) و پیامدها (توانمندسازی)، فرایند استقرار نظام جانشین‌پروری مدیریت در دانشگاه و روابط بین ابعاد مختلف آن را منعکس می‌کنند.

چکیده روند روزافزون مهاجرت و به ویژه مهاجرت متخصصان، مسئله ای است که بسیاری از کشورهای جهان را به خود مشغول ساخته است. بررسی و شناخت این موضوع به ویژه برای کشور ایران (از نظر گستردگی شاخص مهاجرت متخصصان) بسیار حائز اهمیت است. این مطالعه دلایل مهاجرت متخصصان ایرانی به خارج از کشور را از دید اعضای هیئت علمی دانشگاه­های کرمان مورد بررسی قرار داده است. برای این منظور، پرسشنامه­های حاوی عوامل دموگرافیک و 40 سؤال مربوط به دلایل مهاجرت تهیه و در اختیار 118 نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه­های کرمان که به صورت تصادفی انتخاب شده بودند، قرار گرفت. نتایج این مطالعه نشان داد که از نظر اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های کرمان، دلایل اقتصادی، دلایل اجتماعی، دلایل سیاسی، دلایل شغلی و دلایل علمی ـ پژوهشی از انگیزه‌های مهاجرت متخصصان به خارج از کشور محسوب می‌شود اما دلایل شخصی از این انگیزه‌ها محسوب نمی‌شود. همچنین یافته­های این مطالعه در مورد ترتیب و اولویت دلایل مهاجرت متخصصان نشان داد، از نظر اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های کرمان، دلایل مهاجرت متخصصان در اولویت اول،‌ دلایل شغلی، دلایل اجتماعی و دلایل اقتصادی و در اولویت دوم،‌ دلایل سیاسی و دلایل علمی و پژوهشی و در اولویت سوم (آخر)، دلایل شخصی بوده است.

چکیده در چشم‏انداز پایداری، مهمترین سرمایه کشورها، سرمایه های انسانی هستند. بنابراین داناسازی و باتبع تواناسازی انسان‏ها از اعم رسالت هاست. در این بین آموزش عالی از این جهت که رسالت تولید علم، ترویج دانش و آموزش و پرورش منابع انسانی مورد نیاز بخش های مختلف جامعۀ را بر عهده دارد، از جایگاه ویژه‏ای در دستیابی به توسعه پایدار برخوردار می باشد. در این مطالعه توصیفی-تحلیلی که با هدف ترسیم الگویی مفهومی برای دانشگاه پایدار انجام شد، ادبیات پایداری در آموزش عالی و فعالیت‏های موجود جهانی درباره تلفیق پایداری در دانشگاهها بررسی و تحلیل گردید و بر این اساس الگوی اولیه، طراحی و در اختیار تنی چند از صاحب نظران آموزش عالی قرار گرفت. نظرات صاحب نظران در مورد الگو، لحاظ و در نهایت الگوی مفهومی دانشگاه پایدار با تأکید بر سه اصل اساسی تفکر سامانه‏ای (سیستمی)، برنامه ریزی مشارکتی و توسعه پایدار ترسیم شد. از مهم‏ترین بخش های الگو تشکیل کمیته پایداری در دانشگاه‏ها برای برنامه ریزی و اجرای برنامه‏های تلفیق پایداری در ابعاد آموزش، پژوهش و برون‏رسی دانشگاهی است. امید می رود این الگو به توسعه آموزش عالی در جهت پایداری اقتدار علمی کشور کمک کند.

چکیده هدف از این پژوهش، بررسی و مطالعۀ دیدگاه‌های داوطلبان آزمون سراسری سال 1387 و دانشجویان سال اول (داوطلبان آزمون سال 1386) به منظور استخراج عوامل اثرگذار بر انتخاب رشته و بیان راه‌های بهبود آن بوده است. طرح تحقیق از نوع پیمایشی و جامعۀ آماری مورد مطالعه را داوطلبان مجاز به انتخاب رشتۀ آزمون سراسری سال 1387 و دانشجویان سال اول دانشگاه‌های دولتی تشکیل داده‌‌اند. نمونۀ‌ مورد مطالعۀ داوطلبان به صورت تصادفی و نمونۀ دانشجویان به صورت تصادفی طبقه‌ای انتخاب شده و مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامۀ محقق‌­ساخته با ضریب پایایی 838/0 استفاده شده است. نتایج نشان داد، عوامل اثرگذار بر انتخاب رشتۀ داوطلبان به ترتیب: آیندۀ شغلی، منزلت اجتماعی، نوع رشته، علاقه، خانواده، دوری و نزدیکی دانشگاه به محل زندگی، نظر افراد متخصص، دوستان و همسالان، تبلیغات رسانه‌ها و قبولی صرف در دانشگاه و از نظر دانشجویان: خانواده، آیندۀ شغلی، علاقه، نوع رشته، منزلت اجتماعی، نظر افراد متخصص، دوری و نزدیکی دانشگاه به محل زندگی، دوستان و همسالان، تبلیغات رسانه‌ها و محدودیت‌های شخصی بودند. همچنین نتایج نشان داد از نظر داوطلبان و دانشجویان منابع اطلاعاتی که از طرف سازمان سنجش آموزش کشور منتشر می‌شود، از اولویت استفاده برخوردار هستند. هر دو گروه داوطلبان و دانشجویان در شناخت ضوابط انتخاب رشته با مشکل مواجه بوده و کمترین آشنایی را با تخصیص ظرفیت داشته‌اند.