پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده هدف از انجام این پژوهش تعیین نقش انگیزش تحصیلی در رابطه بین باورهای هوشی و خودارزشمندی بود. پژوهش حاضر ازلحاظ هدف کاربردی و ازلحاظ نحوه گرداوری داده‌ها در زمره پژوهش‌های توصیفی از نوع همبستگی و ازلحاظ روش در زمره پژوهش‌های کمی بود. جامعه پژوهش حاضر عبارت بود از کلیه دانش‌آموزان دختر متوسطه شهر بجنورد در سال تحصیلی 1398-1397 بود که 350 نفر با استفاده از روش نمونه‏گیری خوشه‏ای چندمرحله‏ای، انتخاب شدند. جهت سنجش متغیرهای پژوهش از پرسشنامه‏های خودارزشمندی Crocker و همکاران (2003)، انگیزش تحصیلی Harter (1981) و باورهای هوشی Abdul Fattah and Yates (2006) را تکمیل نمودند. نتایج ماتریس همبستگی نشان داد که بین انگیزه تحصیلی، باورهای هوشی و خودارزشمندی روابط معناداری یافت شد. باورهای هوشی بر خودارزشمندی دارای ضریب تأثیر 61/0(استاندارد نشده) بودند که آماره بحرانی مربوط به اثر مستقیم باورهای هوشی و انگیزه تحصیلی بر خودارزشمندی مثبت و در سطح 05/0 معنادار بود؛ یعنی باورهای هوشی بر انگیزه تحصیلی تأثیر مستقیم مثبت نداشت. با توجه به نتایج حاصله می‌توان گفت باورهای هوشی و انگیزش تحصیلی از اهمیت بالایی در شکل‌گیری خودارزشمندی برخوردارند. انگیزش تحصیلی به تنهایی قادر به ایفای نقش میانجی گرانه بین باورهای هوشی و خودارزشمندی بود. لذا در تبیین یافته‌ها می‌توان گفت انگیزش پیشرفت تحصیلی، تنها پیامد هوش فردی یا امکانات سخت‌افزاری موجود در محیط‌های اجتماعی نیست، بلکه جنبه‌های روان‌شناختی افراد مانند باورهای هوشی و خودارزشمندی نیز در آن نقش اساسی دارند.

چکیده هدف از پژوهش حاضر تبیین تجربیات زنده دانش‏آموزان پایه دوازدهم مدارس متوسطه‏ی شهر کرمانشاه در سال تحصیلی 97-98 از انگیزش تحصیلی بوده است. روش پژوهش کیفی از نوع نظریه داده بنیاد و ابزار جمع‏آوری اطلاعات مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. جامعه پژوهش شامل تمامی دانش‏آموزان پایه دوازدهم رشته تجربی مدارس متوسطه‏ی شهر کرمانشاه در سال تحصیلی 97-98 بود. نمونه‏گیری به‏صورت هدفمند و گلوله برفی بوده به این صورت که تا جایی که دیگر به اطلاعات جدید پیدا نمی‏شد، نمونه‏گیری نیز پایان می‏پذیرفت، بنابراین با اشباع نظری، مصاحبه‏ها به اتمام رسید. نمونه شامل 16 نفر از دانش‏آموزان بود که در یک مصاحبه نیمه ساختاریافته شرکت کردند. داده‏های حاصل از مصاحبه‏ها به روش تحلیل محتوای کیفی، تحلیل شدند و مقوله‏های اصلی انگیزش تحصیلی استخراج شد. بدین ترتیب عوامل مؤثر بر انگیزش تحصیلی در دو مقوله اصلی کدگذاری شده که هرکدام دارای مقوله‏های فرعی دیگری می‏شد. مقوله‏های اصلی به‏دست‏آمده عبارت‏اند از: 1- عوامل درونی، 2- عوامل بیرونی. مقوله‏های فرعی شامل: 1- عوامل فردی، 2- عوامل خانوادگی، 3- عوامل اجتماعی و زیر مقوله‏ها شامل: داشتن هدف، انرژی، آینده روشن، خودباوری، خودکارآمدی، موفقیت، علاقه، راهبردهای یادگیری، تشویق‏ها و حمایت پدر و مادر، تشویق دوستان و همسالان، الگو قرار دادن افرادی که به موفقیت رسیدن بود. به‏طورکلی انگیزش تحصیلی از عوامل متعددی چون فرد، خانواده و اجتماع متأثر است.

چکیده هدف پژوهش حاضر تعیین نقش میانجی­گری ابعاد انگیزش تحصیلی در رابطه بین سرمایه روان‌شناختی با فرسودگی تحصیلی در دانشجویان بود. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری پژوهش شامل تمام دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحدهای تهران مرکز، تهران شرق و دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی واحد تهران در سال تحصیلی ۹۶-۱۳۹۵ بود که از میان آن‌ها به روش نمونه‌برداری تصادفی چندمرحله­ای ۴۱۰ نفر انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه فرسودگی تحصیلی (برسو، ۱۹۹۷)، مقیاس انگیزش تحصیلی (والرند و همکاران، ۱۹۹۲)، پرسشنامه خوش­بینی (شیر و کارور، 1985)، مقیاس تاب‌آوری (کانر ودیویدسون، 2003) و مقیاس امید بزرگ‌سالان (اِسنایدر و همکاران، 1991) بود. داده‌ها با استفاده از روش الگویابی معادله‌های ساختاری تحلیل شدند. انگیزه تحصیلی درونی و بی­انگیزگی تحصیلی به‌صورت منفی و معنادار اثر سرمایه روان‌شناختی بر فرسودگی تحصیلی را میانجی­گری می­کنند. پیشنهاد می‌شود برای همه دانشجویان سرمایه­های روان‌شناختی و زمینه برای رشد و شکوفایی استعدادها فراهم شود تا افراد انگیزه کافی برای تلاش و تکاپو در راستای رسیدن به هدف داشته باشند.

چکیده هدف از پژوهش حاضر تعیین رابطه مؤلفه‌های نابرابری‌های جنسیتی در حیطه‎های اجتماعی، آموزشی-فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و حقوقی با انگیزش تحصیلی زنان بود. این پژوهش مقطعی از نوع همبستگی بوده است. شرکت‌کنندگان 360 زن دانشجوی 20 تا 35 ساله دانشگاه‌های آزاد ساری، تنکابن و چالوس بودند که به روش تصادفی و خوشه‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری اطلاعات از دو پرسشنامه سنجش نابرابری جنسیتی پژوهشگر ساخته و انگیزش تحصیلی والرند استفاده شده است. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، همبستگی پیرسون و رگرسیون در نسخه 23 SPSS انجام شد. بین کل مؤلفه‌های نابرابری جنسیتی با انگیزش تحصیلی ارتباط مثبت وجود داشت و با افزایش نابرابری جنسیتی، انگیزش افزایش می‌یافت. همبستگی بین نابرابری آموزشی، اقتصادی، حقوقی و سیاسی با انگیزش تحصیلی معنی‌دار بود. بر اساس یافته‌ها، اهمیت نابرابری جنسیتی بر انگیزش تحصیلی زنان موردبحث قرار گرفت.

چکیده هدف پژوهش حاضرتعیین رابطه مسند مهارگری و خودکارآمدی با انگیزش تحصیلی دانش‏آموزان بود. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل کلیه دانش­آموزان رشته علوم تجربی سال آخر دبیرستان­های دخترانه و پسرانه دولتی بود که در سال تحصیلی 93-92 در تهران مشغول تحصیل بودند. جهت انتخاب نمونه از روش نمونه‏گیری خوشه ای چندمرحله ای استفاده شد. با توجه به طرح پژوهش 200 نفر انتخاب و به مقیاس انگیزش تحصیلی (والرند و همکاران، 1989)، مقیاس درونی بودن، افراد قدرتمند و شانس (لوینسون، 1981)، و پرسشنامه خودکارآمدی تعمیم یافته (جاج و همکاران، 1998) پاسخ دادند. نتایج تحلیل رگرسیون نشان دادند دو متغیر مسند مهارگری و خودکارآمدی توانایی تبیین 13 درصد از واریانس انگیزش درونی، 7 درصد از واریانس انگیزش بیرونی و 9 درصد از واریانس بی‏انگیزشی را دارند. در پایان، یافته­ها بر مبنای اهمیت انگیزش تحصیلی در پیشرفت تحصیلی دانش‏آموزان مورد بحث قرار گرفت. 

چکیده هدف اصلی این پژوهش بررسی رابطه بین انگیزش تحصیلی و تفکر انتقادی دانش آموزان و مقایسه آن در مدارس
هوشمند و عادی بود. روش تحقیق، علی مقایسه ای )پس رویدادی( بوده که جامعه آماری آن را کلیه دانش آموزان
پسر کلاس هشتم در سال تحصیلی 1393 تش یکل دادند. با استفاده از نمون هگیری خوشه ای مرحله ای و بر اساس فرمول
کوکران تعداد 156 نفر ) 113 نفر از مدارس عادی و 43 نفر از مدارس هوشمند( انتخاب شدند. جهت گردآوری داده های
مورد نیاز از پرسشنامه های استاندارد انگیزش تحصیلی هارتر و مهارت های تفکر انتقادی واتسون و گلیزر استفاده شد که
پنج خرده مقیاس عمده استنباط، شناسایی مفروضات، استنتاج، تعبیر و تفسیر وارزشیابی استدلال های منطقی را می
سنجد. برای بدست آوردن روایی پرسشنام هها از روایی محتوایی و صوری استفاده شد. ضریب پایایی نیز از طریق آلفای
کرونباخ به ترتیب 94 / 0 و 79 / 0 برآورد گردید. جهت تجزیه و تحلیل داد هها از روش های آمار توصیفی و آمار استنباطی
همچون کالموگروف-اسمیرونوف، ضریب همبستگی پیرسون، آزمون t برای گروه های مستقل استفاده شد. نتایج نشان
داد که بین تفکر انتقادی و مولف ههای آن با انگیزش تحصیلی رابطه وجود ندارد، همچنین یافته ها نشان داد که میانگین
انگیزش تحصیلی و تفکر انتقادی دانش آموزان مدارس هوشمند بیشتر از مدارس عادی می باشد.

چکیده هدف اصلی این پژوهش بررسی رابطۀ ابعاد انگیزش ‌تحصیلی با اشتیاق ‌تحصیلی است. نمونۀ این پژوهش شامل 187 نفر از دانش‌آموزان سال سوم دبیرستان شهر اهواز بود که با روش تصادفی چندمرحله‌ای انتخاب شدند. برای سنجش متغیرهای مورد مطالعه از پرسشنامۀ انگیزش ‌تحصیلی، بی‌انگیزگی ‌تحصیلی و پرسشنامه اشتیاق ‌تحصیلی استفاده شد. داده‌ها با روش‌های همبستگی ساده و تحلیل رگرسیون چندگانه تجزیه و تحلیل شدند. نتایج حاکی از وجود رابطۀ مثبت و معنی‌دار بین ابعاد انگیزش ‌تحصیلی درونی و بیرونی با اشتیاق تحصیلی و رابطۀ منفی معنی‌دار بین ابعاد بی‌انگیزگی تحصیلی با اشتیاق تحصیلی بود. علاوه بر این، نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون چندگانه نشان دادند که از میان ابعاد مختلف انگیزش ‌تحصیلی، ابعاد باورهای تلاش، ارزشمندی تکالیف، ویژگی‌های تکلیف و انگیزش درونی تجربه برانگیختگی بیشترین نقش را در تبیین واریانس ابعاد اشتیاق ‌تحصیلی دارند.