پژوهش در نظام‌های آموزشی
مجله علمی

آزمون مدل علی ملال تحصیلی درس ریاضی بر اساس راهبردهای شناختی و هدف‌گرایی تحصیلی با میانجی‌گری امید تحصیلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

الهام نیکوکار 1
نورعلی فرخی 2
فریبرز درتاج 3
فاطمه قائمی 4

1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه علوم تحقیقات

2 استاد گروه سنجش و اندازه گیری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران

3 استاد گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران

4 دانشیار گروه آموزشی پیوند و بیماری، معاونت درمان، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران

10.22034/jiera.2026.553002.3391
چکیده
هدف: ملال تحصیلی، به عنوان یک پدیده هیجانی پیچیده و فراگیر، به طور فزاینده‌ای به عنوان یک عامل بازدارنده کلیدی در فرآیندهای یادگیری و پیشرفت تحصیلی، به ویژه در حوزه‌های شناختی چالش‌برانگیز مانند ریاضیات، شناخته شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی مدل ملال تحصیلی ریاضی براساس راهبردهای شناختی و هدف‌گرایی تحصیلی با میانجی‌گری امید تحصیلی در دانش‌آموزان متوسطه دوم انجام شد
روش: این پژوهش از نوع توصیفی و به روش الگویابی علی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم مدارس دولتی شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1404بود که از میان آن‌ها 400 نفر با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه ملال تحصیلی (Pekrun et al., 2002)، پرسشنامه یادگیری خودتنظیمی (Bouffard et al., 1995)، پرسشنامه هدف‌گرایی تحصیلی (Bouffard et al., 1998)، و پرسشنامه امید تحصیلی (Pekrun et al., 2002) بود. داده‌ها با استفاده از تحلیل مسیر در نرم‌افزارهای SPSS-24 و AMOS-2024 تحلیل شدند.
یافته‏ها: یافته‌ها نشان داد که مدل پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار است. هم‌چنین یافته‎‌ها نشان داد که راهبردهای شناختی (13/0-=β=) و جهت‌گیری هدف تسلطی (39/0β=)، عملکردی (15/0-β=) و اجتنابی (15/0-β=) اثر مستقیم بر ملال تحصیلی درس ریاضی داشته‌اند و امید تحصیلی نیز نقش واسطه‌ای را در رابطه میان جهت‌گیری هدف تسلطی و راهبردهای شناختی با ملال تحصیلی درس ریاضی ایفا می‌کند
نتیجه‏گیری: بر این اساس، توجه به تقویت امید تحصیلی و آموزش راهبردهای مؤثر یادگیری می‌تواند به عنوان رویکردی کارآمد در کاهش ملال تحصیلی و ارتقای انگیزش و مشارکت دانش‌آموزان در درس ریاضی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

امید تحصیلی
راهبردهای شناختی
ملال تحصیلی
هدف‌گرایی تحصیلی

موضوعات

پژوهش در نظام‌های آموزشی
دوره 19، شماره 70
پاییز 1404
صفحه 1-15

صفحه اصلی

اعضای هیات تحریریه

ارسال مقاله

تماس با ما