پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده هدف این پژوهش طراحی مدل تعالی سازمانی دانشگاه فرهنگیان شمال شرق کشور در سال 1398 است که با رویکرد آمیخته (کمی، کیفی) و طرح اکتشافی انجام شد. جامعه آماری موردمطالعه را دو گروه تشکیل دادند. در بخش کیفی، خبرگان جامعه علمی از متخصصان دانشگاه فرهنگیان و در بخش کمی کلیه اعضای هیئت‌علمی و اساتید مدعو، مدیران و معاونین دانشگاه فرهنگیان که بر اساس آمار سازمان مدیریت برنامه‌ریزی استان‌های خراسان رضوی، شمالی و جنوبی تعداد 732 نفر بودند. نمونه آماری بخش کیفی 18 نفر از خبرگان علمی با روش نمونه‌گیری هدفمند و بر اساس اصل اشباع انتخاب شدند و در بخش کمی تعداد 302 نفر نمونه (بر اساس جدول مورگان) به‌صورت تصادفی طبقه‌ای موردبررسی قرارگرفته و جهت تکمیل پرسشنامه انتخاب شدند. به‌منظور گردآوری داده در بخش کیفی مصاحبه ساختاریافته ونیمه‏ساختاریافته و در بخش کمی از پرسشنامه محقق‏ساخته تعالی سازمانی استفاده شد که از ۲ بعد اصلی و ۹ بعد فرعی پنج معیار توانمندسازها (رهبری، خط مشی و استراتژی، منابع انسانی، سایر منابع و شراکت‌ها، فرایندها) و چهار معیار نتایج (نتایج مشتریان، نتایج کارکنان، نتایج عملکرد، نتایج جامعه) برگرفته از نتایج حاصل از مصاحبه‏های بخش کیفی بهره‏گرفته شد. پس از جمع‌آوری داده‏های کیفی، بااستفاده از روش تحلیل محتوا، مفاهیم، مقوله‏ها و عوامل اصلی و فرعی شناسایی و مورد تحلیل قرار گرفتند و برای معناداری رابطه بین متغیرها از آزمون t استفاده شد. در این پژوهش مقدار t ابعاد تعالی سازمانی از ۵۳/۲۴ تا ۵۵/۱۶ تخمین زده شده است که بیشتر از مقدار t مفروض (۹۶/۱) محاسبه شده است. لذا با توجه به معنی‏داری و مثبت بودن این ضریب می‏توان بیان کرد که تمام ابعاد فوق بر آن اثر مثبت و مستقیم می‏گذارد. بیشترین مقدار t مربوط به بعد اصول مدیریت و استقرار آن و کمترین آن بعد رغبت و انگیزه کارکنان است و درنهایت طراحی مدل با استفاده از معادلات ساختاری انجام گرفت.

چکیده این پژوهش با هدف ارایه مدلی جهت تبیین تأثیر رهبری معنوی و تاب‌آوری بر تعالی سازمانی بر اساس دیدگاه اعضای هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی خراسان رضوی صورت گرفته است. برای انجام تحقیق از روش تحقیق توصیفی از نوع زمینه‌یابی استفاده گردید. جامعه آماری تمام اعضای هیأت علمی دانشگاه‌های آزاد اسلامی خراسان رضوی به تعداد 1200 نفر می‌باشد که با استفاده از جدول مورگان تعداد 291 نفر به عنوان نمونه تحقیق به صورت تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. اطلاعات مورد نیاز از طریق سه پرسشنامه استاندارد شامل پرسشنامه رهبری معنوی فرای و همکاران (2005)، پرسشنامه تاب‌آوری کورنر و دیویدسون (2003) و پرسشنامه تعالی سازمانی مولر (2000) گردآوری شد. روایی پرسشنامه‌ها به صورت روایی محتوا مورد تأیید قرار گرفت ؛ پایایی ابزارها در پرسشنامه رهبری معنوی (94/.)، تاب‌آوری (87/.) و تعالی سازمان (83/.) با روش آلفای کرونباخ محاسبه شد و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی و آمار استنباطی (آزمونT و آزمون فریدمن) استفاده گردید. با بررسی و تحلیل نتایج حاصل از تحقیق مشخص گردید که تاب آوری و رهبری معنوی بر تعالی سازمان تاثیر دارند در خصوص اولویت‌بندی ابعاد متغیرها، در مورد رهبری معنوی بعد ایمان دارای بالاترین رتبه و پس از آن به ترتیب ابعاد چشم انداز، معناداری، بازخور عملکرد، عضویت و عشق به نوع دوستی قرار دارند. در مورد تاب‌آوری بعد پذیرش مثبت تغییر و روابط ایمن دارای بالاترین رتبه و پس از آن به ترتیب ابعاد تصور از شایستگی فردی، کنترل، اعتماد به غرایز فردی و تأثیرات معنوی قرار دارند و در مورد تعالی سازمان نیز بعد رهبری دارای بالاترین رتبه و پس از آن به ترتیب ابعاد نتایج مشتریان، نتایج جامعه، خط مشی و استراتژی، نتایج کلیدی عملکرد، فرآیندها، کارکنان، نتایج کارکنان و شرکای تجاری قرار دارند. در مورد تاثیر ابعاد رهبری معنوی و ابعاد تاب آوری بر تعالی سازمان مشخص گردید که به لحاظ آماری رهبری معنوی و تاب آوری بر تعالی سازمانی تاثیر مثبت و مستقیم دارد لذا بر اساس موارد ذکر شده میتوان نتیجه گرفت که هرچه ابعاد رهبری معنوی و ابعاد تاب آوری درسازمانی بالاتر باشد تعالی سازمان افزایش خواهد بود.