ارائه و اعتبار سنجی الگوی ارتقای مشارکت در دانش آموزان دوره ابتدایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) اصفهان، ایران

2 دانشیار رشته مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.

3 گروه مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.

چکیده
هدف: هدف از پژوهش حاضر، ارائه و اعتبارسنجی الگوی ارتقای ‌مشارکت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ دانش‌آموزان دوره ابتدایی بود.
روش: روش پژوهش به شیوه کیفی- کمی که در بخش کیفی، با استفاده از تحلیل محتوای کیفی و در بخش کمی با روش پیمایشی انجام شد. مشارکت کنندگان در بخش کیفی این پژوهش، 16 نفر از صاحبنظران حوزه تعلیم و تربیت بودند که با معیار اشباع نظری و به شیوه نمونه‌گیری هدفمند انتخاب گردیدند. داده‌ها با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته جمع آوری و با روش تحلیل محتوای استقرایی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در بخش کمی با توجه به جدول کرجسی مورگان حجم نمونه تعداد 384 نفر تعیین که با روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند.
یافته‏ها: یافته‌های به‌دست آمده در بخش کیفی شامل 106کد مفهومی بود که در 5 مفهوم اصلی و 14 مفهوم فرعی دسته‌بندی گردید. الگوی ارتقای ‌مشارکت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ دانش‌آموزان دوره ابتدایی با پنج مولفه اصلی اصلاح نظام آموزشی (4 ‌مفهوم ‌فرعی اصلاح سیاست گذاری آموزشی و بهبود جذب و نگهداشت معلمان، توانمندسازی نیروی انسانی، نظارت و اریابی موثر)‌، اصلاحات مرتبط با مدرسه (4 مفهوم ‌فرعی استفاده از ظرفیت انجمن اولیا مربیان و بازتعریف نقش و وظایف مدارس، بهبود فرآیند یادگیری، اصلاح کلاس درس)، تقویت نظام خانواده (2 مفهوم ‌‌فرعی‌ اصلاح شیوه تربیتی والدین، آموزش خانواده)، توانمندسازی فردی (2 مفهوم ‌‌فرعی‌ تقویت مهارت‌ها و رفع مشکلات روانشناختی و رفتاری)، توسعه اجتماعی (‌2 مفهوم ‌‌فرعی‌ افزایش آگاهی جمعی، بهبود رفاه اجتماعی) تدوین گردید.
نتیجه‏ گیری: از این الگو و مولفه‌های آن می‌توان جهت ارتقای ‌مشارکت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ در دانش‌‌آموزان دوره ابتدایی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


ابیلی، خ.، نادری، ا.، اورعی، ب.، و یزدانی ناستی زایی، ن. (1392). طراحی الگوی مدیریت مشارکتی (مطالعه موردی: مدارس شهر زاهدان). پژوهش‌های مدیریت عمومی، 21(6)، 101-122.    https://jmr.usb.ac.ir/article_1512.html?lang=fa
افشانی، س. ع.، و جنتی فر، ا. (1395). مقایسه میزان مشارکت اجتماعی و عوامل مرتبط با آن در بین دانش‏آموزان دبیرستان‏های دولتی و غیرانتفاعی شهر یزد. جامعه شناسی کاربردی، 3(27)، 73- 96. http://doi.org/10.22108/JAS.2016.20502   
بختیاری، ف.، شیخی، غ. ر.، و سبزی، س. (1400). بررسی نقش مشارکتی دانش‌آموزان در اداره امور مدرسه از طریق شورای دانش‌آموزی. اولین کنفرانس بین المللی ایده‎های نوین در فقه، حقوق و روانشناسی، 13 خرداد 1400، تهران. https://civilica.com/doc/1630999/
بهروزی امین، ز.، عباسی سروک، ل. ا.، صمدی م.، و رضازاده بهادران، ح. ر. (۱۴۰۲). طراحی الگوی مشارکت در نظام آموزشگاهی در راستای عملیاتی کردن زیرنظام راهبری و مدیریت  سند تحول بنیادین. فصلنامه علمی پژوهشی تعلیم و تربیت، 39(۴)،  51-76.  http://qjoe.ir/article-1-2304-en.html
جعفری، پ. (1398). طراحی مدل و نظام مشارکت در آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران. به سفارش سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکتهای مردمی وزارت آموزش و پرورش.
جعفری، س. (1403). شناسایی چالش‌های مدارس عادی دولتی در راستای عدالت آموزشی و تربیتی. پژوهش در نظام‌های آموزشی، 18(65)، 57-71. https://doi.org/10.22034/jiera.2024.470225.3198
جعفری مقدم، س.، و فانی، ع. ا. (1381). طراحی نظام مدیریت مدرسه محور در ایران. مدرس علوم انسانی، 6(3 (پیاپی 26))، 1-16. https://mri.modares.ac.ir/article_269.html
حسینی، س. ر. (1396). بررسی مبانی نظری و عملیاتی توسعه مشارکت در آموزش و پرورش در ابعاد مختلف (سند جامع مشارکت). به سفارش سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی.
خسروی، س.، گرگیچ، م.،  سنچولی، س.  (1401). جایگاه مدرسه کار آمد از منظر سند تحول بنیادین با رویکرد مدرسه در افق چشم انداز 1404، پیشرفت‏های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش‌ و پرورش، 52(5)، 394 – 411.   https://ensani.ir/file/download/article/1668920013-10146-52-25.pdf
عبدالی، م. (1402). مطالعه عوامل مؤثر بر مشارکت دانش‌آموزان ابتدایی در آموزش، هفدهمین همایش ملی علمی پژوهشی روانشناسی و علوم تربیتی، 25 مهر 1402، خراسان شمالی شیروان.  https://civilica.com/doc/1893979
ناصری، س.، حضرتی، س.، و میرزایی، آ. (1397). بررسی زمینه‌های مشارکت دانش‌آموزان در فعالیت‌های گروهی و اجتماعی (دانش‌آموزان متوسطه شهر ایلام). فصلنامه علمی ترویجی فرهنگ ایلام، 19(60)، 62-47. https://www.farhangeilam.ir/article_90089.html
Abdoli, M. (2023). Study of factors affecting the participation of elementary school students in education. 17th National Scientific Research Conference on Psychology and Educational Sciences, October 7 2023, North Khorasan, Shirvan. https://civilica.com/doc/1893979 (in Persian)
Abili, Kh. Naderi, A. Oraee Y. B. Nastizaee, N. (2013). Designing a model of organizational participation (Case study: Zahedan schools). Public Management Researches, 6(21), 101-122. https://jmr.usb.ac.ir/article_1512.html?lang=fa (in Persian)
Afshani, S. A., & Jannati Far, A. (2016). Comparison of Social Participation and Related Factors Among Students in Public and Non-Profit High Schools in Yazd City. Applied Sociology, 3(27), 73-96. http://doi.org/10.22108/JAS.2016.20502
Bakhtiari, F., Sheikhi, Gh. R., & Sabzi, S. (2021). Investigating the participatory role of students in managing school affairs through the student council. First International Conference on New Ideas in Jurisprudence, Law and Psychology. June 3 2021,Tehran. https://civilica.com/doc/1630999/ (in Persian)
Behrooziamin Z, Abbaasi Sarook L, Samadi M, Rezaazaadeh Bahaadoraan H R.(2024). Designing a Model for Participation in School System Aimed at Operationalization of Leadership and Administrative Subsection of the Fundamental Educational Reform Document. Journal of Education (QJOE), 39 (4), 51-76 http://qjoe.ir/article-1-2304-en.html (in Persian)
Cheng, Eric CK, Yan Wing Leung, Wai Wa Yuen, and Hei Hang Hayes Tang. (2020). A Model for Promoting Student Participation in School Governance. International Journal of Educational Management, 34 (4), 737–749. https://doi.org/10.1108/IJEM-06-2019-0186
Crowley, A., Larkins, C. & Pinto, L. M. (2021). Listen-act-change: Council of Europe handbook on children’s participation, for professionals working for and with children. Strasbourg: Council of Europe. file:///C:/Users/user/Downloads/098520GBR_Child%20Participation%20Handbook.pdf
Dewantara, J. A., Efriani, E., Sulistyarini, S., & Prasetiyo, W. H. (2020). Optimization of Character Education Through Community Participation Around the School Environment (Case Study in Lab School Junior High School Bandung). JED (Jurnal Etika Demokrasi), 5(1), 53-66.  https://journal.unismuh.ac.id/index.php/jed/article/view/3017/0
Duflo, E., Dupas, P., & Kremer, M. (2015). School governance, teacher incentives, and pupil–teacher ratios: Experimental evidence from Kenyan primary schools. Journal of Public Economics, 123(C), 92–110. http://doi.org/ 10.1016/j.jpubeco.2014.11.008
Graham, A., Truscott, J., Simmons, C., Anderson, D. and Thomas, N. (2018). Exploring student participation across different arenas of school life. British Educational Research Journal, 44(6), 1029-1046. https://doi.org/10.1002/berj.3477
Hosseini, S. R. (2017). Studying the theoretical and operational foundations of developing participation in education in various dimensions (Comprehensive Participation Document). Commissioned by the Organization of Non-Governmental Schools and Centers and the Development of Public Participation. (in Persian)
Jafari, P. (2019). Designing a model and system of participation in education in the Islamic Republic of Iran. Commissioned by the Organization of Non-Governmental Schools and Centers and the Development of Popular Participation of the Ministry of Education. (in Persian)
Jafari Moghaddam. S, & Fani.A. A. (2002). Designing a school-based management system in Iran. Journal of Modares, 6(3), 1-15. https://mri.modares.ac.ir/article_269.html (in Persian)
jafari, S. (2024). Identifying the Challenges of Public Normal Schools Based on Educational and Educational Justice. Journal of Research in Educational Systems, 18(65), 57-71. http://doi.org 10.22034/jiera.2024.470225.3198 (in Persian)
Jones, M. A., & Bubb, S. (2021). Student Voice to Improve Schools: Perspectives from Students, Teachers and Leaders in “Perfect” Conditions. Improving Schools, 24 (3), 233–244. http://doi.org/10.1177/1365480219901064
Karimi, M. S., Hoveida, R., & Siadat, S. (2023). Paradigm Model of Decentralization of the Iranian Education System. Journal of Management and Planning in Educational System, 16(1), 123-148. http://doi.org/10.48308/mpes.2023.102815 (in Persian)
Katsenou, C., Flogaitis, E., & Liarakou, G. (2013). Exploring pupil participation within a sustainable school. Cambridge Journal of Education, 43(2), 243–258. http://doi.org/10.1080/0305764X.2013.774320
Khosravi, S., Gergich, M., & Sanchouli, S. (2023). The position of the efficient school from the perspective of the fundamental transformation document with the school approach in the horizon of the vision of 1404. Journal of New Advances in Psychology, Training and Education, 52(5), 394 – 411. https://ensani.ir/file/download/article/1668920013-10146-52-25.pdf   (in Persian)
Larkins, C. (2022). Listening, acting and changing uk policy with children: Learning from european examples and theories of children’s agency. Journal of the British Academy, 8 (s4), 065–076. https://doi.org/10.5871/jba/008s4.065
Müller-Kuhn, D., Herzig, P., Häbig, J., & Zala-Mezö, E.(2021). Student Participation in Everyday School Life-Linking Different Perspectives. Zeitschrift für Bildungsforschung 11 (1), 35–53. https://doi.org/10.1007/s35834-021-00296-5
Naseri, S., Hazrati, S., & Mirzaei, A. (2019). Studying the Participation of Students in Group and Social Activities (Ilam High School Students). A Scientific Journal of Ilam Culture, 19(60.61), 44-69. https://www.farhangeilam.ir/article_90089.html (in Persian)
O’Brien, S., O’Hara, J., McNamara, G., O’Hara, J., Hogan, S., Sullivan, J., & Irwin-Gowran, S. (2024). Student participation in Irish primary schools. Education 3-13, 52(6), 856–873. https://doi.org/10.1080/03004279.2024.2332859
Sharp, R., Green, A., & Lewis, J. (2017). Education and social control: A study in progressive primary education. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315210179
Siddiky, M. (2020). Examining the Linkage between Students' Participation in Co-curricular Activities and their Soft Skill Development. Journal of Educational Sciences, 4(3), 511-528. https://doi.org/10.31258/jes.4.3.p.511-528
Toivonen, S., Rashidfarokhi, A., & Kyrö, R. (2021). Empowering upcoming city developers with futures literacy. Futures, 129, Article 102734. https://doi.org/10.1016/j.futures.2021.102734