پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر رفتار مدنی تحصیلی در خوش‏بینی تحصیلی با میانجیگری هوش اخلاقی در بین دانشجویان کارشناسی دانشگاه بوعلی سینا بود. روش پژوهش توصیفی از نوع مطالعات همبستگی و مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دوره کارشناسی به حجم 8000 نفر بود که با استفاده از فرمول کوکران و به روش نمونه‏گیری تصادفی ساده تعداد 367 نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‏های پژوهش سه پرسشنامه رفتار مدنی تحصیلی از گل‏پرور (1389)، هوش اخلاقی از لینک وکیل (۲۰۰8) و پرسشنامه خوش‏بینی تحصیلی از اسچننموران و همکاران (2013) بود. روایی پرسشنامه‏ها با استفاده از روایی محتوایی و صوری مورد تأیید قرار گرفت. پایایی آن نیز از طریق ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب 77/0، 89/0 و 93/0 به دست آمد. جهت تجزیه‏وتحلیل داده‏ها علاوه بر آماره توصیفی از تکنیک‏های آماری همچون ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل مسیر تائیدی و مدل معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد متغیر رفتار مدنی تحصیلی دارای اثر مستقیم مثبت (55/0)، اثر غیرمستقیم مثبت (126/0) و اثر کل مثبت (67/0) و معنادار بر متغیر خوش‏بینی تحصیلی در سطح 05/0 است. هوش اخلاقی دارای اثر مستقیم مثبت (23/0) و اثر کل مثبت (23/0) و رابطه معنادار با متغیر خوش‏بینی تحصیلی در سطح 05/0 دارد. همچنین متغیرهای رفتار مدنی تحصیلی و هوش اخلاقی پژوهش قادر به تبیین 44% واریانس متغیر خوش‏بینی تحصیلی می‏باشند؛ و این بدین معنی است که بین رفتار مدنی تحصیلی و هوش اخلاقی با خوش‏بینی تحصیلی همبستگی وجود دارد و در حقیقت نتیجة کلی این است که رفتار مدنی تحصیلی و هوش اخلاقی اثر مثبت، مستقیم و معنادار بر خوش‏بینی تحصیلی دارند، لذا بر این اساس دانشگاه باید فرصت‏های بسترساز رفتار مدنی تحصیلی و کمک به استفاده حداکثری از هوش اخلاقی را برای کلیه دانشجویان فراهم نمایند.