پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده هدف این پژوهش طراحی الگویی جهت ارزیابی کیفیت مبتنی بر توسعه‏ی کارآفرینی دانشگاهی بود. برای انجام این پژوهش از روش آمیخته (کیفی/نظریه برخاسته از داده‏ها «داده بنیاد» و کمی/توصیفی- همبستگی) استفاده شد. جامعه آماری بخش کیفی شامل 12 نفر از خبرگان حوزه‏ کارآفرینی بودند که با روش گلوله برفی انتخاب و با ابزار مصاحبه‏ی عمیق تا رسیدن به حد اشباع نظری در گردآوری داده‏ها مشارکت داشتند. جامعه‏ی آماری بخش کمی شامل اساتید و صاحب‏نظران حوزه کارآفرینی در دانشگاه‏های دولتی شهر تهران در سال تحصیلی 97-1396 بودند که با استفاده از فرمول کوکران نمونه آماری مشخص و 113 پرسشنامه‏ی محقق‏ساخته جهت گردآوری داده‏ها، توزیع گردید. روایی و پایایی پژوهش در بخش کمی و کیفی مورد تأیید قرار گرفت. برای تحلیل داده‏های بخش کیفی از روش کدگذاری (کدگذاری باز، محوری و گزینشی)؛ و در بخش کمی از روش معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد؛ ارزیابی کیفیت در دانشگاه‏ها می‏تواند در دودسته عوامل درونی شامل (محتوای آموزشی، رهبری کارآفرینانه، منابع انسانی، عدالت آموزشی، کیفیت ارزشیابی، بازخورد از عملکرد، کیفیت فناوری اطلاعات، کیفیت فضای کالبدی) و عوامل بیرونی شامل (عوامل اقتصادی، عوامل اجتماعی، عوامل فرهنگی، عوامل جغرافیایی) موردبررسی قرار گرفته و تأثیرگذار باشد. همچنین ارزیابی کیفیت دانشگاه‏ها در راستای توسعه‏ی کارآفرینی دانشگاهی پیامدهایی چون (تجاری‏سازی، پاسخگویی، توسعه‏ی مهارت‏های کارآفرینانه، خلق ارزش و توسعه‏ی اقتصادی) به همراه دارد.

چکیده هدف اصلی این تحقیق ارائه­ی الگویی جهت کارآفرینی دانشگاهی برای دانشگاه فنی و حرفه­ای بود. پژوهش حاضر از منظر هدف توسعه­ای- کاربردی، از نظر داده­ها کیفی و از نظر ماهیت و روش اجرا داده بنیاد بود. جامعه مورد مطالعه خبرگان حوزه کارآفرینی دانشگاهی و کادر آموزشی (اعضاء هیات علمی و مدرسین) دانشگاه فنی و حرفه­ای در سال 95-94 بودند که به روش هدفمند از نوع گلوله برفی نمونه گیری انجام شد و با آنها مصاحبه نیمه ساختار یافته ترتیب داده شد. جهت تحلیل داده­های کیفی از نظریه داده بنیاد و به روش کدگذاری باز و محوری استفاده شد. نتایج پژوهش نشان می­دهد که حاصل مصاحبه­های انجام شده و کدگذاری آنها، استخراج 4 بعد، 10 مؤلفه و 70 شاخص برای کارآفرینی دانشگاهی دانشگاه فنی و حرفه­ای می­باشد. بعد ساختاری شامل سه مؤلفه چشم­انداز کارآفرینانه (8 شاخص)، ساختار حمایتی (5 شاخص) و نظام پژوهشی (7 شاخص)؛ بعد فرایندی شامل دو مؤلفه رهبری کارآفرینانه (8 شاخص) و فرایند تجاری سازی (6 شاخص)؛ بعد رفتاری شامل دو مؤلفه قابلیت ارتباطی و شبکه سازی (5 شاخص) و فرهنگ نوآوری (10 شاخص) و بعد توسعه­ای شامل سه مؤلفه شایستگی‌های کارآفرینانه (5 شاخص)، برنامه ریزی درسی (8 شاخص) و فرایند یاددهی-یادگیری (8 شاخص) می‌باشد.