پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده هدف از مطالعه حاضر، تدوین الگوی راهبردهای سه‏گانه بین‏المللی‏شدن دانشگاه‏های منتخب دولتی ایران بوده است. این مطالعه از نوع پژوهش‏های کیفی بوده که با استفاده از رویکرد نظریه‏پردازی داده‏بنیاد انجام شده است. در این راستا، پدیده محوری مطالعه فوق، عبارت از بین‏المللی‏شدن در راستای مأموریت‏گرایی دانشگاه‏های دولتی کشور، تعریف شده است. جامعه آماری این پژوهش مشتمل بر مدیران و صاحب‏نظران 16 دانشگاه دولتی منتخب کشور بوده، بنابراین تعداد مشارکت‏کنندگان با بهره‏گیری از روش نمونه‏گیری هدفمند، شامل 82 نفر بوده است که با استفاده از روش مصاحبه نیمه‏ساختمند در پژوهش مشارکت داشته‏اند. اعتبار و روایی داده‏های این پژوهش، با بهره‏گیری از دو روش بازبینی مشارکت‏کنندگان و مرور خبرگان، موردبررسی قرار گرفته است. راهبردهای پژوهش متناسب با کارکردهای سه‏گانه دانشگاه در حوزه‏های آموزش، پژوهش و خدمات هرکدام با ده مؤلفه فرعی، به ترتیب با 140، 75 و 120 کد‏باز شناسایی و تحلیل شده است. نتیجه نهایی آن‏که تحقق فرایند بین‏المللی شدن در دانشگاه‏های دولتی کشور، نیازمند برنامه‏ریزی و اقدامات مقتضی و هم‏زمان در هر سه حوزه آموزش، پژوهش و خدمات، از طریق بذل‏توجه کافی نسبت به آن، در مسیر مأموریت‏گرایی دانشگاه‏های فوق است.

چکیده اعضای هیئت علمی به عنوان رکن اساسی دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی و به عنوان بازوی اجرایی رسالت سه گانه دانشگاه ها (آموزش، تحقیق و ارائه خدمات) محسوب می شوند و توجه به آنان به منزله توجه به سرمایه انسانی در آموزش عالی و در راستای محقق شدن این رسالت است. برای نگهداشت اعضای هیئت علمی، در نظر گرفتن برنامه بهسازی به عنوان یکی از مهم ترین برنامه های دانشگاهی به حساب می آید. هدف اصلی این پژوهش، شناخت ابعاد مختلف بهسازی اعضای هیئت علمی است. با توجه به بدیع بودن موضوع بهسازی هیئت علمی در ایران و فقر منابع علمی و پژوهشی در این زمینه، روش پژوهش از نوع روش مطالعه اسنادی است. محققان با استفاده از منابع معتبر علمی منتشرشده در پایگاه های اطلاع رسانی، سعی در معرفی این موضوع و ارائه الگوی مفهومی در رابطه با بهسازی هیئت علمی می کنند. یافته های تحقیق که از تحلیل و طبقه بندی اطلاعات گردآوری شده به دست آمده است، نشان می دهد برای شناخت بهسازی هیئت علمی می توان حداقل به سه وجه یا سه بعد توجه کرد که عبارت اند از: بعد بهسازی حرفه ای، بعد بهسازی سازمانی و بعد بهسازی فردی. نتیجه اینکه برای درک بهتر موضوع بهسازی هیئت علمی شناخت عوامل تشکیل دهنده آن ضروری است. برای دستیابی به این مهم، تحلیلی از جایگاه اعضای هیئت علمی در مقام شغل و حرفه، موقعیت سازمانی و در نهایت ویژگی های فردی می تواند شناخت نسبتاً جامعی را فراهم آورد که این شناخت در قالب الگوی مفهومی ارائه می شود.