طراحی الگوی سنجش برنامه درسی زاید در نظام آموزش عالی ایران
دوره 8، شماره 27، زمستان 1393، صفحه 149-174
سید مریم حسینی لرگانی، کوروش فتحی، محبوبه عارفی، کیومرث زرافشانی
چکیده هدف از پژوهش حاضرتعیین الگویی با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی، به منظور سنجش برنامه درسی زاید در نظام
آموزش عالی ایران است. جامعه مورد مطالعه تمامی دانشجویان و استادان 11 دانشگاه دولتی شهر تهران است که، به
منظور تعیین حجم نمونه از روش نمونه گیری چندمرحله ای استفاده شد؛ در نهایت تعداد نمونه با استناد به جدول
کرجسی و مورگان در بین دانشجویان 331 نفر و در بین استادان 56 نفر به دست آمد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه
محقق ساخته ای بود که گویه های آن از نتایج مصاحبه با 21 نفر صاحبنظر نظام آموزش عالی ایران تدوین شده است.
میزان پایایی ابزار طراحی شده به وسیله الفای کرونباخ سنجش و با مقدار 0.86 تایید شد . به منظور سنجش روایی نیز
از نظر صاحبنظران و استادان برنامه ریزی درسی بهره گرفته شد. همچنین به منظور اطمینان از بخش مدل انداز هگیری
از تحلیل عاملی تاییدی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و LISREL انجام شد.
نتایج پژوهش، 9 سازه اثر گذار بر شکل گیری برنامه درسی زاید را از دیدگاه استادان و دانشجویان تایید نمود. در صورتی
که هریک از این سازه های شناسایی شده و نشانگر ها )گویه ، سوالات ( در جهت عکس رسالت های تعیین شده خود
در نظام، عمل نمایند و یا به عبارت دیگردر صورتی که در بطن خود ماهیتی غیر اثربخش داشته باشند از آن به عنوان
سازه اثرگذار بر شک لگیری برنامه درسی زاید می توان نام برد. 9 سازه شناسایی شده به ترتیب شامل"محتوا" "دانشگاه"
، "بازنگری" ، "نیازسنجی و ارزشیابی" ، "استاد" ، "سیاست های کلان آموزشی" "طراحان" ، "دانشجو"، و در نهایت
"ضعف پویایی بازار" است
طراحی و تدوین وظایف و تکالیف شغلی متخصصان برنامة درسی آموزش عالی
دوره 8، شماره 26، پاییز 1393، صفحه 7-45
غلامرضا یادگار زاده، کوروش فتحی، محمود مهر محمدی، محبوبه عارفی
چکیده هدف از این مطالعه تدوین وظایف و تکالیف شغلی متخصصان برنامة درسی است. این هدف در قالب دو سؤال پژوهشی
مورد بررسی قرار گرفته است: وظایف اصلی متخصصان برنامة درسی کدامند؟، تکالیف و زیر تکالیف متخصصان برنامة
درسی کدامند؟ روش پژوهش از نوع کیفی مشارکتی و ابزار مورد استفاده دیکوم بوده است. در کارگاه دیکوم مقدماتی
تعداد 7 نفر و در کارگاه تکمیلی 8 نفر از افراد صاح بنظر در حوزه برنامة درسی مشارکت داشت هاند. تحلیل داده ها با
روش تحلیل محتوای موضوعی انجام شده است. فرایند اجرایی کار در قالب کارگاه یک و نیم روزه دیکوم طراحی و اجرا
شده است. نتایج پژوهش نشان داد متخصصان برنامة درسی برای عمل به نقش حرفه ای خود 11 تکلیف اصلی شامل
«مدیریت تیم برنامه ریزی درسی، نقد و تحلیل برنامه های درسی، سیاستگذاری و تدوین راهبردها، نظریه پردازی، نظارت
بر طراحی، اجرا و ارزشیابی برنامة درسی، آموزش و ترویج برنامة درسی، پژوهش، همساز کردن عناصر برنامه با هم و
برنامة درسی با نظام آموزشی، مشارکت در بازنگری برنامه های درسی، ارزشیابی و اعتبارسنجی و خدمات مشاوره ای »
را بر عهده دارند. این یازده وظیفه دارای 68 تکلیف اصلی و حدود 173 زیر تکلیف هستند که به نوعی چارچوب کار
متخصص برنامة درسی آموزش عالی را نشان م یدهند.