1
دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
2
دانشیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
10.22034/jiera.2026.578943.3476
چکیده
هدف: این پژوهش با هدف شناسایی و تبیین آسیبهای ناشی از فقر آموزشی و پیامدهای آن بر عدالت و توسعه آموزشی انجام شد. روش: مطالعه حاضر از نوع کاربردی و مبتنی بر رویکرد کیفی است و با بهرهگیری از روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه مشارکتکنندگان شامل مدیران آموزشوپرورش و متخصصان علوم تربیتی بود که بهشیوه نمونهگیری هدفمند و بر اساس اصل اشباع نظری انتخاب شدند؛ به این ترتیب، ۱۳ نفر در فرایند گردآوری دادهها مشارکت داشتند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوری و با الگوی تحلیل مضمون تحلیل شدند. برای ارتقای اعتبار و اعتمادپذیری نتایج، از راهبردهایی همچون بازبینی مشارکتکنندگان، ارزیابی همتایان و استفاده از ناظران بیرونی استفاده شد. یافتهها: یافتههای پژوهش منجر به شناسایی 50 مضمون پایه و 25 مضمون سازماندهنده شد که در قالب پنج مضمون فراگیر شامل «نابرابریهای زیرساختی و محیطی»، «محرومیت آموزشی»، «نابرابری در کیفیت یادگیری و فقدان مهارت»، «ضعف سرمایه انسانی و مدیریتی» و «مشکلات روانی و اجتماعی» طبقهبندی گردیدند. علاوه بر این، عوامل مؤثر بر شکلگیری و تداوم فقر آموزشی در چهار محور اقتصادی، اجتماعی، مدیریتی و ساختاری تشخیص داده شد. راهبردهای کاهش فقر آموزشی در چهار دسته کلی «مدیریت دادهمحور و تخصیص بهینه منابع»، «توانمندسازی راهبردی نیروی انسانی»، «مداخلات هدفمند جبرانی ـ اجتماعی» و «تقویت مشارکت خانواده و جامعه» ارائه شد. نتیجه گیری: فقر آموزشی پدیدهای چندبعدی است که از کنش متقابل و پیچیده عوامل ساختاری، مدیریتی، اقتصادی و اجتماعی ناشی میشود. کاهش این پدیده نیازمند اتخاذ رویکردی یکپارچه و بهرهگیری از سیاستگذاریهای مبتنی بر شواهد در نظام آموزشی است.
علی پور فدافن,ملیحه و جعفری,سکینه . (1405). آسیبشناسی فقر آموزشی در راستای عدالت و توسعه آموزشی. (e251041). پژوهش در نظامهای آموزشی, (), e251041 doi: 10.22034/jiera.2026.578943.3476
MLA
علی پور فدافن,ملیحه , و جعفری,سکینه . "آسیبشناسی فقر آموزشی در راستای عدالت و توسعه آموزشی" .e251041 , پژوهش در نظامهای آموزشی, , , 1405, e251041. doi: 10.22034/jiera.2026.578943.3476
HARVARD
علی پور فدافن ملیحه, جعفری سکینه. (1405). 'آسیبشناسی فقر آموزشی در راستای عدالت و توسعه آموزشی', پژوهش در نظامهای آموزشی, (), e251041. doi: 10.22034/jiera.2026.578943.3476
CHICAGO
ملیحه علی پور فدافن و سکینه جعفری, "آسیبشناسی فقر آموزشی در راستای عدالت و توسعه آموزشی," پژوهش در نظامهای آموزشی, (1405): e251041, doi: 10.22034/jiera.2026.578943.3476
VANCOUVER
علی پور فدافن ملیحه, جعفری سکینه. آسیبشناسی فقر آموزشی در راستای عدالت و توسعه آموزشی. پژوهش در نظامهای آموزشی. 1405;():e251041. doi: 10.22034/jiera.2026.578943.3476
