پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده مقاله حاضر با هدف ارائه الگوی ارزشیابی کیفیت آموزش ترکیبی در آموزش عالی مبتنی بر رویکرد ارزشیابی سیپ در سالِ 99-1398 انجام شده است. هدف این پژوهش بنیادی بود که با روش پیمایش مقطعی و با رویکردی مبتنی روش آمیخته (اکتشافی) انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش در بخش کیفی شامل خبرگان فعال در واحد الکترونیکی دانشگاه آزاد تهران بوده که باتوجه‌به اصلِ اشباع نظری 11 نفر با استفاده از روش نمونه‏گیری هدفمند به‏عنوان نمونه انتخاب شده‏اند و در بخش کمی دانشجویان واحد الکترونیکی دانشگاه آزاد تهران، به تعداد 876 نفر بودند که با استفاده از فرمول کوکران 267 نفر با استفاده از روش نمونه‏گیری تصادفی ساده، به‏عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‏ها در بخش کیفی مصاحبه‏های نیمه‌ساختاریافته و در بخش کمی پرسشنامة محقق ساخته با 83 سؤال بود. در بخش کیفی، به‏منظور تجزیه‏وتحلیل داده‏ها از روشِ تحلیل مضمون استفاده شد که مجموعه‏ای از شاخص‏های کاربردی ارزشیابی کیفیت آموزش ترکیبی شناسایی شدند. مقوله‏های اصلی ارزشیابی کیفیت آموزش ترکیبی عبارت‏اند از: زمینه، درونداد، فرایند و برونداد و مقوله‏های فرعی نیز عبارت‏اند از؛ انتظارات، فرصت‏ها، اهداف، اعضاء هیئت‏علمی، مدیران واحد الکترونیکی، دانشجویان، امکانات، تجهیزات و فضاهای آموزشی، روش‏های مدیریت و نظارت بر فرایندها و محصول. در بخش کمی نیز با استفاده از روش ساختاری - تفسیری، الگویِ نهایی ارزشیابی کیفیت آموزش ترکیبی ارائه شد. بر اساس این الگو انتخاب مناسب مدیران زیربنایی‏ترین عنصر در پیاده‏سازی نظام ارزشیابی آموزش ترکیبی است. این شاخص بر توانمندی و مطلوبیت نقش مدیران تأثیر می‏گذارد. درنهایت نیز رضایت از کیفیت تدریس، رضایت از کاربردی بودن و رضایت از رشته تحصیلی را فراهم می‏آورد.