پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده هدف پژوهش بررسی اثربخشی آموزش امید بر سرزندگی تحصیلی دانش­آموزان دوره متوسطه بوده است. پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری کلیه دانش­آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر همدان در سال تحصیلی 1396-1395 به تعداد 3800 نقر بودند. به روش نمونه­گیری تصادفی ساده 30 نفر انتخاب، و در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گروه کنترل(15 نفر) جایگزین شدند. برای انجام پژوهش ابتدا در شرایط یکسان از هر دو گروه پیش آزمون با استفاده از  پرسشنامه ی سرزندگی تحصیلی مارتین و مارش (2006) به عمل آمد و سپس گروه آزمایش به مدت 8 جلسه تحت آموزش امید قرار گرفتند. هر هفته یک جلسه90 دقیقه ای به طول انجامید. پس از اتمام جلسات آموزشی بر روی گروه آزمایش از هر دو گروه در شرایط یکسان پس آزمون به عمل آمد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی شامل میانگین و انحراف معیار و آمار استنباطی شامل تحلیل کووایانس استفاده شد. نتایج نشان داد که بین میانگین پس آزمون دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معنی داری وجود دارد ، در نتیجه آﻣﻮزش امید بر سرزندگی تحصیلی داﻧﺶآﻣﻮزان دﺧﺘﺮ موثر بوده است. با توجه به اثربخشی آموزش امید می­توان از آن در جهت افزایش سرزندگی تحصیلی داﻧﺶآﻣﻮزان دﺧﺘﺮ استفاده کرد.
 

چکیده پژوهش حاضر باهدف بررسی نقش منبع کنترل بر تفکر انتقادی دانش‌آموزان دوم و سوم دبیرستان بر اساس جنسیت و رشته تحصیلی انجام‌ شده است. آزمودنی‌های پژوهش 463 نفر از دانش‌آموزان دختر و پسر شهر ساری بودند که با روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شده بودند. گردآوری داده‌ها به کمک پرسش‌نامه منبع کنترل و پرسش‌نامه تفکر انتقادی کالیفرنیا انجام شد. داده‌های پژوهش با بهره‌گیری از مستقل و تحلیل واریانس دوراهه تحلیل گردیدند. یافته‌ها نشان دادند که t شاخ‌های آماری آزمون بین دانش‌آموزان دارای منبع کنترل درونی و بیرونی ازنظر تفکر انتقادی تفاوت معنی‌داری وجود ندارد. اما بین میزان تفکر انتقادی دانش‌آموزان رشته‌های علوم انسانی، ریاضی و علوم تجربی تفاوت معنی‌داری وجود دارد.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر انتظارات معلم بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پایۀ اول متوسطه انجام شده است. جامعۀ پژوهش عبارت بود از کلیۀ دانش‌آموزان دختر و پسر سال اول متوسطۀ منطقۀ زیرکوه شهرستان قائن که در سال تحصیلی 87 ‌- 1386 مشغول به تحصیل بودند. به منظور انتخاب نمونۀ آماری پژوهش، دو دبیرستان پسرانه و دو دبیرستان دخترانه از بین یازده دبیرستان منطقۀ زیرکوه قائن به صورت تصادفی انتخاب شدند. سپس، از هر دبیرستان دو کلاس، در مجموع چهار کلاس به صورت تصادفی خوشه‌ای انتخاب شد. بدین ترتیب، مجموع دانش‌آموزان چهار کلاس به تعداد 101 نفر (55 دختر و 46 پسر) حجم نمونۀ آماری این پژوهش را تشکیل داد. با توجه به آزمایشی بودن روش پژوهش، به طور تصادفی، تعداد 46 نفر (21 پسر و 25 دختر) از افراد گروه نمونه در گروه کنترل و 55 نفر (25 پسر و 30 دختر) در گروه آزمایش جایگزین شدند. طی مدت چهار ماه، چهار ساعت در هفته، توسط چهار نفر از معلمانی که خود قبلاً در رابطه با انتظارات معلم از دانش‌آموزان، آموزش‌های لازم را دیده بودند، به گروه آزمایش و آموزش‌های لازم ارائه شد.
فرضیه‌های این پژوهش عبارت بودند از: ‌فرضیۀ اصلی: انتظارات مثبت معلم بر یادگیری درس فیزیک مؤثر است و فرضیه‌های فرعی: انتظارات مثبت معلم بر یادگیری دختران در درس فیزیک مؤثر است؛ انتظارات مثبت معلم بر یادگیری پسران در درس فیزیک مؤثر است؛ انتظارات مثبت معلم بر یادگیری دختران و پسران در درس فیزیک اثر متفاوت دارد. داده‌های جمع‌آوری‌شده مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که انتظارات مثبت معلم از دانش‌آموزان می‌تواند پیشرفت تحصیلی آنان را افزایش دهد. این تأثیر در درس فیزیک برای دانش‌آموزان دختر محسوس‌تر بود. از لحاظ جنسیت، تفاوت چشم‌گیری بین دانش‌آموزان دختر و پسر در میزان پیشرفت تحصیلی مشاهده نشد، ولی دانش‌آموزان دختر بیشتر تحت تأثیر انتظارات معلم قرار گرفتند. با توجه به این نتایج می‌توان گفت، با داشتن انتظارات مثبت و انتقال آنان به دانش‌آموزان می‌توان وضعیت تحصیلی‌شان را بهبود بخشید و حتی میزان افت تحصیلی در مدارس را تا حدودی کاهش داد.