پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده چکیده
در این پژوهش به منظور مقایسۀ تأثیر دو روش آموزش از طریق شبکۀ وب و آموزش به روش سنتی
36 دانش آموز به صورت تصادفی از میان دانشآموزان سال دوم دبیرستان مفید انتخاب و به همین
روش در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزار پژوهش شامل آزمونهای پیشرفت تحصییلی،
انگیزش پیشرفت و سه پرسشنامه برای اندازهگیری متغیرهای پیشبین بود. نتایج تجزیه و تحلیل داده ها
گرو ههای مستقل و تحلیل رگرسیون چند متغیری نشان داد به رغم تأثیر افزایشی t با استفاده از آزمون
بین میانگین نمرات دو گروه در میزان یادگیری تفاوت معناداری وجود ندارد و آموزش از طریق وب
صرفاً سطوح بالای یادگیری (کاربستن و بالاتر) را تحت تأثیر قرار میدهد . در عین حال آموزش از
طریق وب به طور قابل ملاحظهای موجب افزایش انگیزش پیشرفت تحصیلی می شود و استفاد ة
غیرمعمول، زیاد و فراغتی از اینترنت با میزان یادگیری رابطۀ معکوس دارد.

چکیده چکیده
دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی، نمیتوانند از تغییراتی که در جامعه رخ میدهد؛ بیتفاوت باشند . این
تغییرات، چالش های بیشماری را به دنبال دارد و آموزش الکترونیکی، یکی از را هحل ها یی است که مراکز
آموزشی، برای پاسخ به چالش های موجود به کار گرفته اند. پژوهشگران، در این پژوهش سعی دارند نخست
سطح سواد اطلاعاتی یادگیرندگان، عملکرد تحصیلی و رضایتمندی یادگیرندگان از دوره ها ی آموزش
الکترونیکی در دانشگاه های مورد بررسی (شیراز، صنعتی امیرکبیر و علم و صنعت) را با روش پیمایشی و به
وسیلۀ پرسشنامۀ محققساخته بس نجند و سپس میز ان رابطۀ سواد اطلاعاتی یادگیرندگان را با عملکرد
تحصیلی و میزان رضایتمندی آنان از دوره هایشان مورد بررسی قرار دهند. این پژوهش ، از بعد هدف ، از
نوع کاربردی و از بعد میزان کنترل متغیرها، از نوع پیمایشی تحلیلی است . جامعۀ آماری این پژوهش، شامل
دانشجویان سال آخر مقاطع تحصیلی کارشناسی و کارشناسی ارشد مشغول به تحصیل در بخش آموزش
و « نمودار پراکنش » الکترونیکی سه دانشگاه صنعتی یاد شده است. در این پژوهش، برای تحلیل داده ها ، از
برای تعیین رابطۀ بین سواد اطلاعا تی دانشجو یان با پیشر فت « اسپیرمن » و « پیرسون » آزمون های همبستگی
« تحلیل واری انسی ک طرفه » ،« جعبه ای » تحصیلی و رضایتمندی از دوره شان استفاده شد. همچنین، از نمودار
نمونه های مستقل، برای مقایسه سواد اطلاعاتی دانشجویان برحسب دانشگاه محل «t» (تکعاملی) و آزمون
تحصیل، رشتۀ تحصیلی، مقطع تحصیلی و جنس آ نها استفاده شد.

چکیده چکیده
یکی از چالش های اساسی کشورهای درحال توسعه در تجارت الکترونیکی، آموزش و ظرفی تساز ی
نیروی انسانی است. پروژه آموزش و آگاه سازی تجارت الکترونیکی در جمهوری اسلامی ایران با هدف
شناسایی فعالان و بازیگران تجارت الکترونیکی و طراحی دوره های مناسب منطبق بر نیاز آنا ن تعری ف
شد. پیرو چنین هدف عمده ای، در ابتدا گروه های بالقوه فراگیران با استفاده از مدل فعالان اقتصاد ی و
مدل تجارت الکترونیکی توربان شناسایی شدند. در گام بعد نقش ها ی اصل ی ه ر یک از باز یگران و
فعالان در عرصۀ تجارت الکترونیک ی بر اساس چارچوب ها ی کارکرد ی تجارت الکترونیک ی و
فرایندهای سازمانی آن تعیین شد. بر اساس نقش های مربوط به هر گروه از فراگی ران، سلسله مراتب
اهداف آموزشی مربوط توسعه داده شد و موضوعات اساسی طراحی در قالب یک سند اطلاعات دوره
ها مواد لازم برای بسته های آموزشی طراح ی و « س. ا. د » (س. ا. د) دسته بندی شدند. با استفاده از این
تدوین شدند.

چکیده چکیده
هدف پژوهش حاضر مقایسۀ برنامههای درسی اجرا شده و کسبشدة رشتۀ مهندسی صنایع در دانشگاه
علم و صنعت ایران میباشد. در این پژوهش ملاک انتخاب، دروس ارائه شده در رشتۀ مهندسی صنایع
بود که از طریق روش نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای از 46 درس ارائه شده در رش تۀ مهندسی
صنایع 12 درس انتخاب شد و 480 دانشجوی رشتۀ مهندسی صنایع در آموزش حضوری و الکترونیکی
به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامۀ محققساخته بود که شامل مؤلفه های اهداف،
محتوا، فرایند تدریس و روشهای یادگیری، نحوة تعامل با اساتید و دانشجویان، روشهای ارزشیابی،
امکانات و منابع یادگیری بوده است. نتایج این تحقیق نشان داد که برنام ۀ درسی اجرا شد ة رش تۀ
مهندسی صنایع در مؤلفههای اهداف، محتوا، فرایند تدریس و روشهای یادگیری، نحوة تعامل با اساتید
و دانشجویان، روشهای ارزشیابی، امکانات و منابع یادگیری، در آموزش حضوری و الکترونیکی با هم
تفاوت دارند و در برنامۀ درسی کسبشده، میزان یادگیری دانشجویان آموزش حضوری رشتۀ مهندسی
صنایع بیشتر از دانشجویان آموزش الکترونیکی است.

چکیده چکیده
هدف از این پژوهش ارزشیابی برنامۀ آموزش الکترونیکی رشتۀ مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی امیرکبیر
است. سؤال کلی تحقیق این است که آیا برنامۀ آموزش الکترونیکی رشتۀ مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی
امیرکبیر در سطح مطلوبی قرار دارد؟ به همین منظور یازده مؤلفۀ سازماندهی، مدیریت، فنّاوری ، اهداف،
محتوا، محیط ارائه، ملاحظات اخلاقی، تعامل، ارزشیابی، خدمات پشتیبانی و پیامد با پرسشنام ۀ
محققساخته مورد بررسی قرار گرفت. برای تفسیر آن از روش تحقیق توصیفی و بررسی تحلیلی استفاده
90 محاسبه شد . / شد. روایی این پرسشنامه با نظر استادان تأیید و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ 0
جامعۀ آماری این پژوهش شامل کلیۀ استادان، آموزشیاران و دانشجویان کارشناسی ارشد دور ة آموزش
الکترونیکی دانشگاه صنعتی امیرکبیر هستند. یافته های تحقیق حاکی از آن است که: میانگین کل سؤال اول
تحقیق (سازماندهی) از نظر گروه نمونه 3.16 ، میانگین کل سؤال دوم تحقیق (مدیریت) از نظر گروه نمونه
3.46 ، میانگین کل سؤال سوم تحقیق (فنّاوری) از نظر گروه نمونه 2.92 ، میانگین کل سؤال چهارم تحقی ق
، (اهداف) از نظر گروه نمونه 3.59 ، میانگین کل سؤال پنجم تحقی ق (محتو ا) از نظر گروه نمونه 3.46
میانگین کل سؤال ششم تحقیق (محیط ارائه) از نظر گروه نمونه 3.14 ، میانگین کل سؤال هفتم تحقی ق
(ملاحظات اخلاقی) از نظر گروه نمونه 3.49 ، میانگین کل سؤال هشتم تحقیق (تعامل) از نظر گروه نمونه
3.40 ، میانگین کل سؤال نهم تحقیق (ارزشیابی) از نظر گروه نمونه 3.33 ، میانگین کل سؤال دهم تحقی ق
(خدمات پشتیبانی) از نظر گروه نمونه 3.11 ، میانگین کل سؤال یازدهم تحقیق (پیامد) از نظر گروه نمونه
3.11 به دست آمد. بنابراین بر اساس نمرات میانگین مذکور، وضعیت برنامۀ آموزش الکترونیکی رشتۀ
مهندسی پزشکی دانشگاه صنعتی امیرکبیر در کلیۀ مؤلفه های مورد ارزشیابی در سطح نسبتاً مطلوب است..
 

چکیده چکیده
روند استفاده از آموزش الکترونیکی به سرعت در حال افزایش است . بدون شک، موفقیت در امر
آموزش الکترونیکی مستلزم استقبال مخاطبان از این نوع آموزش است. یکی از روشهای پ یش بین ی
استقبال افراد از موضوعی خاص و به تبع آن پیش بینی رفتار ایشان، اطلاع از نگرش آنان نسبت به آن
موضوع است، هدف اصلی این پژوهش بررسی نگرش دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی مشهد نسبت
به آموزش الکترونیکی و بررسی میزان همبستگی میان مؤلفه های مختلف این نگرش است . جامعۀ
آماری این مطالعۀ توصیفی، شامل تمامی دانشجویان دانشکدة پرستار ی و پیراپزشک ی دانشگاه علوم
1387 حداقل یک واحد یادگ یری - پزشکی مشهد بود که در نیمسال اول سال تحصیلی 1388
الکترونیکی را گذرانده بودند. ابزار پژوهش، پرسشنامۀ برگرفته از پژوهش س یدنقوی ( 1386 ) بود که
چهار مؤلفۀ اساسی دربارة نگرش دانشجویان نسبت به آموزش الکترونیکی را مورد سنجش قرار
میدهد. نتایج پژوهش نشان داد که میانگین نمرات نگرش دانشجویان نسبت به مح یط ها ی آموزش
الکترونیکی در چهار مؤلفۀ 1) مح یط آموزش چندرسانه ای، 2) مح یط یادگ یری مبتن ی بر هد ایت
71 و 70 ،74 ،74/ آموزش دهندگان، 3) محیط یادگیری مستقل و 4) محیط یادگیری مؤثر به ترتیب 5
( از 100 بود که نسبتاً مطلوب است. همچنین رابطۀ مستقیمی میان این مؤلفه ها (به جز بین مؤلفه 1 و 4
مشاهده شد. نتایج حاکی از آن بود که دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی مشهد پس از شرکت در
دوره های آموزش الکترونیکی درک و نگرش مناسبی نسبت به آن پیدا کرده اند.

چکیده هدف تحقیق یافتن به سؤالات زیر بوده است: الف ) در حال حاضر دانشگاه علامه طباطبائی از چه
امکانات و وسایل و تجهیزاتی جهت آموزش دانشجویان برخوردار است؟ ب) برای برگزاری دوره ها ی
آموزشی از راه آموزش الکترونیکی در دانشگاه علامه طباطبائی چه امکانات و تجهیزاتی لازم است ؟ ج)
برنامه های آینده دانشگاه علامه طباطبائی برای برگزاری دوره های آموزشی از طریق آموزش الکترونیکی
چیست؟ روش این پژوهش از نوع توصیفی تحلیلی و برای جمع آوری اطلاعات مورد نظر از پرسشنامه
و چک لیست محققساخته استفاده شده است. جامعۀ آماری این پژوهش شامل سه بخش بوده است :
الف) کلیۀ استادان و متخصصان آموزشی دانشگاه علامه طباطبائی. ب) کلیۀ دانشگاه های تهران که دارای
مراکز آموزش الکترونیکی هستند. ج) کلیۀ امکانات و تجهیزات موجود در دانشگاه علامه طباطبائی . در
این تحقیق از نمونه گیری غیر احتمالی و از نوع نمونه گیری در دسترس برای انتخاب متخصصان استفاده
شده است. به منظور تجزیه و تحلیل داده ها ابتدا شاخص های توصیفی و سپس برای مقایسۀ میانگینها از
استفاده شده است، یافته ها نشان داد که SPSS- استفاده شده است. ضمناً از نرم افزار آماری 18 t آزمون
امکانات موجود در زمینۀ امکانات سخت افزاری و فیزیکی و تأمین منابع مالی در حد مطلوبی قرار دار د.
به عبارت دیگر، در صورت برنامه ریزی برای ایجاد مرکز آموزش الکترونیکی و شروع به کار، نیازی به
تهیه، بهبود و یا ایجاد این موارد ندارد. نتایج نشان داد دانشگاه علامه طباطبائی به نیروهای متخصص (در
زمینۀ فنّاوری اطلاعات وفنّاوری آموزشی) و ارتقای سطح علمی و دانش فنی استادان و کارشناسان نیاز
دارد. در مورد مؤلفه های دیگر باید از طریق تربیت کارشناسان فنّاوری اطلاعات و آموزشی، برای پشتیبانی
از سیستم و حتی تولید نرم افزارهای آموزشی اقدام کرد.

چکیده چکیده
پژوهش حاضر به منظور بررسی روابط اضطراب رایانه با تجربۀ رایانه، سن، جنسیت، رشتۀ
تحصیلی و انگیزة پیشرفت دانشجویان کارشناسی ارشد آموزش های الکترونیکی دانشگاه تهران
صورت گرفت. در این پژوهش 151 دانشجوی شرکتکننده در دورههای مجازی به صورت
تصادفی انتخاب شدند. برای بررسی متغیرهای پژوهش از پرسشنامۀ محققساخته تجربۀ رایانه،
مقیاس درجهبندی اضطراب رایانه و پرسشنامۀ انگیزة پیشرفت استفاده شد . نتایج نشان داد که
بین رشتۀ تحصیلی و سن با میزان اضطراب رایانه تفاوت معناداری وجود ندارد. آزمون تحلیل
واریانس نشان داد که تجربۀ رایانه و انگیزة پیشرفت بیشترین روابط منفی و معنادار را با
اضطراب رایانه دارند. میانگین اضطراب رایانه دو جنس دختر و پسر تفاوت معناداری نشان
داد؛ به طوری که دختران از اضطراب رایانه بیشتری نسبت به پسران برخوردارند . تفاوت
معناداری در انگیزة پیشرفت بین دو جنس ب ه دست نیامد . پیشنهاد م یشود که دورههای
آموزشی رایانه ارائه شود تا با افزایش تجربۀ رایانه، اضطراب رایانه کاهش یابد.
 

چکیده چکیده
نرخ تغییر نحوة زندگی اجتماعی در سالهای اخیر به طور چشمگیری افزایش یافته است . نقش
فنّاوری اطلاعات و ارتباطات در توسعۀ اجتماعی و ارتقاء کیفیت زندگی بشری در قالب شهرها یی
که مبتنی بر این نوع از فنّاوری بنا میشوند انکارناپذیر است. تصویری که از آیندة زندگی اجتماعی
امروز و ساختارهای شهری در آیندهای نه چندان دور ترسیم میشود، در قالب شهرهای الکترونیک
شکل میگیرد. رفاه شهروندان الکترونیک در جوامع پیشروی فردا در گرو داشتن دانش لازم در
ارائه یا استفاده از امکاناتی است که در سبک زندگی الکترونیک وجود خواهد داشت . فقر
الکترونیک به کمبود این نوع دانش در میان شهروندان الکترونیکی اشاره دارد و خط ی فرض ی را در
جامعه ترسیم و افراد جامعه را به دو قشر فقیر و غیرفقیر تقسیم میکند که به آن خط فقر الکترونی ک
میگوییم. در این مقاله روشی برای محاسبه آستانۀ خط فقر بر پای ۀ نیازها ی اساس ی ی ک شهروند
الکترونیکارائه شده است.

چکیده چکیده
هدف از ارائۀ این مقاله اصلاح نظام آموزشی مجازی در ایران از منظر حقو قی است . وزارت
علوم، تحقیقات و فنّاوری در تلاش است با ارائۀ بخشنامه و آی یننامه ها ی مربوط الگو یی
مناسب با ساختار آموزشی و فرهنگی در کشور ایجاد کند و بدین گونه کیفی ت آموزش ها ی
مجازی را تضمین کند. در این راستا سعی شده است نگاهی دقیقتر و فنیتر به ابعاد مختلف
آموزش مجازی بر اساس مدل ارزش یابی هدف مدار به عبار تی "الگو ی تحقق اهداف و
برنامه ها" انجام پذیرد. بررسی گزارشات تخصصی بازدیدهای ادواری دفتر نظارت و ارزیابی از
دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی مجازی و جلسات حضوری و نشست با متخصصان
مجازی از دانشگاه ها، سازمان سنجش، وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری و کسب تجربه از
1385 جمع آوری و - ارائۀ 12 کارگاه آموزشی نظارت و ارزیابی طی پنج سال متوالی از 1390
نقطه نظرات کارشناسان مورد نظر، منتج به ارائۀ پیشنهاد یک اساسنامه حقوقی جهت اصلاح و
ارائۀ نظام آموزش مجازی شده است.