دوره و شماره: دوره 7، شماره 20، بهار 1392 

اثربخشی بحث گروهی و ایفای نقش بر مهارت جرئت ورزی در دانش آموزان پایۀ دوم راهنمایی شهر همدان

صفحه 1-14

فریبرز درتاج

چکیده
به منظور بررسی اثرات آموزش بحث گروهی و ایفای نقش بر توانا یی ابراز وجود 68
دانش آموز ( 34 پسر و 34 دختر) پایۀ دوم راهنمایی شهر همدان به روش خوشه ای چند
مرحله ای انتخاب و در قالب یک طرح پیش آزمون پسآزمون دوگروهی مورد بررسی قرار
گرفتند. ابتدا با استفاده از پرسشنامه جرئت ورزی پیشآزمون اجرا و سپس مهارت جرئتورزی
برای یک گروه با روش بحث گروهی و برای گروه دیگر با روش ایفای نقش آموزش داده
وابسته t شد. در بخش آخر آزمایش پس آزمون اجرا شد. تحلیل نتایج با استفاده از آزمونهای
مستقل نشان داد هر دو روش آموزشی بحث گروهی و ایفای نقش بر مهارت های t و
جرئتورزی اثرگذارند، اما از نظر میزان تأثیرگذاری بر توانایی ابراز وجود تفاوتی بین
روشهای بحث گروهی و ایفای نقش وجود نداشت. به نظر می رسد در بحث گروهی و ایفای
نقش فرایندهای شناختی و عاطفی تغییر کرده و از این رو توانایی ابراز وجود تحت تأثیر قرار
م یگیرد.

مشکلات در انتخاب موضوع پایان نامه: مطالعه ای کیفی در میان دانشجویان کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه های تهران

صفحه 15-32

محمد توکل، مرضیه ذوالفقاری

چکیده چکیده
هدف مطالعۀ حاضر بررسی مشکلات دانشجویان کارشناسیارشد جامعه شناسی در انتخاب
موضوع پایاننامه بوده است. بدین منظور، روش نظریۀ مبنایی انتخاب شد. در نتیجه، با توجه
به هدف پژوهش و ماهیت روش نظریۀ مبنایی، هیچ نظریهای به تحقیق حاضر فیکس ١ نشده
است. در این رابطه با 27 نفر از دانشجویان کارشناسی ارشد جامعه شناسی ( گرایش های
پژوهش علوم اجتماعی، جامعهشناسی و مطالعات جوانان ) از دانشگاههای تهران، الزهرا، علامه
طباطبایی و تربیت مدرس مصاحبههایی صورت گرفت. نتایج تحقیق نشان دهند ة مشکلات
علمی، مشکلات ساختاری و ایدهآلگرایی در انتخاب موضوع پایاننامه بوده است . علاوه بر
این موارد، مشکلاتی نیز مشخص شدند که شامل مشکلات شخصی و بی انگیزه شدن
دانشجویان در فرایند انتخاب موضوع میشوند.

سازمان یاددهنده: رهیافتی نو در پیش بینی سازمان یادگیرنده:(دیدگاه های اعضای هیئت علمی دانشگاه ها)

صفحه 33-51

جواد عبدلی سلطان احمدی، قاسم پاشوی، اصغر زمانی

چکیده چکیده
هدف از پژوهش حاضر تحلیل رگرسیونی رابطه بین مؤلفه های سازمان یاددهنده (انرژی
هیجانی، ایده ها، ارزشها، دیدگاه قابل یاددهی و قاطعیت در تصمیم گی ری) با سازمان
یادگیرنده و تعیین سهم هر یک از مؤلفههای سازمان یاددهنده در پیشبینی سازمان یادگیرنده
کل بود. به همین منظور با انجام پژوهشی توصیفی و از نوع همبستگی، تعداد 135 نفر از
اعضای هیئت علمی دانشگاههای ارومیه به روش نمونهگیری طبقهای ( متناسب با حج م) به
عنوان نمونه انتخاب شدند و پرسشنامههای مؤلفههای سازمان یادگیرنده ( 23 سؤال) و یاددهنده
74 سؤال) برروی آنها اجرا شد. نتایج تحلیل ماتریس همبستگی پیرسون نشان داد که تمامی )
مؤلفههای سازمان یاددهنده رابطه مثبت و معنیداری با سازمان یادگیرنده کلی دارند . نتایج
تحلیل رگرسیون گام به گام نیز نشان داد که مؤلفههای قاطعیت در تصمیمگیری و دیدگاه قابل
یاددهی قادر به پیشبینی 64 درصد از تغییرات سازمان یادگیرنده هستند.

تأثیر قابلیت های سازمانی و اقدامات مدیریت دانش بر عملکرد دانشگاه ها

صفحه 53-77

آفرین اخوان، محمد صالح اولیاء، یحیی زارع مهرجردی، مصطفی جعفری

چکیده چکیده
در این مقاله سعی شده است مدل جامعی جهت بررسی تأثیر قابلیتهای سازمانی و اقدامات مدیریت
دانش بر عملکرد دانشگاه ارائه شود. قابلیتهای سازمانی ، اقدامات مدیریت دانش و عملکرد سازمانی
به عنوان عناصر مشترک در مدلهای مختلف شناسایی شدند و امکان تعمیم و تفسیر هر عنصر به
تنهایی و ارتباط آنها در موضوع آموزش عالی از طریق تحلیل دادههای کیفی و کمی بررسی شد. جهت
جمعآوری دادههای کمی، از پرسشنامه محققساخته به عنوان ابزار تحقیق استفاده شد . نمونه ها از
اعضای هیئت علمی دانشکدههای فنی و مهندسی کل دانشگاههای دولتی ایران میباشند . روابط میان
متغیرها با به کارگیری مدلسازی معادله ساختاری انجام شد . نتایج حاکی از آن است که اقدامات
مدیریت دانش، متغیر میانی قابلیتهای سازمانی مدیریت دانش و عملکرد دانشگاهها است . این مدل
میتواند به درک مؤلفههای مدیریت دانش در دانشگاهها کمک کنند و راهنمای عملی، برای استقرار
موفق مدیریت دانش در بخش آموزش عالی ایران را فراهم آورد.

سبک شناختی، هیجان تحصیلی و عملکرد درسی در دانشجویان

صفحه 79-96

حسن اسدزاده

چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی و تعیین رابطۀ بین سبکشناختی، هیجان تحصیلی و عملکرد
درسی در دانشجویان انجام شد . جامع ۀ پژوهش عبارت بود از کلی ۀ دانشجویان مقطع
کارشناسی دانشکدة روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی که در سال
1389 مشغول تحصیل بودند. گروه نمونۀ آماری شامل 131 نفر از دانشجویان بود - تحصیلی 90
برای سنجش سب ک (KAI) که بهروش تصادفی خوشهای انتخاب شدند. از پرسشنامۀ کرتون
برای (AEQ) شناختی (نوگرا/پژوهنده و نوگریز/پذیرنده ) و از پرسشنام ۀ هیجان تحصیلی
بررسی هیجانهای تحصیلی در کلاس درس (لذت، امیدواری، غرور، عصبانیت، اضطراب،
شرم، ناامیدی و خستگی) استفاده شد. همچنین، نمرة نهایی دانشجویان در درس روان شناسی
تربیتی بهعنوان شاخص عملکرد درسی لحاظ شد. تجزیه و تحلیل آماری دادهها نتایج نش ان
داد: الف) بین سبکشناختی و عملکرد درسی رابطۀ مثبت و معناداری وجود دارد؛ ب ) بین
هیجان تحصیلی و عملکرد درسی رابطۀ مثبت و معناداری وجود دارد؛ پ) بین سبکشناختی و
هیجان تحصیلی رابطۀ مثبت و معناداری وجود دارد. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون نیز مؤید
آن بود که سبکشناختی و هیجان تحصیلی از قدرت پیشبینی خوبی برای عملکرد درسی
برخوردارند. این نتایج کاربردهایی برای آموزش و یادگیری اثربخش دارد که در مقال ۀ حاضر
به آن پرداخته میشود.

ارتباط بین نگرش و کاربرد ابزارهای الکترونیکی توسط اعضای هیئت علمی دانشگاه اصفهان

صفحه 97-121

سید مجید عبداللهی، بی بی عشرت زمانی، زهرا بابادی عکاشه

چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی نگرش و چگونگی کاربرد اعضای هیأت علمی دانشگاه های
دولتی استان اصفهان نسبت به استفاده از منابع الکترونیکی انجام گرفته است . روش پژوهش
توصیفی همبستگی است. 132 نفر از اعضای هیئت علمی سه دانشگاه اصفهان، صنعتی و
علوم پزشکی به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار به کار رفته در این پژوهشپرسشنامه
استاندارد سنجش نگرش معلمان بود. نتایج نشان داد که رابطه مستقیم و معنی دار بین نگرش
استادان نسبت به به کارگیری منابع الکترونیکی و میزان به کارگیری آنها از این فناوری ها در
آموزش وجود داشت. استادان زن و رشتههای علوم انسانی نسبت به سایرین به میزان کمتری
از منابع الکترونیکی در آموزش استفاده میکردند. در هر سه دانشگاه، رابطه معکوسی بین سن
و نگرش نسبت به کارگیری منابع الکترونیکی وجود داشت . نگرش و کاربرد ابزارهای
الکترونیکی توسط استادان به ویژگیهای دموگرافیک آنها هم بستگی دارد. با شناسایی عوامل
تأثیرگذار و رفع موانع موجود میتوان گامهای بیشتری در جهت توسع ه به کارگیری این
فناوریها برداشت.

بررسی رابطۀ مؤلفه های سرمایۀ اجتماعی سازمانی و تعهد کارکنان به سازمان: مطالعۀ موردی دانشگاه خوارزمی

صفحه 123-141

حاتم فرجی ده سرخی، علی یاسینی، معصومه اکبری، محمد فرجی ده سرخی، طاهره یاسینی

چکیده چکیده
هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطۀ بین سرمایۀ اجتماعی سازمانی و ابعادش با تعهد سازمانی
اعضای سازمان است. روش پژوهش توصیفی از نوع مطالعات همبستگی است. جامعه آماری
شامل: کلیۀ کارکنان دانشگاه تربیت معلم واحد کرج میباشد که یک نمونۀ تصادفی به حجم
68 نفر با استفاده از فرمول لوی و لمشو ( 1990 ) از آن انتخاب شد. برای جمعآوری دادهها از
پرسشنامۀ محققساخته سرمایۀ اجتماعی سازمانی و پرسشنام ۀ تعهد سازمانی آلن و می یر
1990 ) استفاده شد. برای تحلیل داده ها از آزمون های آماری استنباطی همچون ضریب )
همبستگی پیرسون و ضریب رگرسیون خطی استفاده شد. یافتهها نشان داد که سرمایۀ اجتماعی
سازمانی و ابعادش رابطۀ مثبت و معناداری با تعهد سازمانی دارند، همچنین یافته ها نشان داد
که تنها بعد رابطهای سرمایۀ اجتماعی سازمانی توان پیشبینی تعهد سازمانی را دارد و دو بعد
دیگر یعنی شناختی و ساختاری نمیتوانند پیشبینیکننده مناسبی برای تعهد سازمانی باشند.

بررسی رابطۀ خودپندارة تحصیلی با عملکرد ریاضی در دورة راهنمایی

صفحه 143-161

مسیب یارمحمدی واصل، فاطمه قنادی، حمید مقامی

چکیده چکیده
هدف این پژوهش شناخت عوامل مرتبط با افت تحصیلی دانش آموزان دورة راهنمایی در
درس ریاضی است؟ این پژوهش بر اساس روش توصیفی- همبستگی است، که بر روی 438
نفر از دانشآموزان استان خراسان شمالی ( تعداد 288 نفر که در درس ریاضی نمره کمتر از
10 و تعداد 150 نفر نمره بیشتر از 17 کسب کرده بودند) که در سال 1387 مشغول تحصیل
بودند، انجام شد. و با استفاده از پرسشنامههای خودپندارة تحصیلی دلاور، خودپندارة تحصیلی
مستقل، ضریب t ریاضی و افت تحصیلی ریاضی انجام گرفت. دادهها با استفاده از آزمون
همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغیره مورد تجزیه تحلیل قرار گرفت. نتایج تحلیل دادهها
25 درصد است و بین / نشان داد نرخ افت تحصیلی ریاضی در استان خراسان شمالی 13
با افت تحصیلی ریاضی رابط ۀ (R=0/ خودپندارة ریاضی( 62 ،(R=0/ خودپندارة تحصیلی( 41
مثبت و مستقیم وجود دارد. یافتههای پژوهش حاضر نشانگر آن است که خودپندارة تحصیلی ،
خودپندارة ریاضی، تجدید شدن در ریاضی، استفاد از تک ماده در درس ریاضی، معدل پایین
در پنجم ابتدایی، تلاش و کوشش کم دانشآموزان در درس ریاضی، با افت تحصیلی در درس
ریاضی همراه است. تلویح یافتههای پژوهش برای دست اندرکاران تعلیم و تربیت، توجه به
نقش این عوامل در پیشگیری از افت تحصیلی در درس ریاضی است.

ضرورت استقرار نظام ارزشیابی کیفیت در دانشگاه آزاد اسلامی و ارائۀ مدل مناسب آن

صفحه 163-216

رضا محمدی

چکیده نظام آموزش عالی کشور و به تبع آن دانشگاه آزاد اسلامی به عنوان بخشی از این نظام به عنوان موتور
و عامل اصلی تحقق سیاست های توسع ۀ پایدار کشور محسوب می شود . تربیت نیروی انسانی
متخصص، تولید و نشر دانش و ارائه خدمات تخصصی از جمله کار کردهای اصلی نظام در این راستا
هستند. این نظام در صورتی می تواند در تحقق این مهم موفق باشد که از کارایی و اثربخشی و به
عبارت بهتر از کیفیت لازم برخوردار باشد. گام اول در این زمینه شناخت وضعیت موجود، آگاهی از
میزان فاصله آن با وضعیت مطلوب و برنامه ریزی برای رسیدن به وضعیت مورد انتظار (ممکن) است .
راهبرد ی ترین ابزار برای بازنمایی کیفیت و تعالی و ارتقاء آن سازوکار ارزشیابی است . از این رو در
جهت بازنمایی کیفیت دانشگاه آزاد اسلامی به عنوان بخش قابل توجهی از نظام آموزش عالی لازم
است که سازوکار ارزشیابی جامع، بررسی، طراحی و اجرایی شود. این پژوهش در جهت تحقق این
هدف برنامه ریزی و اجرا شده است. روش پژوهش مورد استفاده روش تحلیلی توصیفی بوده است .
جامعهۀ مورد مطالعه کلیۀ نظام های آموزش عالی دارای تجربه در این حوزه و نمونۀ پژوهش بر اساس
روش نمونه گیری هدفمند از نوع موارد مطلوب، انتخاب شده است. بر این اساس سه سؤال اساسی
مطرح و بر اساس دستاوردها و نتایج پژوهش به آنها پاسخ داده شده است. بر اساس یافته های پژوهش
ساختار جامع ارزشیابی کیفیت دانشگاه آزاد اسلامی در سطوح ستاد و صف، عوامل ( 7 عامل)، ملاک ها
75 ملاک) و نشانگرهای ( 525 نشانگر) ارزشیابی کیفیت و رویکرد مناسب ارزشیابی کیفیت و نحوه )
استقرار آن پیشنهاد شده است. در پایان مؤلفه های 12 گانه نظام ارزشیا بی جامع کیفیت دانشگاه آزاد
اسلامی و اقدام های لازم در خصوص هر مؤلفه، ارائه شده است.