تبیین و طراحی الگوی پویندگی و تحرک نظام آموزش عالی: رویکرد داده بنیاد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت آموزشی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

2 استادیار، گروه علوم تربیتی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

3 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران،ایران

4 استادیار دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

چکیده

پژوهش حاضر، با هدف تبیین مدل پویندگی و تحرک نظام آموزش عالی صورت گرفت. روش پژوهش، کیفی و با به‌کارگیری روش تحقیق داده بنیاد بود. به‌منظور گردآوری اطلاعات و با به‌کارگیری روش نمونه‌گیری هدفمند، با 18 نفر از خبرگان آشنا به مباحث آموزش عالی مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد. تجزیه‌وتحلیل داده در سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی انجام گرفت. بر اساس آن، مدل کیفی پژوهش طراحی شد. نتایج 390 کد یا مفهوم اولیه از مصاحبه‌ها و 40 مفهوم و 23 مقوله را در قالب مدل پارادایمی شامل توسعه ظرفیت­ها و قابلیت­های چندگانه آموزش عالی به‌عنوان مقوله محوری و شرایط علی (کادر هیات علمی مجرب، تنوع برنامه­های آموزشی و پژوهشی، گسترش پژوهش­های کاربردی، ظرفیت آموزش ترکیبی، تعامل دانشگاه با صنایع، برنامه درسی انعطاف‌پذیر و کاربردی)، عوامل زمینه‏ای (امکانات آموزشی متعدد، انگیزه اساتید، جذب دانشجو در تمامی مقاطع، ارتباطات مناسب اجتماعی، توسعه سامانه­های آنلاین)، شرایط مداخله‏گر (جذب و ارتقاء، توانمندسازی دانشجویان، سیاست­های توسعه­ای، تصویر مناسب از دانشگاه‌ها)، راهبردها (دانشجویان خارجی، توانمندسازی منابع انسانی، ظرفیت­های آموزشی جدید) و عوامل پس‏آیندی (در سطوح فردی-سازمانی) مطرح ساخت.

کلیدواژه‌ها


بزرگ نژاد، ع.ر. و شریف‌زاده، ف. (1395). مطالعه و بررسی تأثیر اجرای خط‌مشی‌های آموزش عالی کشور با توجه به ارزیابی برنامه‌های سوم و چهارم و پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران بر عملکرد وزارت علوم و تحقیقات و فن‌آوری، فصلنامه پژوهش در نظام‌های آموزشی، 10(33)، 170-119.

تقوی‌‌قره‌بلاغ، ح. (1388). بررسی رابطه بین شخصیت و رهبری تحول‌آفرین در بین مدیران مناطق نوزده‌گانه آموزش‌وپرورش شهر تهران. پایان‌‌نامه کارشناسی ارشد، گروه روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران.

خدامی، س.؛ خدادادحسینی، س. ح.؛ مشبکی، ا. و آذر، ع. (1390). طراحی مدل چابکی مشتری با رویکرد قابلیت‌های پویایی سازمانی: بررسی نقش شایستگی HT، هوشیاری کارآفرینانه و زیرکی بازار. تحقیقات بازاریابی نوین، 1(4)، 1-24.

خورسندی طاسکوه، ع. (1394)، تحلیل مبانی نظری و اهداف بین‌المللی شدن آموزش عالی. مجله آموزش عالی ایران، 7(3)، ۲۷-۶۰.

شهنازی، ک. و حسنی، م. (1392). اهمیت کانال­های مختلف انتقال دانش بین دانشگاه و صنعت در صنایع ایران. آموزش عالی ایران، ۶ (۱)، 29-54.

شریف‌زاده، ا. و عبداله زاده، غ. (1390). بررسی رضایت دانشجویان کشاورزی از کیفیت آموزشی. پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 3 (61)، 51 - 74.

عنایتی، ت.؛ صالحی، م. و جلالی، ط. (1397)، بررسی تأثیر هوش‌های رقابتی و تجاری بر تجاری‌سازی ایده‌ها با تأکید بر مزیت رقابتی در دانشگاه‌های نسل سوم به‌منظور ارائه مدل. فصلنامه پژوهش در نظام‌های آموزشی، 12، ویژه‌نامه، بهار، 361-378.

مجتبی زاده، م.؛ عباس پور، ع.؛ ملکی، ح. و فراست خواه، م. (1397). الگوی اعتبارسنجی و تضمین کیفیت نظام آموزش عالی ایران از دیدگاه خبرگان. فصلنامه پژوهش در نظام‌های آموزشی، 12(42)، 7-24.

نکوئی‌زاده، م.؛ حسینی، س. م.؛ قره‌چه، م. و حاجی‌کریمی، ع. (1393). مدل سازوکار اثرگذاری قابلیت‌های پویا بر عملکرد شرکت. اندیشه مدیریت راهبردی، 8(2)، 67-98.

De Wit, H., Hunter, F., Howard, L., & Egron-Polak, E. (2015). Internationalisation of Higher Education. European Parliament, Policy Department B: Structural and Cohesion Policies.

Helfat, C. E. (2007). Dynamic capabilities: Understanding strategic change in organizations. Malden, MA: Blackwell.

Jiao, H., Alon, I., Chun, K., & Cui, Y. (2013). When should organizational change be implemented? The moderating effect of environmental dynamism between dynamic capabilities and new venture performance. Journal of Engineering and Technology Management, 30, 188-205.

Lin, L. (2011). Electronic human resource management and organizational innovation: The roles of information technology and virtual organizational structure. The International Journal of Human Resource Management, 22, (2), 235–257.

Lin, Y., & Wu, L. (2013). Exploring the role of dynamic capabilities in firm performance under the resource-based view framework. Journal of Business Research, 67, 407-413.

McKenna, C. & Hughes, J. (2013). Values, digital texts, and open practices – a changing scholarly landscape in higher education. Literacy in the Digital University: Critical Perspectives on Learning, Scholarship and Technology, eds R. Goodfellow & M. R. Lea, Routledge, London, 15–26.

Robb, A., Valerio, A., & Brent, P. (2014). Entrepreneurship education and training: insights from Ghana, Kenya, and Mozambique. Washington DC: World Bank Group.

Salonda, L. L. (2008). Exploration of a university culture: A Papaua New Guinea case study. Unpublished Doctoral Thesis, Victory University of Technology.

Strauss, A., & Corbin, J. (1998). Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory. Thousand Oaks, CA: Sage Publications, Inc.