شکل گیری عملیات زمانی در دانش آموزان دوره راهنمایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران

چکیده

در این پژوهش چگونگی شکل گیری عملیات زمانی در دوره راهنمایی شهر تهران بررسی شد. 1020 دانش آموز ) 510
دختر و 510 پسر( پایه های تحصیلی اول تا سوم راهنمایی از پنج منطقه اقتصادی- اجتماعی شهر تهران با روش
نمونه برداری تصادفی چند مرحله ای انتخاب شدند و آزمون جا به جایی مایعات پیاژه )ترتیب توالی رویدادها و مدت زمان(
در مورد آنها به اجرا درآمد. تحلیل داده ها نشان داد: 1( توانایی قضاوت کودکان در مورد مدت زمان و توالی وابسته به
آن با افزایش سن به تدریج افزایش یافت اما هیچیک از آزمودنی های پژوهش به حد نصاب موفقیت ) 75 %( نرسیدند. 2(
بین دو جنس تفاوت معناداری مشاهده نشد. 3( میانگین نمره های ترتیب توالی در مناطق غیرمرفه ) 9، 16 ( پایین تر از
میانگین نمره های منطقه سه بود. 4( مقایسة نتایج کودکان ایرانی با همتاهای خارجی یک تأخیر قابل ملاحظه ای را نشان
داد؛ تا پایان مرز سنی این تحقیق نه تنها مفهوم ترتیب توالی استقرار نمی یابد بلکه در گستره سنی مورد آزمایش، در
اکتساب مفهوم مدت زمان نیز کی روند تحولی ناچیز مشهود است. با توجه به عدم وجود تفاوت های زیربنایی، می توان
این یافته ها را به موانع موجود در راه تجربه های ارتجالی و تفویض های اجتماعی در آموزش رسمی نسبت داد.

کلیدواژه‌ها


دادستان، پ. و دیگران ( .)1376بررسی توان ذهنی ودرک مفاهیم دانشآموزان دوره ابتدایی به منظور
تعیین استانداردهای آموزشی . سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش.
دادستان، پ. و دیگران ( .)1381بررسی تحولی توان ذهنی، اخلاقی و اجتماعی دانشآموزان دوره
راهنمایی به منظور تعیین استانداردهای آموزشی. سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی وزارت
آموزش و پرورش.
دادستان، پ. و کلانتریخاندانی، ج. ( .)1380شکلگیری عملیات طبقهبندی در دانشآموزان دورة
راهنمایی. فصلنامه روانشناسان ایرانی، .91-101 ،)10(3
دادستان، پ. و منصور، م. ( .)1380روانشناسی بالینی، آزمایش بالینی و فرایند تشخیص. تهران: بعثت.
نعمتطاوسی، م. ( .)1372بررسی سازمان یافتگی مفهوم زمان در دختران. پایاننامه کارشناسی
ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.
Arlin, M.(1989).The effect of physical work، mental work and quantity on
children’s time perception. Perception & Psychophysics, 45, 206-214.
Arlin, M.(1990).What happens to time when you sleep? children’s development
of objective time and relation to time perception. Cognitive Development,
5, 71-88.
Bentley, M. A.(1987). Swazi children’s understanding of time concepts: A
Piagetian study. Journal of Genetic psychology, 148, 443-452.
Bliss, B., & Cocherty, E. M. (1979). Conservation of mass, weight and volume
in Yoruba adolescents. Child Study Journal, 9 (2), 85-91.
Casasanto, D., & Boroditsky, L. (2008). Time in the mind: Using space to think
about time. Cognition, 106, 579–593.
Casasanto, D., Fotakopoulou, O., & Boroditskyc, L. (2010). Space and time in
the child’s mind: Evidence for a cross-dimensional asymmetry. Cognitive

Science, 34, 387-405.
Chafel, J. A.(1990). I’m doing much better than I did befor: Are young children
capable of verbalizing temporal comparisons about the self? Early Child
Development & Dcore, 62, 43-64.
Desprels-Fraysse A., & Lecacheur, M. (1996). Children’s conception of objects
as revealed by their categorizations. Journal of Genetic Psychology, 157
(1), 49-64.
Fahrmeier, E. D.(1978).The development of concrete operation among the
Hausa. Journal of Cross- Cultural Psychology, 9 (1), 23-44.
Feagans, L.(1980). How to make sense of temporal / spatial “before and after”.
Journal of Child Language, 7, 529- 540.
Fivush, R., & Mandler, J.(1985). Developmental changes in the understanding
of temporal sequence. Child Development, 56, 1437-1446.
Fraisse, P.(1982). The adaptation of the child to time. In W. J. Friedman (Ed.),
The developmental psychology of time (pp.113-140). New York: Academic
Press.
Friedman,W. J.(1978). Development of time concepts in children. In H.W.
Reese & L. P. Lipsitt (Eds.), Advance in child development and behavior,
Vol.12 (pp.267-298). New York: Academic Press.
Friedman,W.J.(1982). The development psychology of time .New York:
Academic Press.
Ginsburg, H., & Opper, S. (1969). Piaget’s theory of intellectual development.
Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice Hall.
Gruber, H. E., & Vonèche, J. J. (1995). The essential Piaget: An interpretive
reference and guide. London: Jason Aronson Inc.

Harner, L.(1980).Comprehension of the past and future reference revisit.
Journal of Experimental Child psychology, 29, 170-182.
Halligan, M. U. (1976). A pilot study of Piaget’s conservation task in two
villages near Zaria. Paper presented at the Nigerian psychological society,
Zaria, March.
Inhelder, B., & Piaget, J. (1972). The growth of logical thinking, form childhood
to adolescents. Translated by Anne Parsons and Stanly Milgram. London:
Basic Books.
Landis, T. Y., Herman, D. J., & Chaffn, R. (1987). Developmental differences
in the comprehension of semantic relations. Zeitschrift-fuer-Psychologie,
195 (2), 151-173.
Levin, I.(1981). Piaget’s Cyclic Model of Development. In W. J. Friedman
(Ed.), The developmental psychology of time (pp. 48-53). New York:
Academic Press.
Levin, I.(1992). The development of the concept of time in children: An
integrative model. In F. Macar & V. Pouthas, Time, action, and cognition:
Towards bridging the gap (pp.13-32). NewYork: Springer.
Lovell, K., & Slater, A.(1960).The growth of the concept of time: A comparative
study. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 1, 179-190.
Matsuda, F.(1992). Concepts about relations among time, distance and velocity
in children: II- Distance and velocity, and time and distance. Psychologia:
An International Journal of Psychology in the Drient, 35, 222-231.
Mello, Z. R., & Worrell, F. C. (2015).The past, the present, and the future: A
conceptual model of time perspective in adolescence. In M. Stolarski, N.
Fieulaine & W. van Beek, Time perspective theory, review, research and
application (pp. 115-129). NewYork: Springer.

Otaala, B. (1983). The development of operational thinking in primary school
children : An examination of some aspects of Piaget’s theory among the
Iteso children of Uganda. New York: Teachers College Press.
Piaget, J.(1969).The child’s conception of time. London: Routledge & Kegan
Paul.
Piaget, J.(1970). The child’s conception of movement and space. London:
Routledge & Kegan Paul.
Richards, D. D.(1982).Children’s time concepts: Going to distance. In W. J.
Friedman (Ed.), The developmental psychology of time (pp.13-45). New
York: Academic Press.
Sato, M.(1988). The concept of time in young children. Journal of Human
Development, 24, 18-20.
Sauer, T. (2014). Piaget, Einstein, and the Concept of Time. Retrieved 10 Feb
from http://philsci-archive.pitt.edu/id
Shipley, L. (2014).How do I develop children’s understanding of the concept
of time. In A. Brock, The early years
Siegler, R. S., & Richards, D. D.(1979). Development of time, speed and
distance concepts. Developmental Psychology, 15, 288-296.