پژوهش در نظام‌های آموزشی
مجله علمی

.طراحی و ارزیابی بسته‌ مداخله‌ای گفتگو محور مبتنی بر نظریه انتخاب برای دانش آموزان دارای رفتارهای پرخطر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

رحیم بدری 1
شهروز نعمتی 2
حمدالله حبیبی 3
فرحناز جلیلی شیشوان 4

1 استاد دانشگاه تبریز

2 گروه علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 گروه علوم تربیتی، دانشکده روانشناسی ، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 گروه علوم تربیتی، دانشکده وروانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

10.22034/jiera.2026.567928.3427
چکیده
هدف: رفتارهای پرخطر در دانش‌آموزان یکی از چالش‌های اصلی نظام آموزشی است که عملکرد تحصیلی و سلامت روانی را تهدید می‌کند. این پژوهش با هدف طراحی و اعتباریابی بسته مداخله‌ای گفتگو‌محور مبتنی بر نظریه انتخاب ویلیام گلسر برای دانش‌آموزان ۱۴-۱۸ ساله دارای رفتارهای پرخطر انجام شد.
روش: این مطالعه کیفی کاربردی با روش دلفی و تحلیل محتوای انجام شد. مبانی نظری از کتاب «تئوری انتخاب» گلسر(2013) استخراج گردید. بسته در ۱۱ مرحله (از جستجوی نوآوری تا اجرای آزمایشی) تدوین شد و شامل ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای است. اعتباریابی محتوایی توسط پانل ۸ متخصص روانشناسی تربیتی (با حداقل ۱۰ سال تجربه) با استفاده از شاخص‌های کمی نسبت روایی محتوایی (CVR) و شاخص روایی محتوایی (CVI) ارزیابی گردید.
یافته‌ها:نتایج نشان داد که تمامی جلسات بسته طراحی شده ضروری هستند و محتوای تمامی جلسات کاملاً مرتبط با اهداف طراحی شده‌اند، به‌طوری‌که ۱.۰CVR= برای ضرورت جلسات و ۰.۹۴ CVI=برای مرتبط بودن با اهداف است که روایی مطلوب را تأیید می‌کند. اجرای آزمایشی بر ۲ دانش‌آموز پرخطر نیز قابلیت اجرایی را اثبات نمود.
نتیجه‌گیری: بسته پیشنهادی از روایی محتوایی بالایی برخوردار است و می‌تواند به عنوان ابزاری پیشگیرانه در مراکز مشاوره مدرسه برای کاهش رفتارهای پرخطر و تقویت سرمایه انسانی به کار رود. این رویکرد بومی، شکاف مطالعات قبلی را در مداخله‌های گروهی گفتگو‌محور پر می‌کند و با مدل‌های شناختی-اجتماعی هم‌خوانی دارد.

کلیدواژه‌ها

نظریه انتخاب
مداخله گفتگو‌محور
رفتارهای پرخطر دانش‌آموزان
روایی محتوایی

موضوعات

پژوهش در نظام‌های آموزشی
دوره 19، شماره 69
تابستان 1404
صفحه 41-53

صفحه اصلی

اعضای هیات تحریریه

ارسال مقاله

تماس با ما