بررسی تأثیر استفاده از رسانه‌های آموزشی متنوع در یادگیری مفاهیم انتزاعی فیزیک حالت جامد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

2 استادیار سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی

3 کارشناس ارشد آموزش فیزیک از دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

چکیده

چکیده هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر استفاده از رسانهها ی آموزش ی متنوع در یادگیری مفاهیم انتزاعی یـ زیف ک حالت جامد ژهیو یزیف ک ـ مکانیک رشت یرۀ اضی ـ یزیف ک دورة پیشدانشگاهی است. جامعۀآمـاری پـژوهش را دانشآموزان دختر دور ة پیشدانشگاهی منطق ۀ بوستان و گلستان رباط کریم تشکیل میدهند که در ین مسـال دوم سال تحص یلی 90 -89 مشغول تحص لی بودند. نمون ۀآماری پژوهش شامل 60 نفر دانشآمـوز بـود کـه از طریق نمونهگیری در دسترس انتخاب و در طرح آزمایشی، به طـور مسـاوی در دو گـروه آزمـایش و کنتـرل جای داده شدند. گروه آزمایش دانشآموزانی بودند که در تدریس خود از انواع رسانهها ی آموزشـ ی(اسـلا ید، فیلم، آزمایشگاه مجازی، شبیهسازی رایانهای و...) استفاده کردند؛ در حـالی کـه گـروه کنتـرل بـرا ی یـ ادگ ری ی مفاه می انتزاعی یزیف ک حالت جامد از وهیش سنت ی و معمول تدریس استفاده نمودند. برای گردآوری دادههـا از یک آزمون یپ شرفت تحص یلی محققساخته و یک پرسشـنام ۀ استانداردشـده بـرا ی سـنجش نگـرش و انگیـ زه استفاده شد. ابزارها ی ساختهشده از روایی و اعتبار مناسب ی برخوردار بودند. بـرای تجزیـه و تحلیـل داده هـا از آمار توصیفی و استنباطی بهره برده شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که نیب یم انگ نی نمرات دانـش آمـوزان گروه آزمایش و کنترل در آزمون یپ شرفت تحص یلی (پس آزمون) تفاوت معنیدار ی وجود ندارد، امـا میـانگین نمرات نگرش و انگیزش گروه آزمایش، تفاوت معنیداری با گروه کنترل داشت یمو توان گفت که با وجـود تأثیر نداشتن استفاده از رسانهها ی آموزش ی در یپ شرفت تحص یلی دانشآموزان، نگرش و یانگ زش آنان به طـور قابل یا ملاحظه تحت تأثیر قرار گرفته است

کلیدواژه‌ها


اسفیجانی، اعظم (1381)، بررسی تأثیر آموزش به کمک شبکه‌های اطلاع رسانی بر انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان دختر سال دوم راهنمایی منطقه 14 آموزش و پرورش تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت معلم تهران.

اورنگی، عبدالمجید و حج فروش، احمد (1386)، بررسی نتایج کاربرد فنّاوری اطلاعات و ارتباطات در دبیرستان‌های شهر تهران، فصلنامۀ علمی- پژوهشی نوآوریهای آموزشی، شماره 23.

حج فروش (1381). بررسی آسیب‌های کنکور بر برنامه‌های درسی دوره متوسطه و پیش‌دانشگاهی و ارائه روش مناسب برای رفع آسیب‌ها، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، گزارش طرح پژوهشی منتشر نشده.

دلاور، علی (1385). روش‌های تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی، انتشارات دانشگاه پیام نور.

ذاکری، اعظم (1382)، مقایسۀ تأثیر آموزش به کمک نرم‌افزار آموزشی و شیوۀ سنتی بر پیشرفت تحصیلی درس ریاضی دانش‌آموزان پسر پایۀ اول راهنمایی منطقۀ 8 شهر تهران، پایان نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت معلم تهران.

سیف، علی اکبر (1380)، روان شناسی پرورشی (روان شناسی یادگیری و آموزش)، انتشارات آگاه، تهران.

شبیری، فاطمه (1382)، تهیه نرم‌افزار آموزشی فیزیک سوم دبیرستان و بررسی تأثیر آن بر جنبه‌های شناختی و عاطفی دانش‌آموزان، پایان نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت معلم تهران.

شعبانی، حسن (1386)، مهارتهای آموزشی و پرورشی (جلد دوم)، انتشارات سمت، تهران.

شکوهی، غلامحسین (1387)، مبانی و اصول آموزش و پرورش، انتشارات آستان قدس رضوی، مشهد.

فرهادیان، محمود (1386)، آموزش مشارکتی به کمک رایانه در آموزش ریاضی، پایان‌نامه دوره دکتری، دانشگاه شهید باهنر کرمان.

کبودوند، محمد؛ اسماعیل‌پور، ایوب؛ بدریان، عابد و شمس اسفندآبادی، محمد (1389)، یادگیری مفاهیم انتزاعی فیزیک نوین به کمک زمینه‌های کاربردی لیزر، فصلنامه علمی- پژوهشی فنّاوری آموزش، دانشگاه شهید رجایی تهران.

گلزاری، زینب (1383)، تأثیر به‌کارگیری طراحی آموزشی دست‌سازه‌ها و نرم‌افزارهای محقق ساخته درس ریاضی دورۀ راهنمایی بر یادگیری دانش‌آموزان دختر شهر تهران و مقایسه این روش با روش تدریس سنتی، پایان نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت معلم تهران.

صدرالاشرافی، مسعود و خوشبین، آزاده سادات (1387). تعیین نشانگرهایی برای سواد فیزیکی درجهت تعیین ساختار نظام آموزش فیزیک و اصلاح آن، پایان‌نامه کارشناسی ارشد آموزش فیزیک، دانشگاه شهید رجایی تهران.

مژده‌آور، فریبا (1385)، تأثیر آموزش ریاضی با کمک کامپیوتر بر نگرش و یادگیری درس ریاضی دانش آموزان دختر سال دوم رشته ریاضی دبیرستان شهر هشتگرد، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت معلم.

Badrian, A. (2008). Investigation the Impacts of Web- Based Chemistry Courses on Chemical Literacy among High- School Students, 9th European Conference on Research in Chemical Education, Istanbul, Turkey.

Bourg, D. M.(2004), How physics is used in video Games , physics education, 39 (5), 401-406.

Chandra, V. & Lioyd, M. (2008), ICT and student achievement, British Journal of Educational Technology, 39 (6), 1087-1098.

Constantinou, C. P. & Papadouris, N. (2004), Potential contribution of digital video to the analysis of the learning process: A Case study in the context of Electric circuits, Educational Research and Evaluation, 10 (1), 21-39.

Conway J. (1997), Education technologys effect on models of instruction, Journal of Educational Technology, 28 (3), 187-188.

Dalgety, J.; Coll, R.& Alister, J. (2003). Development of Chemistry Attitudes and Experiences Questionnaire (CAEQ), Journal of Research in Science Teaching, 40(7), 649-668.

Glynn, S. M.; Taasoobshirazi, G.& Brickman, P. (2009),Science Motivation Questionnaire: Construct Validation With Nonscience majores, Journal of Research in Scinence Teaching, 46 (2), 127- 146.

Greca, I. M. & Moreira, M. A. (2002). Mental, physical, and mathematical models in the teaching and learning of physics, Journal of Science Education, 1, 106- 121.

Hodson, D. (2003). Time for action: Science education for an alternative future. International Journal of Science Education, 25(6), 645–670.

Jimoyiannis, A. & Komis, V. (2001). Computer simulations in physics teaching and learning: A case study on students’ understanding of trajectory motion, Computers & Education, 36, 183-204.

Lawrence, T. E. (1995), Investigation on the effects of using interactive digital video in a physics classroom on student learning and attitudes”, Master of Scince, Kansas State University, Manhattan.

Maherrera, B. & Barista, D. G. M. (2008), Information and comuinication technologies used by undergraduate students in their academicand socialization activities, Springer.

Osborne, J. & Collins, J. (2001). Pupils’ Views of the Role and Value of the Science Curriculum: A focus-group study. International Journal of Science Education, 23(5), 441–467.

Papadouris, N., Constantinou, C.P. & Kyratsi, T. (2008). Students’ use of the energy model to account for changes in physical systems, Journal of Research in science teaching, 45(4), 444-469.

Pilot, A. & Bulte,  M. W. (2006). why do you" need to know?" context-based education, International Journal of Science Education, 28 (9), 953-956.

Rao, V. K. (2005), Instructional technology, New delhi:A. P. H. Publishing corporation, India.

Sidhu, S. M.& Selvanathan, N. (2005), A Taps interactive Multimedia package to solve engineering Dynamics problem, Campus-Wide Information Systems, 22 (5), 275-289.

Stipek, J. D. (2003). Engaging schools: fostering high scholl students motivation to learn, national academic press.

Ted, M.; LindaK, K.& Taber, U. (1997), Learning be design: Integrating technology into the curriculum through student multimedia design project, Cambridge,MA: Harvard University Press.

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.