پیش‌بینی رفتارهای تخریبی فرزندان از طریق بافت و کارکرد خانواده با میانجی‌گری نظم‌جویی شناختی هیجان و نظریه ذهن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشیار گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

 
هدف پژوهش حاضر یافتن رابطه علَی بافت و کارکرد خانواده با رفتارهای تخریبی با میانجی­گری نظم‌جویی شناختی هیجان و نظریه ذهن است. جامعه آماری دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه شهر اهواز بودند. نمونه‌ای 384 نفری به‌صورت تصادفی چندمرحله­ای انتخاب شد. ابزار پژوهش مقیاس رفتارهای تخریبی نبوی و همکاران (1390)، فرم کوتاه تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی و همکاران (2001)، مقیاس نظریه ذهن استیلمن نسخة قمرانی و همکاران (1385)، مقیاس عملکرد عاطفی خانوادة مدارس کشور (1392) بود. تحلیل داده­ها با روش مدل ساختاری و آزمون بوت استراپ برای بررسی نقش میانجی­گری متغیرها در نرم‌افزار آموس انجام شد. بررسی شاخص‌های برازش مدل نشان داد مدل اصلاح‌شده از برازش مطلوبی برخوردار است. همچنین، نتایج بوت استراپ نقش میانجی‌گرانة عملکرد نظریه ذهن و تنظیم شناختی هیجان در ارتباط بین بافت و عملکرد خانواده با رفتارهای تخریبی را تأیید کرد. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از معنی‌داری نقش میانجی­گرانة نظریه ذهن و نظم‌جویی شناختی هیجان می­توان گفت مداخله روی آموزش نظریه ذهن و نظم‌جویی شناختی هیجان می­تواند روی کاهش رفتارهای تخریبی مدنظر قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


بشلیده، کیومرث (1391). روش‌های پژوهش و تحلیل آماری؛ مثال‌های پژوهشی با SPSS و AMOS. اهواز: دانشگاه شهید چمران.

حسنی، جعفر؛ آزاد فلاح، پرویز؛ رسول‌زاده طباطبایی، سید کاظم و عشایری، حسن (1387). پیش‌بینی راهبردهای نظم‌جویی شناختی هیجان بر اساس ابعاد روان‌نژندی و برون‌گرایی. فصلنامه تازه‌های علوم شناختی، 4(3)، 12-1.

دفتر مشاوره و راهنمایی سازمان آموزش‌وپرورش (1392). راهنمای اجرا، نمره‌گذاری و تفسیر آزمون‌های سلامت مدارس کشور.

قائمی‌فر، حسین و بامیرزایی، عزت‌الله (1388). رفتارهای وندالیستی. شیراز: ایلاف.

قمرانی، امیر؛ البرزی، شهلا و خیر، محمد (1385). بررسی روایی و اعتبار نظریه ذهن در گروهی از دانش‌آموزان عقب‌ماندة ذهنی و عادی شهر شیراز، مجله روان‌شناسی، 10(2)، 182-181.

مکتبی، غلام‌حسین؛ سلطانی، عبدالله؛ بواسحاقی، منیژه و نوکاریزی، حسین (1393). بررسی رابطه پیوندهای والدینی و ابراز وجود با رفتارهای پرخطر. مجله مشاورة کاربردی، 2، 82-69.

میرفردی، احمد؛ احمدی، سیروس و نیکخواه، زهرا (1390). بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر گرایش به خرابکاری در بین دانش‌آموزان دبیرستانی شهر یاسوج. فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی، 3(4)، 206-185.

 نبوی، عبدالحسین؛ ملتفت، حسین و براتیان، علی رحیم (1390). بررسی عوامل مؤثر بر بروز رفتارهای وندالیستی در میان دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهرستان ایذه. فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی، 2(3)، 83-70.

 نواح، عبدالرضا و کوپایی، محمدباقر (1391). بررسی عوامل اجتماعی و شخصیتی مؤثر بر گرایش به رفتارهای خرابکاری در بین دانش‌آموزان شهر اهواز. مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 2(4)، 26-17.

 

Adrian, J. E., Clemente, R. A., & Villanueva, L. (2014). Mothers’ use of cognitive state verbs in picture-book reading and the development of children’s understanding of mind: A longitudinal study. Child Development, 78, 1052-1067.

And autistic children. Special Issue: Perspectives on the child’s theory of mind: II. British Journal of Developmental Psychology, 9(2), 315-330.

Birch, S. A. (2012). Children are cursed: an asymmetric bias in mentalstate attribution. Psychological Science, 14, 283-286.

Brown, J. (2001). Emotion, pragmatics and developments in emotion understanding in the highe school students. In D. Bakhurst & S. Shanker (Eds.), Jerome Bruner: Language, culture, self. Thousand Oaks, CA: Sage.

Brown, J. (2012). Why talk about mental states: The significance of children’s conversations with friends, siblings and mothers. Child Development, 67, 836-849.

Browne, K. (2013). Challenging behavior in secondary school students: Classroom and parenting strategies for disruptive behavior. Journal of Teachers’ Work, 20(4), 125-147.

Carswell, S. B. (2015). Pathways to delinquency: the role of parental functions, family socioeconomic status, and deviant peer relationship in risk behaviors and delinquency among urban African – American middle school students. Journal of educational, 10(4), 74-89.

Cheung, C., (2010). Environmental and cognitive factors influencing children’s theory-of-mind development. Doctorate Dissertation. Canada: University of Toronto.

 Dunn, J. (1992). Young children’s understanding of emotions within close relation -ships. Cognition and Emotion, 12(2), 171–190.

Dunn, J., Brown, J. (2000). Family talk about feeling states and children’s later understanding of others’ emotions. Developmental Psychology, 27(3), 448–455.

Dunn, J., Kendrick, C. (1991). The speech of two- and three-year-olds to infant siblings: Baby talk and the context of communication. Child Language, 9(3), 579-595.

Dunn, J., Slomkowski, C., & Beardsall, L. (1994). Sibling relationships from the preschool period through middle childhood and early adolescence. Developmental Psychology, 30(3), 315–324.

Farhadian, M., Gazanizad, N., & Shakerian, A. (2011). Theory of Mind and Siblings among Preschool Children. Asian Social Science, 7(3),88-102.

Flavell, J. (1998). Development of the appearance-reality distinction. Cognitive Psychology, 15, 95-120. http://dx.doi.org/10.1016/0010-0285(83)90005-1

Flavell, J., Miller, P. (1998). Social cognition. In D. Cognition, perception, and language. (5th edn), Handbook of child psychology, Volume 2 (pp. 851–898). New York: Wiley.

Garnefski, N., Grol, M., Kraaij, V., & Hamming, J. F. (2009). Cognitive coping and goal adjustment in people with peripheral arterial disease: Relationships with depressive symptoms. Patient Education and Counseling, 76(1), 132-137.

Garnefski, N., Kraaij, V. (2012). Relationships between cognitive emotion regulation strategies and depressive symptoms: A comparative study of five specific samples. Personality and Individual Differences, 9, 165-176.

Garnefski, N., Kraaij, V., Spinhoven, Ph., & Onstein, E. (2001). Negative life events, cognitive emotion regulation and depression. Personality and Individual Differences, 30, 1311–1327.

Garnefski, N., Teerds, J., Kraaij, V., Legerstee, J., & Van den Kommer, T. (2004). Cognitive emotion regulation strategies and depressive symptoms: Differences between males and females. Personality and Individual Differences, 36(2), 267–276.

Korkmaz, B. (2011). Theoty of mind and neurondevelopmental disorders of childhood. Pediatric Research, 69(5), 101-108.

Lewis, C., Norman, H., Freeman, C., Kyriakidou, K., Maridaki, Kassotaki & Berridge, M. (1996). Social Influences on False Belief Access: Specific Sibling Influences or General Apprenticeship?. Child Development, 67(6), 2930-2947.

Liddle, B., & Nettle, D. (2014). Higher-order theory of mind and social competence in school-age children. Journal of Cultural and Evolutionary Psychology, 3-4, 231-246.

Marroquin, B. (2011). Interpersonal emotion regulation as a mechanism of social support in depression. Clinical Psychology Review, 31(8), 1276- 1290.

Mitchell, R.L., Phillips L.H. (2015). The overlapping relationship between emotion perception and theory of mind. Journal of neuropsychology, 27(5), 74-87.

Paramanik, J., Saha, B., Mondal, B. C. (2014). Adjustment of Secondary School Students with Respect to Gender, family factors and Residence. American Journal of Educational Research, 2(12), 1138-1143.

Rebecca, R. (2008). Contributions of children's theory of mind, inhibitory control and social competence to school adjustment. A Dissertation Presented in Partial Fulfillment of the Requir- ements for the Degree Doctor of Philosophy.

Roth, D. (2011). The recognition of attitude conveyed by utterance: A study of preschool and autistic children. British Journal of Developmental Psychology, 9, 315-330.

Thawabieh, A, M., Al-rofo, M.A. (2010). Vandalism at boys schools in Jordan. International Journal of Science Education, 2(1), 41-46.

Tomczak, V. (2010). The impact of emotional intelligence on substance abuse and delinquency in a college sample: The comparison of emotional intelligence traits versus abilities. Doctorate Dissertation. Tuscaloosa, Alabama: University of Alabama, Department of Psychology.

Youngblade, L., & Dunn, J. (1995). Individual differences in young children’s pretend play with mother and sibling: links to relationships and understanding of other people’s feelings and beliefs. Child Development, 66(5), 172–192.