نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه اصفهان، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی

2 دکترای علوم تربیتی دانشگاه فدرال کازان کشور روسیه

10.22034/jiera.2021.249474.2366

چکیده

هدف اصلی این پژوهش بررسی تطبیقی میزان توجه به مهارتهای فرایندی در کتابهای علوم پایه اول تا سوم ابتدایی ایران و روسیه بود که در سال 1399-1400 انجام شده است. این پژوهش، توصیفی از نوع تحلیل محتوا بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه کتابهای"علوم تجربی" ایران و "دنیای اطراف ما" روسیه در پایه اول، دوم و سوم تشکیل دادند. ابزار تحلیل محتوای کتاب چک لیست محقق ساخته مهارت‌های فرایندی بود و داده‌های گردآوری شده بر اساس مدل جرج بردی در چهار مرحله توصیف، تفسیر، همجواری و مقایسه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد در کتابهای درس علوم ابتدایی ایران به مولفه‌های مقایسه و طبقه‌بندی، مهارت کاربرد ابزار و مهارت برقراری ارتباط بیشتر تاکید شده است. در کتابهای درس علوم کشور روسیه به مولفه‌های مشاهده، پیش بینی و تخمین، تفسیر یافته‌ها و نتیجه‌گیری بیشتر توجه شده است. همچنین نتایج به دست آمده نشان می‌دهد مولفه‌های کشف و برقراری روابط عددی، فرضیه‌سازی، مهارت اندازه‌گیری و انجام تحقیق در هر دو کشور کمتر مورد توجه واقع شده است. بررسی‏های انجام شده نشان می‎دهد میزان توجه به مهارت‏های فرایندی به نسبت حجم مطالب کتاب در سه پایه ابتدایی هر دوکشور کم است. به این‏ترتیب لازم است در تدوین کتابهای علوم سه پایه در دو کشور به مولفه‏های مهارت‏های فرایندی بیش از پیش توجه شود. پیشنهاد می‏شود در کشور ایران مثال‏ها و مباحث درس با فعالیتهای روزمره زندگی مرتبط گردد. همچنین در کتابهای درسی روسیه مبحث گفتگو و برقراری ارتباط مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها