نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‏شناسی تربیتی، گروه روان‏شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

2 استاد، گروه روان‏شناسی تربیتی، دانشکده روان‏شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

3 استادیار، گروه روان‏شناسی تربیتی، دانشکده روان‏شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

10.22034/jiera.2020.235137.2301

چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه بین اضطراب امتحان و انگیزه پیشرفت با خودناتوان‏سازی و اهمال‏کاری تحصیلی در دانشجویان دانشگاه علمی کاربردی تهران بود. روش پژوهش پژوهش حاضر از نوع همبستگی بود. جامعه آماری در این پژوهش شامل کلیه دانشجویان دانشگاه جامع علمی کاربردی شرق تهران بود که از این جامعه آماری 340 نفر با روش نمونه‏گیری تصادفی طبقه‏ای نسبی انتخاب شدند و به پرسشنامه‏های اضطراب امتحان ساراسون (1977)، پرسشنامه انگیزه پیشرفت هرمنس (1970)، پرسشنامه اهمال‏کاری سولومون و راثبلوم (1384) و مقیاس خودناتوان‏سازی جونز و رودوالت (1979) پاسخ دادند. نتایج همبستگی پیرسون نشان داد که بین اضطراب امتحان با خودناتوان‏سازی و اهمال‏کاری تحصیلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد و بین انگیزه پیشرفت و خودناتوان‏سازی و اهمال‏کاری تحصیلی وجود رابطه منفی و معناداری وجود دارد. نتایج همبستگی کانونی نیز نشان داد که انگیزه پیشرفت به‏طور منفی و اضطراب امتحان به‏طور مثبت اهمال‏کاری و خودناتوان‏سازی دانشجویان را پیش‏بینی می‏کند. نتایج پژوهش حاکی از این است که با افزایش انگیزه پیشرفت و کاهش اضطراب امتحان می‏توان خودناتوان‏سازی و اهمال‏کاری تحصیلی دانشجویان را کاهش داد.

کلیدواژه‌ها

اسمعیلی، ن.، شکری، ا.، فتح‏آبادی، ج. و حیدری، م. (1394). آزمون روابط ساختاری بین باورهای خودکارآمدی تحصیلی، الگوهای اسنادی، راهبردهای مقابله، هیجان‏های پیشرفت و اهمال‏کاری تحصیلی در دانشجویان. فصلنامه پژوهش در نظام‏های آموزشی، 9(30)، 64-122.
اندیشمند، و. و ابراهیمی، ع. (1395). بررسی اثربخشی موقعیت کنترل بر هدف‏گذاری و انگیزه پیشرفت تحصیلی دانش‏آموزان دختر مقطع متوسطه سیرجان در سال تحصیلی 1395-1394. فصلنامه پژوهش در نظام‏های آموزشی، 10(35)، 266-279.
برزآبادی فراهانی، ن.، امامی پور، س. و سپاه منصور، م. (1398). رابطه مدیریت هیجان و مهارت‏های ارتباطی با اهمال‏کاری تحصیلی در دانش‏آموزان متوسطه اول. فصلنامه علمی- پژوهشی رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 11(42)، 89-108
بیابانگرد، ا. (1386). اضطراب امتحان. تهران: انتشارات فرهنگ هنر اسلامی.
جوکار، ب. و دلاورپور، م. (1386)، رابطه تعلل‏ورزی آموزشی با اهداف پیشرفت. اندیشه‏های نوین تربیتی. دانشکدهعلومتربیتیوروان‏شناسیدانشگاهالزهرا، 3 (3 و 4)، 61-80.
حسین زاده فیروزآباد، ی.، بساک نژاد، س. و داودی، ا. (1396). پیش‏بینی مؤلفه‏های اضطراب امتحان با توجه به اهمال‏کاری رفتاری، اهمال‏کاری تصمیم‏گیری و اجتناب‏شناختی در دانشجویان، مجله روان‏پزشکی و روان‏شناسی بالینی ایران، 23(4)، 425-437.
حسینیان، س.، نیکنام، م. و یزدی، س. م. (1389). رابطه باورهای کمال‏گرایانه و رفتارهای خودناتوان‏ساز در دانشجویان. مجله علوم رفتاری، 4(2)، 103-108.
رسولی خورشیدی، ف.، سنگانی، ع ر. و جنگی، پ. (1398). رابطه بین اهمال‏کاری تحصیلی، منبع کنترل و انگیزه با پیشرفت تحصیلی دانشجویان پرستاری. نشریه آموزش پرستاری، 8(1)، 22-28.
کرامتی، ر.، امیر احمدی آهنگ، م.، تنهای رشوانلو، ف. و کیمیایی، س.ع. (1396). نقش تعیین‏کننده خودناتوان‏سازی در اضطراب امتحان دانش‏آموزان دختر دبیرستانی، خلاصه مقالات اولین همایش ملی یافته‏های نوین‏روان‏شناسی تربیتی و چالش‏های پیش رو، 1421-1424.
گلستانی بخت، ط. و شکری، م. (1392). رابطه تعلل‏ورزی (اهمال‏کاری) تحصیلی با باورهای فراشناختی. فصلنامه علمی- پژوهشی شناخت اجتماعی، 2(3)، 89-100.
منصوری نیا، ش. و کریمی، ک. (1398). رابطه بین انگیزه پیشرفت و خودناتوان‏سازی تحصیلی با توجه به اثر میانجی‏گرانه فرسودگی تحصیلی در دانشجویان. فصلنامه طب توان‏بخشی، 1(1)، 1-11.
مهدوی غروی، م. (1390)، رابطه اضطراب امتحان کمال‏گرایی و انگیزه پیشرفت با پیشرفت تحصیلی، پایان‏نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم تربیتی دانشگاه سمنان.
هاشمی رزینی، ه.، موسوی پناه، س.م. و شیری، م. (1393). رابطه جهت‏گیری اهداف پیشرفت و باورهای انگیزه‏ی با اهمال‏کاری و خودناتوان‏سازی تحصیلی دانش‏آموزان. فصلنامهعلمی-پژوهشی مطالعاتآموزشیوآموزشگاهی، 3(11)، 67-79.
هرمنس، ح. (1970). پرسشنامه انگیزه پیشرفت، ترجمه ابوالفضل کرمی (1349). تهران: مرکز نشر روان‏سنجی.
Alexander, E. S., & Onwuegbuzie A. J. (2007). Academic procrastination and the role of hope as a coping strategy. Personality and Individual Differences. 42, 1301–1310.
Amrai, K., Elahimotlagh, S., Azizi, Z. H., & Pahon, H. (2011). The relationship between academic motivation and academic achievement students. Journal of Social and Behavioral Sciences.15, 399-402.
Balkis, M. & Duru, E. (2009). Prevalence of academic procrastination behavior among pre-service teachers, and its relationship with demographics and individual preferences. Journal of Theory and Practice in Education, 5(1), 18-32.
Clarke, I. E. & MacCann, C. (2016a). Internal and external aspects of self-handicapping re-flect the distinction between motivations and behaviours: Evidence from the Self-handicapping Scale. Personality and Indi-vidual Differences, 100, 6-11.
Del Mar Ferradás, M.. Freire, C., Núñez, J. C., Piñeiro, I. & Rosário, P. (2016). Motivation-al profiles in university students. Its relation-ship with self-handicapping and defensive pessimism strategies. Learning and Individ-ual Differences. 27, 134-143.
Erdemir, N. (2019). Determining the effect of reducing procrastination tendency on the academic achievement in physics course. International Journal of Educational Administration and Policy Studies.11(1), 1-11.
Ergene, T. (2003). Effectiveness interventions on test anxiety reduction a meta-analysis. School Psychology International, 24(3),313-328.
Gadbois, S. A., & Sturgeon, R. D. (2011). Academic self-handicapping: Relationships with learning specific and general self-perceptions and academic performance over time. Br J EducPsychol, 81(2), 207–22.
Guay, F., Ratelle, C. F., Roy, A., & Litalien, D. (2011). Academic selfconcept, autonomous academic motivation, and academic achievement: Mediating and additive effects. Journal of Learning and Individual Differences, 20, 644-653.
Guo, M., Yin, X., Wang, C., Nie, L., & Wang, G. (2019). Emotional intelligence a academic procrastination among junior college nursing students. J Adv Nurs, 11(75), 2710-2718.
Huberty, T. J. (2008). Best practices in school- based interventions for anxiety and depression. in A. Thomas &j. Grimes (Eds), Best practices in school Psychology: Bethesda, MD: National Association of School Psychologists. 5, 1473- 1486.
Karner-Hutuleac, A. (2014). Perfectionism and self-handicapping in adult education. Perocedia-Social and Behavioral Sciences, 142, 434-8.
Kaur,G. D. & Kumaran, S. J. (2016). Test anxiety and academic self-concept of students. The International Journal of Indian Psychology, 3(4), 90-98.
Kopczynski, L., & Smith, E. (2015). The Impact of Self-Handicapping in Strategic Board Games Upon New Player’s Experiences. Journal of Applied Sport Psychology, 16(4), 111–127.
Onwuegbuzie, A. J. (2004).Academic procrastination and statistics anxiety. Assessment and Evaluation in Higher Education, 29(1), 3–19.
Özer, Z., & Yetkin, R. (2018). Walking through different paths: Academic self-efficacy and academic procrastination behaviors of pre-service teachers. Journal of Language and Linguistic Studies, 14(2), 89-99.
Reev J. (2006). Understanding motivation and emotion.4th Ed.Tehran: Virayesh.
Rhodewalt, F. (1990). Self-handicappers: Individual differences in the preference for anticipatory, self-protective acts. 69-106.
Sari, N., & Susanti, H. (2018). Anxiety level and academic procrastination among clinical nursing students in the faculty of nursing of universitas indonesia. UI Proc Health Med.3, 96-99.
Schaefer, A., Matthess, H., Pfitzer, G., & Kohle, K. (2007). Mental health and performance of medical students with high and low test anxiety (German). Psychother Psychosom Med Psychol, 57(7), 289-97.
Solomon, L. J., & Rothblum, E. D. (1984). Academic procrastination: Frequency and cognitive-behavioral correlates. J Counsel Psychol, 31(4), 503-9
Stewart, M. A., & De George-Walker, L. (2014). Self-handicapping, perfectionism, locus of control and self-efficacy: A path model. Personality and Individual Differences, 66, 160-164.
Strunk, K., & Steele, M. R. (2011). Relative contributions of self-efficacy, self-regulation, and self-handicapping in predicting student procrastination. Psychological Reports, 109, 983-989
Trofino, A. J. (2000). Transformational leadership: moving total quality management to word-class organizations.Int Nurs Rev; 47 (4), 232-242.
Tucker, C. M., Zayco, R. A., & Herman, K. C. (2002). Teacher and child variables as predictors of academic engagement among low-income African American children. Psychology in the Schools, 39(4), 477-488.
Uysal, A., & Knee, C. R. (2012). Low trait selfcontrolpredicts self-handicapping. Journal of Personality, 80, 59-78.
Esmaeili, N., Shokri, A., Fatehabadi, J., & Heidari, M. (2015). Structural Relationships Test between Academic Self-Efficacy Beliefs, Attributional Patterns, Coping Strategies, Excitement of Academic Achievement and Procrastination in Students, Educational System Research Quarterly, 9 (30), 64-122. [In Persian]
Andishmand, V., & Ebrahimi, A. (2016). Investigating the Effectiveness of Control Position on Targeting and Motivation of Academic Achievement of Female High School Students in Sirjan in the 2015-2016 Academic Year, Quarterly Journal of Research in Educational Systems, 10 (35), 266-279. [In Persian]
Akbari, B. (2007). Validity and Validity of Hermans Achievement Motivation Test on High School Students in Guilan Province, Research in Curriculum Planning, 21 (16), 73-96. [In Persian]
Barzabadi Farahani, N., Emamipour, S., & Sepah Mansour, M. (2019). The Relationship between Emotion Management and Communication Skills with Academic Procrastination in First High School Students, Quarterly Journal of New Approach in Educational Management, 11 (42), 89-108. [In Persian]
Biabangard, A. (2007). Exam Anxiety, Tehran: Islamic Art Culture Publications. [In Persian]
Jokar, B., & Delavarpour, M. (2007). The relationship between educational procrastination and achievement goals. New educational ideas. Faculty of Educational Sciences and Psychology, Al-Zahra University, 3 (3 and 4), 61-80. [In Persian]
Hosseinzadeh Firoozabad, Y., Basaknezhad, S., & Davoodi, A. (2017). Predicting components of test anxiety with regard to behavioral procrastination, decision procrastination and cognitive avoidance in students, Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology, 23 (4), 437-425. [In Persian]
Hosseinian, S., Niknam, M., & Yazdi, S. M. (2010). The Relationship between Perfectionist Beliefs and Self-Empowering Behaviors in Students. Journal of Behavioral Sciences, 4 (2), 103-108. [In Persian]
Rasooli Khorshidi, F., Sangani, A. R., & Jangi, P. (2019). Relationship between academic procrastination, source of control and motivation with academic achievement of nursing students, Journal of Nursing Education, 8 (1), 22-28. [In Persian]
Keramati, R., Amir Ahmadi Ahang, M., Tanhaei Rashvanloo, F., & Kimiaei, S.A. (2017). The decisive role of self-disability in test anxiety of high school female students, Proceedings of the First National Conference on New Educational Psychology Findings and Challenges Ahead, 1421-1424. [In Persian]
Golestani Bakht, T., & Shokri, M. (2013). The Relationship between Academic Procrastination and Metacognitive Beliefs, Social Cognition Quarterly, 2 (3), 89-100. [In Persian]
Matiei, H., Heidari, M., & Sadeghi, M. (2012). Predicting academic procrastination based on the components of self-regulation and problem solving on the motivation of procrastinating students. Journal of Educational Psychology, 8 (24), 49-70. [In Persian]
Mansoori Nia, Sh., & Karimi, K. (2019). Relationship between achievement motivation and academic self-disability due to the mediating effect of academic burnout in students, Rehabilitation Medicine Quarterly, 1 (1): 1-11. [In Persian]
Mahdavi Gharavi, M. (2011). The Relationship between Perfectionism Test Anxiety and Achievement Motivation with Academic Achievement, M.Sc. Thesis, Faculty of Educational Sciences, Semnan University. [In Persian]
Hashemi Razini, H., Mousavi Panah, S. M., & Shiri, M. (2014). The Relationship between Achievement Goals Orientation and Motivational Beliefs with Students' Procrastination and Academic Self-Empowerment, Quarterly Journal of Educational and School Studies, 3 (11), 67-79. [In Persian]
Hermans, H. (1970). Progress Motivation Questionnaire, translated by Abolfazl Karami (1970), Psychometric Publishing Center. [In Persian]