نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران.

2 استاد، گروه روانشناسی،دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

3 استادیار، گروه روانشناسی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران.

4 استادیار، گروه روانشناسی،دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

10.22034/jiera.2020.220561.2211

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر توانمندی منش (شامل خرد، شجاعت، انسانیت، عدالت، میانه‏روی و تعالی) بر اشتیاق و بهزیستی تحصیلی دانش‏آموزان با میانجیگری استفاده از توانمندی‏های منش انجام گردید. بدین منظور 354 دانش‏آموز پایه دوازدهم از مدارس شهرستان قلعه گنج به‏صورت تصادفی چندمرحله‏ای انتخاب شدند. شرکت‏کنندگان پرسشنامه‏های ارزش‏ها در عمل (پترسون و سلیگمن، 2004)، بهزیستی مدرسه (تیان و همکاران، 2014)، اشتیاق تحصیلی (منگ و جین، 2016) و پرسشنامه استفاده از توانمندی‏های منش (گاوینجی و لاینلی، 2007) را تکمیل کردند. برای آزمودن برازش الگوی پیشنهادی و بررسی روابط مستقیم و غیرمستقیم مسیرها، از الگویابی معادلات ساختاری و بوت استراپ استفاده شد. نتایج نشان داد که برخی مسیرهای مستقیم توانمندی‏های منش به بهزیستی و اشتیاق تحصیلی معنادار بودند اما همه مسیرهای توانمندهای منش بر بهزیستی و اشتیاق تحصیلی از طریق استفاده از توانمندی‏های منش معنادار شدند. بر این اساس مدارس باید فرصت استفاده از توانمندی‏های منش را برای دانش‏آموزان فراهم کنند. تلویحات کاربردی یافته‏ها موردبحث قرار گرفت.
کلمات کلیدی : اشتیاق تحصیلی ، بهزیستی تحصیلی ،توانمندی منش

کلیدواژه‌ها

جاودان، م.، حاجی علی زاده، ک. و رفیعی پور، ا. (1394). رابطه علّی بهزیستی ذهنی، کیفیت زندگی و سبک‏های هویت با پیشرفت تحصیلی از طریق خودکارآمدی تحصیلی در دانش‏آموزان پسر دوره متوسطه شهر بندرعباس. نشریه پژوهش در نظام‏های آموزشی، 9(30)، 123-145.
خدابخش، ر.، خسروی، ز. و شاهنگیان، س. (1394). تأثیر روان‏درمانی مثبت نگر بر علائم افسردگی و توانمندی‏های منش در بیماران مبتلا به سرطان. پژوهشنامه روان‏شناسی مثبت، 1(49)، 35-49.
درتاج، ا.، عباس پور، ع.، دلاور، ع. و عبدالهی، ح. (1398). شناسایی و اولویت‏بندی عوامل مؤثر بر توانمندسازی مدیران هنرستان‏های فنی‏وحرفه‏ای استان کرمان. نشریه پژوهش در نظام‏های آموزشی، 13(46)، 7–22.
شبستری، ف. و خادمی، ع. (1397). مقایسه بهزیستی روانی و نیرومندی‏های منش در دانشجویان بر اساس رشته تحصیلی. فصلنامه دانش و پژوهش در روان‏شناسی کاربردی، 1 (71)، 91-107.
قادری، ف.، کجباف، م. و شکراللهی، م. (1396). الگوی ساختاری روابط فضیلت‏های شخصیتی، اصالت شخصیت و اقدام برای رشد شخصی با کسب خرد در دانشجویان. فصلنامه پژوهش در سلامت روان‏شناختی، 11(4)، 1- 15.
نعامی، ع. و پیریایی، ص. (1391). رابطۀ ابعاد انگیزش ‏تحصیلی با اشتیاق ‏تحصیلی دانش‏آموزان سال سوم دبیرستان‏های شهر اهواز. نشریه پژوهش در نظام‏های آموزشی، 6 (16)، 29-42.
هاشمی، س.، هاشمی، ز. و نقش، ز. (1397). نقش واسطه‏ای هیجان‏های پیشرفت در رابطه میان جو روانی- اجتماعی کلاس و فرسودگی تحصیلی. نشریه پژوهش در نظام‏های آموزشی، 12(43)، 131–146.
Abasimi, E., Gai, X., & Wang, G. (2017). Character strengths and life satisfaction of high school students. International Journal of Applied Psychology, 7(2), 36-43.
Adler, M. G., & Fagley, N. S. (2005). Appreciation: Individual differences in finding value and meaning as a unique predictor of subjective well‐being. Journal of personality, 73(1), 79-114.
Bakker, A. B., Hetland, J., Olsen, O. K., & Espevik, R. (2019). Daily strengths use and employee well‐being: The moderating role of personality. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 92(1), 144-168.
Bakker, A. B., & van Woerkom, M. (2018). Strengths use in organizations: A positive approach of occupational health. Canadian Psychology/psychologie canadienne, 59(1), 38.
Biswas-Diener, R., Kashdan, T. B., & Lyubchik, N. (2017). Psychological strengths at work. The Wiley Blackwell handbook of the psychology of positivity and strengths-based approaches at work, 34-47.
Cantwell, L. D. (2005). A comparative analysis of strengths-based versus traditional teaching methods in a freshman public speaking course: Impacts on student learning and academic engagement: Azusa Pacific University.
Govindji, R., & Linley, P. A. (2007). Strengths use, self-concordance and well-being: Implications for strengths coaching and coaching psychologists. International Coaching Psychology Review, 2(2), 143-153.
Harzer, C., & Ruch, W. (2014). The role of character strengths for task performance, job dedication, interpersonal facilitation, and organizational support. Human Performance, 27(3), 183-205.
Keyes, C. L. (2003). Complete mental health: An agenda for the 21st century.
Kuh, G. D., Cruce, T. M., Shoup, R., Kinzie, J., & Gonyea, R. M. (2008). Unmasking the effects of student engagement on first-year college grades and persistence. The journal of higher education, 79(5), 540-563.
Littman-Ovadia, H., & Steger, M. (2010). Character strengths and well-being among volunteers and employees: Toward an integrative model. The Journal of Positive Psychology, 5(6), 419-430.
Lounsbury, J. W., Fisher, L. A., Levy, J. J., & Welsh, D. P. (2009). An investigation of character strengths in relation to the academic success of college students. Individual Differences Research, 7(1).
McCullough, M. E., & Snyder, C. R. (2000). Classical sources of human strength: Revisiting an old home and building a new one. Journal of Social and Clinical Psychology, 19(1), 1-10.
Peterson, C., & Seligman, M. E. (2004). Character strengths and virtues: A handbook and classification (Vol. 1): Oxford University Press.
Proctor, C., Maltby, J., & Linley, P. A. (2011). Strengths use as a predictor of well-being and health-related quality of life. Journal of Happiness Studies, 12(1), 153-169.
Schaufeli, W. B., & Bakker, A. B. (2004). Job demands, job resources, and their relationship with burnout and engagement: A multi‐sample study. Journal of Organizational Behavior: The International Journal of Industrial, Occupational and Organizational Psychology and Behavior, 25(3), 293-315.
Schaufeli, W. B., Salanova, M., González-Romá, V., & Bakker, A. B. (2002). The measurement of engagement and burnout: A two sample confirmatory factor analytic approach. Journal of Happiness Studies, 3(1), 71-92.
Seligman, M. E., & Csikszentmihalyi, M. (2014). Positive psychology: An introduction. In Flow and the foundations of positive psychology (pp. 279-298): Springer.
Shogren, K. A., Shaw, L. A., Raley, S. K., Wehmeyer, M. L., Niemiec, R. M., & Adkins, M. (2018). Assessing Character Strengths in Youth With Intellectual Disability: Reliability and Factorial Validity of the VIA-Youth. Intellectual and developmental disabilities, 56(1), 13-29.
Tian, L., Wang, D., & Huebner, E. S. (2015). Development and validation of the brief adolescents’ subjective well-being in school scale (BASWBSS). Social Indicators Research, 120(2), 615-634.
Van Woerkom, M., Oerlemans, W., & Bakker, A. B. (2016). Strengths use and work engagement: A weekly diary study. European Journal of Work and Organizational Psychology, 25(3), 384-397.
Wright, T. A., & Goodstein, J. (2007). Character is not “dead” in management research: A review of individual character and organizational-level virtue. Journal of management, 33(6), 928-958.
Javvdan, M., Haji Ali Zade, K., & Rafii Poor, A. (2015). Causal relationship between mental well-being, quality of life and identity styles with academic achievement through academic self-efficacy in male high school students in Bandar Abbas. Rabete. Jiera, 9(30), 123–145. [In Persian]
Khodabakhash, R., Khosravi, Z., & Shahangian, S. (2015). Effect of Positive Psychotherapy in Depression Symptoms and Character Strengths in Cancer Affected Patients. Positive Psychology, 1(1), 35–50. [In Persian]
Dortaj, A., Abbaspour, A., Delavar, A., & Abdollahi, H. (2019). Identify and prioritize effective factors in empowering in technical and vocational schools managers of kerman. Jiera, 13(46), 7–22. [In Persian]
Shabestari, F., & Khademi, A. (2018). Comparison of psychological well-being and strengths of character in students based on the field of study. Journal of Knowledge and Research in Applied Psychology, 1 (71), 107-91. [In Persian]
Naami, A. Z., & Piriaei, S. (2012). Relationship between the dimensions of motivation education and enthusiasm education of third year high school students in Ahvaz. Journal of Research in Educational Systems, 6 (16), 29-42. [In Persian]
Ghaderi, F., Kajbaf, M., & Shokrollahi, M. (2017). Structural Model of Relationships of Personality Virtues, Personality Originality and Action for Personal Growth by Acquiring Wisdom in Students, Quarterly Journal of Research in Mental Health, 11 (4), 1-15. [In Persian]
Hashemi, S., Hashemi, Z., & Naghsh, Z. (2018). The Mediating Role of the Achievement Emotions in the Relationship between Class Psychosocial Climate and Academic Burnout. Jiera, 12(43), 131–146. [In Persian]