نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

2 دانشیار گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

3 کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

10.22034/jiera.2019.144414.1587

چکیده

هدف از پژوهش حاضر، آزمون روابط ساختاری بین هویت تحصیلی، انگیزش درونی و خودکارآمدی به‌عنوان پیش‏بینی کننده‏های درگیری شناختی عمیق دانشجویان بود. شرکت‌کنندگان کلیه دانشجویان دانشگاه سمنان بودند. نمونه شامل 400 دانشجو (204 پسر و 196 دختر) بودند که با روش نمونه‏گیری تصادفی طبقه‌ای نسبی انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان پرسشنامه راهبردهای یادگیری خودتنظیمی پینتریچ و دی‏گروت (1990)، پرسشنامه فرآیند مطالعه بیگز، کمبر و لانگ (2001)، پرسشنامه انگیزش تحصیلی والرند (1989) و پرسشنامه هویت تحصیلی اوزبورن (1997) را تکمیل کردند. داده‌ها با روش معادلات ساختاری آزمون شد. نتایج نشان داد که مسیر هویت تحصیلی بر درگیری شناختی عمیق، هویت تحصیلی بر خودکارآمدی و انگیزش درونی و خودکارآمدی و انگیزش درونی بر درگیری شناختی عمیق معنادار و مثبت بود. اثر غیرمستقیم هویت تحصیلی بر درگیری شناختی عمیق از طریق خودکارآمدی و انگیزش تحصیلی مثبت و معنادار بود؛ بنابراین، برای افزایش درگیری شناختی باید به جهت‌گیری‌های انگیزشی، هویت تحصیلی و باورهای خودکارآمدی دانشجویان توجه کرد. تلویحات کاربردی یافته‌ها موردبحث قرار گرفت.

کلیدواژه‌ها

ربانی، ز.، طالع پسند، س.، رحیمیان بوگر، اس. و محمدی فر، م.ع. (1396). رابطه بافت اجتماعی کلاس با درگیری تحصیلی: نقش واسطه‌ای فرایندهای نظام خود، انگیزش و هیجان‌های تحصیلی. روان‌شناسی تحولی: روان شناسان ایرانی، 14(53)، 37-51.
رستمی، ش.، طالع پسند، س.، و رحیمیان بوگر، اس. (1396). نقش میانجی خودکارآمدی در رابطه ویژگی‏های شخصیتی و درگیری تحصیلی. روان‌شناسی تربیتی، (26)، 103-122.
زنگی‏آبادی، م.، صادقی، م.، و قدم‌پور، ع. (1398). اثربخشی آموزش راهبردهای خودتنظیمی بر خودکارآمدی تحصیلی و سازگاری تحصیلی دانش‌آموزان ناسازگار. فصلنامه پژوهش در نظام‌های آموزشی، 13(44)، 71-87.
عسکری، م.، مکوندی، ب.، و نیسی، ع. (1398). مقایسه درگیری تحصیلی، خودکارآمدی تحصیلی و اهداف پیشرفت در دانش‌آموزان تیزهوش دختر و پسر. فصلنامه پژوهش در نظام‌های آموزشی، 13(46)، 35-48.
موسوی نژاد، ع. (1376). بررسی رابطه باورهای انگیزشی و راهبردهای یادگیری خود نظم داده‌شده با پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان سال سوم راهنمایی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده‌ روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران.
Appleton, J. J., Christenson, S. L., & Furlong, M. J. (2008). Student engagement with school: Critical conceptual and methodological issues of the construct. Psychology in the Schools, 45(5), 369-386.
Appleton, J. J., Christenson, S. L., Kim, D., & Reschly, A. L. (2006). Measuring cognitive and psychological engagement: Validation of the Student Engagement Instrument. Journal of School Psychology, 44(5), 427-445.
Askari, M. R., Makvandi, B., & Nisi, A. (2019). Comparison of academic engagement, academic self-efficacy and achievement goals in gifted male and female students. Journal of Research in Educational Systems, 13(46), 35-48. [In Persian]
Biggs, J., Kember, D., & Leung, D. Y. (2001). The revised two‐factor study process questionnaire: R‐SPQ‐2F. British journal of educational psychology, 71(1), 133-149.
Deci, E. L., Koestner, R., & Ryan, R. M. (1999). A meta-analytic review of experiments examining the effects of extrinsic rewards on intrinsic motivation. Psychological bulletin, 125(6), 627.
Dogan, U. (2015). Student engagement, academic self-efficacy, and academic motivation as predictors of academic performance. The Anthropologist, 20(3), 553-561.
Greenwood, C. R., Horton, B. T., & Utley, C. A. (2002). Academic engagement: Current perspectives on research and practice. School Psycho rnal of School Psychology, 52(3), 295-308. logy Review, 31(3), 328-349.
Kaplan, A., & Flum, H. (2010). Achievement goal orientations and identity formation styles. Educational Research Review, 5(1), 50-67.
Kusurkar, R., Ten Cate, T. J., Van Asperen, M., & Croiset, G. (2011). Motivation as an independent and a dependent variable in medical education: a review of the literature. Medical teacher, 33(5), e242-e262.
Liem, A. D., Lau, S., & Nie, Y. (2008). The role of self-efficacy, task value, and achievement goals in predicting learning strategies, task disengagement, peer relationship, and achievement outcome. Contemporary educational psychology, 33(4), 486-512.
Linnenbrink, E. A., & Pintrich, P. R. (2003). The role of self-efficacy beliefs instudent engagement and learning intheclassroom. Reading &Writing Quarterly, 19(2), 119-137.
Martin, A. J., Ginns, P., & Papworth, B. (2017). Motivation and engagement: Same or different? Does it matter? Learning and individual differences, 55, 150-162.
Mosavi nejad, A. (1997). The Relationship between Motivational Beliefs and Self-Regulated Learning Strategies with Academic Achievement in Third Year Middle School Students. Master thesis, Faculty of Psychology and Educational Sciences of Tehran University. [In Persian]
Niehaus, K., Rudasill, K. M., & Adelson, J. L. (2012). Self-efficacy, intrinsic motivation, and academic outcomes among Latino middle school students participating in an after-school program. Hispanic Journal of Behavioral Sciences, 34(1), 118-136.
Osborne, J. W. (1997). Identification with academics and academic success among community college students. Community College Review, 25(1), 59-67.
Pintrich, P. R., & De Groot, E. V. (1990). Motivational and self-regulated learning components of classroom academic performance. Journal of Educational Psychology, 82(1), 33.
Reeve, J. (2012). A Self-determination Theory Perspective on Student Engagement. Handbook of Research on Student Engagement,, 149-172.
Rabbani, Z., Talepasand, S., Rahimiyanbogar, S., & Mohammadifar, M.A. (2017). The Relationship between Classroom Social Texture and Academic Engagement: The Mediating Role of Self-System Processes, Motivation, and Academic Excitement. Developmental Psychology: Iranian psychologists, 14(53), 37-51. [In Persian]
Roeser, R. W., & Lau, S. (2002). On academic identity formation in middle school settings during early adolescence. Understanding early adolescent self and identity: Applications and interventions, 91-131.
Rostami, Sh., Talepasand, S. & Rahimiyanbogar, S. (2017). The mediating role of self-efficacy in the relationship between personality traits and academic engagement. Educational psychology, (26), 103-122. [In Persian]
Skinner, E. A., Kindermann, T. A., & Furrer, C. J. (2009). A motivational perspective on engagement and disaffection: Conceptualization and assessment of children's behavioral and emotional participation in academic activities in the classroom. Educational and psychological measurement, 69(3), 493-525.
Strobel, M., Tumasjan, A., & Spörrle, M. (2011). Be yourself, believe in yourself, and be happy: Self‐efficacy as a mediator between personality factors and subjective well‐being. Scandinavian Journal of psychology, 52(1), 43-48.
Stroud, K. C. (2006). Development of the school motivation and learning strategies inventory. Texas A&M University.
Upadyaya, K., & Salmela-Aro, K. (2013). Development of school engagement in association with academic success and well-being in varying social contexts: A review of empirical research. European Psychologist, 18(2), 136.
Vallerand, R. J., Blais, M. R., Brière, N. M., & Pelletier, L. G. (1989). Construction et validation de l'échelle de motivation en éducation (EME). Canadian Journal of Behavioural Science/Revue canadienne des sciences du comportement, 21(3), 323.
Walker, C. O., Greene, B. A., & Mansell, R. A. (2006). Identification with academics, intrinsic/extrinsic motivation, and self-efficacy as predictors of cognitive engagement. Learning and individual differences, 16(1), 1-12.
Wang, M.-T., & Eccles, J. S. (2013). School context, achievement motivation, and academic engagement: A longitudinal study of school engagement using a multidimensional perspective. Learning and Instruction, 28, 12-23.
Wang, M.-T., & Holcombe, R. (2010). Adolescents’ perceptions of school environment, engagement, and academic achievement in middle school. American Educational Research Journal, 47(3), 633-662.
Wang, M. T., & Eccles, J. S. (2012). Social support matters: Longitudinal effects of social support on three dimensions of school engagement from middle to high school. Child development, 83(3), 877-895.
Was, C., & Isaacson, R. (2008). The development of a measure of academic identity status. Journal of Research in Education, 18(3), 94-105.
Wentzel, K. R. (2003). Motivating students to behave in socially competent ways. Theory Into Practice, 42(4), 319-326.
White, J. W., & Lowenthal, P. R. (2011). Academic discourse and the formation of an academic identity: Minority college students and the hidden curriculum. Higher Education, 34(2).
Yong, S.-T., & Lew, T.-Y. (2005). Deep learning approach among marketing students: Adult versus youth learners: Citeseer.
Zangiabadi, M., Sadeghi, M., & Ghadampor, A. (2019). The Effectiveness of Self-Regulation Strategies Training on Academic Self-Efficacy and Academic Adaptation in Maladaptive Students. Journal of Research in Educational Systems, 13(44), 71-87. [In Persian]
Zhen, R., Liu, R.-D., Ding, Y., Wang, J., Liu, Y., & Xu, L. (2017). The mediating roles of academic self-efficacy and academic emotions in the relation between basic psychological needs satisfaction and learning engagement among Chinese adolescent students. Learning and individual differences, 54, 210-216.
Zimmerman, B., & Schunk, D. (2006). Competence and control beliefs: Distinguishing the means and ends. Handbook of educational psychology, 349-367