خستگی عاطفی بر اساس ابعاد کمال‌گرایی و هیجانات معلمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

10.22034/jiera.2020.173494.1819

چکیده

هدف پژوهش حاضر پیش‌بینی خستگی عاطفی بر اساس ابعاد کمال‌گرایی و هیجانات معلمان بود. روش پژوهش همبستگی و جامعه آماری پژوهش شامل کلیه معلمان ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی 1397-1396 بود. با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای مناطق 7، 2، 18، 5 و 10 به ‌روش تصادفی انتخاب و از هر منطقه 2 دبستان دخترانه و 2 دبستان پسرانه و از هر دبستان تمامی معلمان ابتدایی که تمایل به همکاری داشتند، انتخاب شدند. حجم نمونه پژوهش شامل 225 نفر (117 مرد و 108 زن) بود. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های فرسودگی شغلی مزلج و همکاران (2001)؛ هیجانات معلم چن (2016) و کمال‌گرایی هیل و همکاران (2004) جمع‌آوری شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‏ها از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون استفاده شد. نتایج نشان داد که از ابعاد هیجانات معلم بعد شادی و عشق به ترتیب با ضریب بتای (212/0-) و (201/0-) به‌صورت منفی و معناداری خستگی عاطفی را پیش‌بینی کردند (001/0>P). ابعاد غم، خشم و ترس به ترتیب با ضریب بتای (277/0)، (144/0) و (159/0) به‌صورت مثبت و معناداری خستگی عاطفی را پیش‌بینی کردند. کمال‌گرایی منفی با ضریب بتای (186/0) به‌صورت مثبت و معناداری خستگی عاطفی را پیش‌بینی کرد. کمال‌گرایی مثبت نیز توانست به‌صورت منفی و معناداری با ضریب بتای (326/0-) میزان خستگی عاطفی را در معلمان ابتدایی پیش‌بینی کند. ایجاد زمینه بروز هیجانات مثبت در معلمان و همچنین آموزش شیوه‏های مقابله با کمال‌گرایی منفی می‏تواند منجر به کاهش خستگی عاطفی در معلمان ابتدایی شهر تهران شود.

کلیدواژه‌ها


اسدپور، پ.، یوسفی، ر.، و قلاح، و. (1397). شناسایی و رتبه‌بندی ابعاد و مؤلفه‏های کمال‏گرایی در مدیران آموزش‌وپرورش استان مازندران، پژوهش در نظام‌های آموزشی، 12(ویژه‏نامه)، 884-869.

جمشیدی، ب.، حسین چاری، م.، حقیقت، ش.، و رزمی، م. (1388). اعتبار یابی مقیاس جدید کمال‌گرایی. مجله علوم رفتاری، 3(1)، 35-43.

علوی لنگرودی، س. ک.، و غفوری، ح. (1394). رابطه بین رضایت شغلی، تعهد سازمانی با فرسودگی شغلی دبیران. فصلنامه علمی پژوهشی رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 6(3)، 85-110.

شفیع‌آبادی، ع.، و نیکنام، م. (1394). رابطه کمال‌گرایی با فرسودگی شغلی در پرستاران: نقش واسطه‌ای خویشتن‌پذیری‌ غیر مشروط. فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات روان‌شناختی، 11(1)، 140-115.

مرادی، م.، جلیلیان، ح.، کیان‌پور، س.، و امیری، م. (1396). نقش هوش هیجانی و کار هیجانی در کاهش فرسودگی شغلی و افزایش رضایت زناشویی. فصلنامه مطالعات رفتار سازمانی، 6(2)، 73-93.

پالانت، جولی. (1389). تحلیل داده‏های علوم رفتاری با برنامه اس-پی اس-اس (spss) (ترجمه و تلخیص اکبر رضایی)(ویرایش سوم). تبریز: فروزش. (تاریخ انتشار به زبان‌اصلی 2007).

کارشکی، ح.، کوهی، م.، و آهنی، ز. (1395). رواسازی مقیاس هیجان‌های معلم در مدارس ابتدایی شهر مشهد. فصلنامه اندازه‌گیری تربیتی، 6 (24)، 171-200.

تقوایی ‏نیا، ع.، رحیمیان ‏بوگر، ا.، و کرامتی، م. (1398). تأثیر مربیگری شناختی-رفتاری بر کمال‌گرایی منفی و خود ناتوان‌سازی تحصیلی دانش‌آموزان، پژوهش در نظام‌های آموزشی، 13 (46)، 95-110.

Alavi Langroudi, Q. K., & Ghafuri, h. (2015). The Relationship between Job Satisfaction, Organizational Commitment, and Teachers' Job Burnout, New Approach in Educational Management, 6 (3), 85-110. [In Persian]

Assadpour, P., Yousefi, R., & Fallah, V. (2018). Identification and Ranking of Perfectionism Dimensions and Components in Education Managers of Mazandaran Province, Research in Educational Systems, 12 (Special Letter), 884-869. [In Persian]

Brackett, M. A., Palomera, R., Mojsa-Kaja, J., Reyes M.R., & Salovey, P. (2010). Emotion-regulation ability, burnout, and job satisfaction among British secondary-school teachers. Psychology in the Schools, 47(4). 406-417.

Chen, J. (2016). Understanding teacher emotions: The development of a teacher emotion inventory. Teaching and Teacher Education, 55, 68-77.

Chen, K., Chang, C., & Wang, C. (2019). Frontline employees’ passion and emotional exhaustion: The mediating role of emotional labor strategies. International Journal of Hospitality Management. International Journal of Hospitality Management, 76, 163–172.

Choi, Y. G., & Kim K. S. (2015). A Literature Review of Emotional Labor and Emotional Labor Strategies. Universal Journal of Management, 3(7), 283-290.

Frenzel, A. C. (2014). Teacher emotions. In R. Pekrun & L. Linnen brink-Garcia (Eds.), International handbook of emotions in education (pp. 494–519).

Gotwals, J. K. (2011). Perfectionism and Burnout within Intercollegiate Sport: A Person-Oriented Approach. The Sport Psychologist, 25, 489- 510.

Hagenauer, G., Hascher, T., & Volet, S. E.  (2015). Teacher emotions in the classroom: associations with students’ engagement, classroom discipline and the interpersonal teacher-student relationship. European journal of psychology of education, 30(4), 385-403.

Hill, R.W., Huelsman, T.J., Furr, R.M, Kibler, J., Vicente, B. B., & Kennedy, C. A. (2004). New measure of perfectionism: The Perfectionism Inventory. J Pers Assess, 82(1), 80- 91.

Hong, J. Y. (2010). Pre-service and beginning teachers’ professional identity and its relation to dropping out of the profession. Teaching and Teacher Education, 26, 1530-1543.

Hong, J. (2016). Revising and Validating Achievement Emotions Questionnaire Teachers (AEQ-T). International Journal of Educational Psychology, 5(1), 80-107.

Jamshidi, B., Hossein Chari M., Haghighat, Sh., & Razmi, M. (2009). Validation of the New Perfectionism Scale, Journal of Behavioral Sciences, 3 (1), 35-43. [In Persian]

Kanten,P., & Yesıltas, M. (2015). The Effects of Positive and Negative Perfectionism on Work Engagement, Psychological Well-Being and Emotional Exhaustion. Procedia Economics and Finance, 23, 1367 – 1375.

Keller, M. M., Chang, M. L., Becker, E. S., Goetz, T., & Frenzel, A. C. (2014). Teachers’ emotional experiences and exhaustion as predictors of emotional labor in the classroom: an experience sampling study. Front. Psychol., 11.

Karshki, H., kohi, M., & Ahani, Z. (2015). Validation of Teacher Excitement Scale in Mashhad Primary Schools, Journal of Educational Measurement, 6 (24), 171-200. [In Persian]

Kunter, M., Frenzel, A. C., Nagy, G., Baumert, J., & Pekrun, R. (2011). Teacher enthusiasm: dimensionality and context specificity. Contemp. Educ. Psychol. 36, 289–301.

Li, J. J., Wong, I. A., & Kim, W. G. (2017). Does mindfulness reduce emotional exhaustion? A multilevel analysis of emotional labor among casino employees. Int. J. Hosp. Manage. 64, 21–30.

Palant, J. (2010). Behavioral Sciences Data Analysis with SPSS (Akbar Rezaei Translation and Summary) (Third Edition). Tabriz: Forouz. (Release Date in 2007). [In Persian]

Pretorius, F., & De Villiers, E.  (2009). Educators'perceptions of school climate and health in selected primary schools. South African Journal of Education, 29(1), 33-52.

Mackinnon, S. P., & Sherry, S. B. (2012). Perfectionistic self-presentation mediates the relationship between perfectionistic concerns and subjective well-being: A three-wave longitudinal study. Personality and Individual Differences, 53, 22–28.

Moè, A., Pazzaglia, F., & Ronconi, L. (2010). When being able is not enough. The combined value of positive affect and self-efficacy for job satisfaction in teaching. Teaching and Teacher Education, 26, 1145- 1153.

Moradi, M. J., Jalilian, H. J., Kianpour, S., & Amiri, M. (2017). The Role of Emotional Intelligence and Emotional Work in Reducing Job Burnout and Increasing Marital Satisfaction, Journal of Organizational Behavior Studies, 6(2), 73-93. [In Persian]

Friedman, H. S. & Booth, S. (2011). The diseaseprone personality: A meta-analytic view of the construct. Am Psychol; 42, 539-555.

Shafiabadi, A. S., & Nicknam, M. (2015). The relationship between perfectionism and burnout in nurses: The mediating role of unconditional restraint, Journal of Psychological Studies, 11(1), 140-115. [In Persian]

Smith, M. M., Saklofske, D. H., Yan, G., & Sherry, S. B. (2016). Cultural similarities in perfectionism: Perfectionistic strivings and concerns generalize across Chinese and Canadian groups. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 49(1), 63–76.

Tahavia Nia, A., Rahimian Boger, A., & Keramati, M. (1398). The Impact of Cognitive-Behavioral Coaching on Negative Perfectionism and Students' Academic Disability, Research in Educational Systems, 13(46), 95-110. [In Persian]

Walan, C. (2013). Promoting the mental health of older adults: proposed guideline for an awareness campaign. (Dissertation).