تدوین مؤلفه‌های ویژگی‌های رهبری استراتژیک و بررسی تطابق آن با ویژگی‌های موردنیاز مدیران ارشد دانشگاه فرهنگیان از دیدگاه متخصصان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکتری رشته مدیریت بازرگانی دانشگاه علامه طباطبائی

2 مدیریت بازرگانی ،عضو هیات علمی،دانشگاه علامه طباطبائی

3 استادیار گروه مدیریت بازرگانی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

این پژوهش با هدف تدوین مؤلفه‌های رهبری استراتژیک از طریق مراجعه به نظریات و تعاریف ارائه شده از سوی متخصصین و بررسی تطابق آن با ویژگی‌های موردنیاز مدیران ارشد دانشگاه فرهنگیان انجام شده است. جامعه پژوهش حاضر در بخش کیفی متشکل از تعاریف ارائه شده از سوی صاحب‏نظران رهبری استراتژیک در منابع انگلیسی حدفاصل زمانی 1980 تا سال 2015 و حدفاصل 1373 تا 1392 در منابع فارسی بوده، همچنین 50 نفر در بخش کمی به‌صورت در دسترس انتخاب شدند. برای دستیابی به اهداف فوق از روش پژوهش آمیخته استفاده شده است. در مرحلۀ کیفی برای استخراج و تدوین مؤلفه‌ها از روش تحلیل محتوای کیفی و در مرحلۀ کمی از روش مطالعه موردی توصیفی استفاده شده است. یافته‌های پژوهش نشان داد که از جنبه فردی، رهبری استراتژیک دارای ویژگی‌هایی چون خرد مدیریتی، یادگیرندگی، انعطاف‌پذیری، ظرفیت جذب، ظرفیت تنظیم و تنش خلاق است. ازنظر سازمانی، رهبر استراتژیک با ویژگی‌های پیوند فعالیت‌ها با استراتژی سازمان، یکسان نگری به حال و آینده، مدیریت سراسری، بهره‌وری و بهبود مستمر، انگیزش و ترغیب، مدیریت تغییر، نظارت مستمر، رابطه تنگاتنگ رهبر و پیرو و غیره شناخته می‌شود. در حوزه محیطی نیز یک رهبر استراتژیک باید با رصد کردن محیط اطراف سازمان، تفکر استراتژیک، تبیین مسیر صحیح، آینده‌نگری، پیش‌بینی کردن، مزیت رقابتی، مشتری مداری و توسعه بازار را در برنامه‌های خود لحاظ کند. همچنین نتایج پژوهش نشان داد که به‌غیراز ویژگی مزیت رقابتی ویژگی‌های دیگر رهبری استراتژیک با ویژگی‌های موردنیاز مدیران ارشد دانشگاه فرهنگیان از دیدگاه متخصصان دانشگاه مطابقت دارد.

کلیدواژه‌ها


اساس‌نامه دانشگاه فرهنگیان. (1391). تهران: انتشارات دانشگاه فرهنگیان، معاونت آموزشی و پژوهشی دانشگاه فرهنگیان کشور.

اسفیجانی، اعظم؛ زمانی، بی‌بی عشرت و بختیار نصرآبادی، حسنعلی. (1387). مقایسه کتاب‌های درسی علوم ابتدایی ایران ازنظر میزان توجه به مهارت‌های گوناگون در فرآیند پژوهش با آمریکا و انگلستان. فصلنامه مطالعات درسی، 2(8)، 132-155.

ایزدی، یزدان‌آبادی؛ بهرنگی، محمدرضا. (1385). بررسی و تحلیل ساختار سازمانی دانشگاه تربیت‌معلم. مجله پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 12(2)، ۲۳-۳۸.

طاهرپور، فاطمه؛ رجایی‌پور، سعید و شهبازی، زهرا (1388). بررسی ساختار سازمانی مراکز تربیت‌معلم و دانشگاه‌های دولتی استان اصفهان. چشم‌انداز مدیریت، 8(30)، 161-180.

کرس ول، جان دبیلو. (2013). طرح پژوهش رویکردهای کیفی، کمی ترکیبی. ترجمه علیرضا کیامنش، مریم دانای طوسی (1388). تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی.

مؤمنی راد، اکبر؛ علی‌آبادی، خدیجه؛ فردانش، هاشم و مزینی، ناصر. (1392). تحلیل محتوای کیفی در آیین پژوهش: ماهیت، مراحل و اعتبار نتایج. فصلنامه اندازه‌گیری تربیتی، 14(2)، 188-222.

هولستی، آل. آر. (1969). تحلیل محتوا در علوم اجتماعی و انسانی. ترجمه نادر سالار زاده امیری (1373). تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.

Beatty, K., & Quinn, L. (2010). Strategic command taking the long view for organizational success. Leadership in Action, 30(1), 3-7.

Boal, K. B., & Hooijberg, R. (2000). Strategic leadership research: Moving on. The Leadership Quarterly, 11(4), 515-549

Boal, K. B., & Hooijberg, R. (2000). Strategic leadership research: Moving on. The Leadership Quarterly, 11(4), 515-549.

Cannella Jr, A. A. (2001). Upper echelons: Donald Hambrick on executives and strategy. Academy of Management Perspectives, 15(3), 36-42.

Carter, S. M., & Greer, C. R. (2013). Strategic leadership: Values, styles, and organizational performance. Journal of Leadership & Organizational Studies, 20(4), 375-393.

CHENG, Y. C. (2000). Strategic leadership for educational transformation in the new millennium.

Cheng, Y. C. (2000). Strategic leadership for educational transformation in the new millennium. Chulalongkorn Educational Review, 6(2), 15-32.

Duursema, H. (2013). Strategic Leadership: Moving beyond the leader-follower dyad (No. EPS-2013-279-ORG).

Finkelstein, S., Hambrick, D. C., & Cannella, A. A. (1996). Strategic leadership. St. Paul, Minn.: West.

Grandy, G. (2013). An exploratory study of strategic leadership in churches. Leadership & Organization Development Journal, 34(7), 616-638.

Helgevold, N., Næsheim-Bjørkvik, G., & Østrem, S. (2015). Key focus areas and use of tools in mentoring conversations during internship in initial teacher education. Teaching and Teacher Education, 49, 128-137.

Ireland, R. D, & Hitt, m. a. (1999). Achieving and maintaining strategic competitiveness in the 21st century: the role of strategic leadership. academy of management executive, 13, 43-57.

Jackson, J. M. (2007). An examination of the relationship between elementary school principals' perceptions of shared decision making and three organizational structures (Doctoral dissertation, Wayne State University).

Jansen, j. j, Vera, d, & Crossan, m. (2009). Strategic leadership for exploration and exploitation: the moderating role of environmental dynamism. the leadership quarterly, 20(1), 5-18.

Katz, E., Lazarsfeld, P. F., & Roper, E. (2017). Personal influence: The part played by people in the flow of mass communications. Routledge.

Knights, D., & Morgan, G. (1991). Corporate strategy, organizations, and subjectivity: A critique. Organization studies, 12(2), 251-273.

Nejad, h. (2009). Strategic leadership: short-term stability and long-term viability. ivey business journal, 73(5), 2-6.

Ogbonna, E., & Harris, L. C. (2003). Innovative organizational structures and performance: A case study of structural transformation to “groovy community centers”. Journal of Organizational Change Management, 16(5), 512-533.

Riwo-Abudho, M., Njanja, L., & Ochieng, I. (2012). The Role of Strategic Leadership during Change. KCA Journal of Business Management, 4(1), 48-61.

Ronda‐Pupo, G. A., & Guerras‐Martin, L. Á. (2012). Dynamics of the evolution of the strategy concept 1962–2008: a co‐word analysis. Strategic Management Journal, 33(2), 162-188.

Rowe, W. G. (2001). Creating wealth in organizations: The role of strategic leadership. The Academy of Management Executive, 15(1), 81-94.

Tone Hosmer, L. (1982). The importance of strategic leadership. Journal of Business Strategy, 3(2), 47-57.

Venkatraman, N. (1989). Strategic orientation of business enterprises: The construct, dimensionality, and measurement. Management science, 35(8), 942-962.