رابطه راهبردهای مدیریت دانش با ظرفیت‌های یادگیری فردی و سازمانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 نشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه سمنان 

2 دانشیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه سمنان

چکیده

هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه بین راهبردهای مدیریت دانش (به­کارگیری دانش، تسهیم دانش و بازیابی دانش) با ظرفیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های یادگیری فردی و سازمانی در دبیرستان‌های پسرانه شهر تهران در سال تحصیلی 94-93 بود. روش پژوهش همبستگی و تعداد 235 معلم دبیرستان‌های پسرانه به روش نمونه‌گیری خوشه­ای انتخاب شدند. ابزارهای اندازه‌گیری شامل فرایندهای مدیریت دانش (چنگ، 2012) و ظرفیت‌های یادگیری فردی و سازمانی (سالیس و جونز، 2002) بود. داده‌ها بر مبنای مدل معادلات ساختاری (مدل تحلیل مسیر) و با استفاده از نرم­افزار Spss 19 و 8.8 Lisrel تحلیل شدند. یافته‌ها نشان دادند، بین مؤلفه تسهیم دانش با ظرفیت یادگیری فردی و ظرفیت یادگیری سازمانی رابطه مثبت و معنی­دار وجود دارد. همچنین نتایج به­دست­آمده نشان می­دهد مؤلفه به­کارگیری دانش، بر ظرفیت یادگیری فردی و مؤلفه‌ بازیابی دانش، بر ظرفیت یادگیری سازمانی اثر مستقیم دارند، ولی بین مؤلفه‌های ظرفیت یادگیری فردی و ظرفیت یادگیری سازمانی (متغیرهای میانجی) رابطه دوسویه برقرار نیست.

کلیدواژه‌ها


آریازند، علی رضا. (1389). جایگاه مدیریت دانش در تصمیم‌گیری­های مدیران مدارس سازمان آموزش‌وپرورش شهر تهران. فصلنامه مدیریت، 7 (17)، 81- 66.

انواری رستمی، علی اصغر و شهایی، بهنام. (1388). تحلیلی بر نقش مستندسازی دانش و تجربه. نشریه مدیریت فناوری اطلاعات، 1(2)، 18- 3.

بنی­سی، پری ناز؛ و ملک­شاهی، علی رضا. (1388). بررسی نقش سازمان یادگیرنده بر مدیریت دانش مدیران مدارس متوسطه پسرانه شهرستان آمل در سال تحصیلی 89- 1388. فصلنامه تحقیقات مدیریت آموزشی، 1(2) 148- 137.

جورابچی، مهناز و خسروی، علی اکبر. (1388). تأثیر مدیریت دانش بر عملکرد دبیران دوره متوسطه مدارس دخترانه شهر تهران. فصلنامه اندیشه­های تازه در علوم تربیتی، 5(1)، 154-135.

خدیوی، اسداله؛ سلیمانی، محمد رضا و ترابی نهاد، مهناز. (1389). میزان استقرار مدیریت دانش در آموزش‌وپرورش منطقه مرند از دیدگاه مدیران مدارس. فصلنامه تحقیقات مدیریت آموزشی، 2(5)، 60- 45.

سیف­اللهی، ناصر؛ و داوری، مجید رضا. (1387). مدیریت دانش در سازمان­ها. تهران: آراد کتاب.

کریمی، عبدالعظیم. (1375). رسالت معلمی، انتقال دانش یا منش. مجله رشد معلم، (124)، 16-14.

گل­محمدنژاد بهرامی، غلامرضا و مهدوی، مولود. (1390). بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و مدیریت دانش. فصلنامه تحقیقات مدیریت آموزشی، 2(4)، 90- 71.

میراسماعیلی، الهام. (1386). بررسی و مقایسه مدیریت دانش و یادگیری سازمانی در مدارس هوشمند و مدارس عادی شهر تهران. فصلنامه اندیشه­های تازه در علوم تربیتی، 2(2)، 169- 149.

میولر، رالف. (1996). پایه­های اساسی مدل­یابی معادلات ساختاری: معرفی نرم­افزارهای LISREL و EQS. ترجمه طالع­پسند (1389). سمنان: انتشارات دانشگاه سمنان.

نادی، محمدعلی، بختیار نصرآبادی، حسنعلی و فرهمندپور، مریم. (1389). تحلیل رابطه بین ابعاد مدیریت دانش و سطوح یادگیری سازمانی در بین اعضای هیئت علمی دانشگاه اصفهان در سال تحصیلی 89-1388. فصلنامه علوم تربیتی، 3(11)، 130-107.

هوشمند، هانیه؛ میرافضل، سمیه و رضایی نور، جلال. (1393). ارائه مدل برای ارزیابی مدیریت دانش سازمان­های دانش­بنیان موردکاوی دانشگاه قم. فصلنامه تخصصی پارک­های مراکز رشد (رشد فناوری)، 10(38)، 77- 65.

Abdul Hamid, J. (2008). Knowledge strategies of school administrators and teachers. International Journal of Educational Management, 22(3), 259-268.

Antonacopoulou, E. P. (2006). The relationship between individual and organizational learning: new evidence from managerial learning practices,Management Learning, 37(4), 455-473.

Bierly, P. E., Kessler, E. H., & Christens, E. W. (2000). Organizational learning, knowledge and wisdom. Journal Organizational Change, 13(6), 595-618.

Bixler, C. H. (2000). Creating a dynamic knowledge management maturity continuum for increased enterprise performance and innovation, doctoral dissertation, George Washington university, Washington DC.

Celep, C., & Cetin, B. (2005). Teachers perception about the behaviours of school leaders with Regard to knowledge management. International Journal of Educational Management, 19(2), 102-117.

Cheng, E. C. (2012). Knowledge strategies for enhancing school learning capacity. International Journal of Educational Management, 26, 577-592.

Cheng, E. C. (2017). Knowledge management strategies for capitalising on school knowledge. VINE Journal of Information and Knowledge Management Systems, 47(1), 94-109.

Donate, M. J. and Canales J. I. (2012). A new approach to the concept of knowledge strategy. Journal of Knowledge Management. 16(1), 22–44.

Gandhi, S. (2004). Knowledge management and reference services. The Journal ofAcademic Librarianship, 30(5), 368-378.

Girard, J., & Girard, J. (2015). Defining knowledge management: Toward an applied compendium. Online Journal of Applied Knowledge Management, 3(1), 1-20.

Gunsel, A., Siachou, E., & Acar, A. Z. (2011). Knowledge management and learning capability to enhance organizational innovativeness. Procedia Social and Behavioral Sciences, 24, 880-888.

Hales, S. (2001). Dimensions knowledge and its management. Retrieved 10 October 2017 from www.insight. Co. UK.

Jamalzadeh, M. (2012). The relationship between knowledge management and learning organization of faculty members at Islamic Azad university Shiraz branch in academic year (2010-2011). Procedia-Social and Behavioral Sciences, 62, 1164-1168.

Kim, D. H. (1993). The link between individual and organizational learning. Sloan Management Review, 35(1), 37-50.

Leung, C. H. (2010). Critical factors of implementing knowledge management in school environment: A qualitative study in Hong Kong. Research Journal of Information Technology, 2(2), 66–80.

Mumford, M. D., & Licuanan, B. (2004). Leading for innovation: Conclusions. issues and directions. The Leadership Quarterly, 15(1), 163-171.

Nonaka, I., Toyama, R., & Konno, N. (2000). SECI, Ba and Leadership: A unified model of dynamic knowledge creation. Long Rang Planning, 33, 5-34.

Nonaka, I. & Takeuchi, H. (1995). The knowledge- creating company. New York: Oxford University Press.

Ozmen, F., & Muratoglu, V. (2010). The competency levels of school principals in implenting knowledge management strategies. Procedia Social and Behavioral Sciences, 2, 5370- 5376.

Pemberton, J. D., & Stonehouse, G. H. (2000). Organizational learning and knowledge assets an essential partnership, The Learning Organization, 7(4), 184- 194.

Petrides, L. A., & Nodine, T. (2003). Knowledgemanagement in education. Institute for The Study Knowledge Management in Education.

Rastogi, P. N. (2000). Knowledge management and intellectual capital-the new virtuous reality of competitiveness. Human Systems Management, 19(1), 30-48.

Sallis, E. & Jones, G. (2002). Knowledge management in education:Enhancing learning and education. London: Kogen Page Ltd.

Seng, P. M. (1990). The Fifth Discipline: The Art and practice of the learning organization. New York: Doubleday.

Swan, J., Newell, S., & Roberston, M. (2000). Limits of IT driven knowledge management for interactive innovation processes: toward a community -Based approach. In proceedings of 33rd Hawaii International Conference in System Sciences in Hawaii, IEEE Computer Society, (4-7 January).

Tannenbaum, S. I., & Allinger, G. M. (2000). Knowledge management: Clarifying the key issues. International Association for Human Resource Information Management, Chicago, IL.

Wiig, K. M., (1997). Knowledge management: an introduction and perspective, Journal of knowledge management. 1(1), 6-14.