An Introduction to the Historical Sociology of Social Demand for Education in Iran's History

Document Type : Original Article

Author

Abstract
The main purpose of this study is to explain
historical aspects of social demand for education and to analyze its
influential factors in Iranian social life. The main question was about the
approaches of Iranian crowd toward the education. The research approach is
qualitative method and relevant historical facts collected by documentary
research method. Findings revealed that we cannot use the modern term
"social demand for education" to describe the nature and historical
developments of educational needs of people in Iran. In Fact, demand for
education was not a public demand for Iranian crowd. Social history of
education has neglected in Iran and Review of educational historiography of
Iran explicated that there is no trace of crowd in cultural history of Iran.
The crowd, actually, have not been able to voice their educational needs and
this could be analyzed by the social factors such as gender, class and ethnic inequalities.
The current study showed that social, political and economic structure of Iran
did not facilitate social demand for education. Religious educational demands,
of course, formed in some historical times such as Safavid period due to the
specific political-cultural structure. Social demand for education gradually
formed in the modern history of Iran and its formation is concerned to the
developments of socio-economic infrastructures.

Keywords


اتابکی، تورج (1387). تنوّع قومی ‌در ایران و هویّت ملّی ایرانیان. ایران نامه، 24(2و3).
اسماعیل‌پور، ابوالقاسم (1387) نقش اجتماعی زن در ایران باستان. فصلنامه ایران شناخت، 13، 121-108.
اشرف، احمد (1359). موانع تاریخی رشد سرمایه‌داری در ایران دوره قاجار، چاپ اول. تهران: نشر زمینه.
اشرف، احمد (1387) هویت ایرانی به سه روایت، ایران نامه، 24(2و3).
اشرف، احمد و بنوعزیزی، علی (1387). طبقات اجتماعی، دولت و انقلاب در ایران. ترجمه سهیلا ترابی فارسانی، چاپ اول. تهران: انتشارات نیلوفر.
انتظاری، یعقوب (1389). شصت سال آموزش عالی، تحقیقات و فن‌آوری در ایران ، چاپ اول. تهران: مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی.
آبراهامیان، یرواند (1376). مقالاتی در جامعه‌شناسی سیاسی ایران، چاپ اول. تهران: شیرازه، مقالة استبداد شرقی.
باسورث، کلیفورد ادموند (1390). تاریخ غزنویان، ترجمه حسن انوشه، چاپ ششم. تهران: انتشارات امیرکبیر.
پطروشفسکی، ایلیا پاولویچ (1357). کشاورزی و مناسبات ارضی در ایران عهد مغول. ترجمه کریم کشاورز، چاپ سوم. تهران: نیل.
پیوندی، سعید (1376). واقعیت‌های نظام آموزشی امروز ایران. ایران نامه، (68و69)، 764-729.
تکمیل همایون، ناصر (1383). دانشگاه گندی شاپور، چاپ اول. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
حسامیان، فرخ؛ گیتی اعتماد و محمدرضا حایری (1375). شهرنشینی در ایران، چاپ دوم. تهران: آگاه.
خنجی، محمدعلی (1358). رساله‌ای در بررسی تاریخ ماد و منشأ نظریه دیاکونوف، چاپ اول. تهران: کتابخانة طهوری.
دانشگاه تربیت مدرس (1391). گزارش نیروی انسانی طرح تدوین برنامة راهبردی حوزه آموزش نظام آموزش عالی کشور بر اساس ارزش‌‌‌های بنیادین و آمایش سرزمین.
رفیعی راد، راحله (1382)، طرح پژوهشی بررسی رابطه قشر اجتماعی و رتبه داوطلبان کنکور سراسری سال 1382 شهر تهران به سازمان سنجش آموزش کشور (نقل از: دهنوی، حسنعلی 1383).
ژوبر، پ.ام (1347). مسافرت به ارمنستان و ایران، ترجمه محمود مصاحب. تهران: چهر.
سجادی، سید ضیاءالدین (1385). دانش‌دوستی در ایران، در: یزدان‌پرست، حمید (1385)، نامة ایران، تهران: اطلاعات، چاپ اول، ج 3.
شاردن، ژان (1349). سیاحت‌نامه. ترجمه محمد عباسی، چاپ اول. تهران: امیرکبیر.
شریعت، مهدی (1366). تاریخ علم در ایران. تهران: امیرکبیر، چاپ اول، ج 2.
شهابی، هوشنگ و لینز، خوان (1380). نظام‌های سلطانی. ترجمه منوچهر صبوری، چاپ اول. تهران: شیرازه.
طباطبایی، جواد (1375). خواجه نظام‌الملک، چاپ اول. تهران: طرح نو.
طباطبایی، جواد (1380). دیباچه‌ای بر نظریه انحطاط ایران، چاپ اول. تهران: نگاه معاصر.
الفاخوری، حنا (1367). تاریخ فلسفه در جهان اسلامی. ترجمه عبدالحمید آیتی، چاپ سوم. تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.
فراستخواه، مقصود (1388). سرگذشت و سوانح دانشگاه در ایران، چاپ اول. تهران: انتشارات رسا.
فردوسی، ابوالقاسم (1369). شاهنامه. تهران: سازمان کتاب‌های جیبی، چاپ چهارم، ج 6.
فوران، جان (1382). مقاومت شکننده؛ تاریخ تحولات اجتماعی ایران. احمد تدین، چاپ چهارم. تهران: انتشارات رسا.
قارون، معصومه (1381). برآورد تقاضای اجتماعی آموزش عالی در ایران در دوره 88-1380. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی ،8(4)، 118-71.
قاضی‌مرادی، حسن (1384). نوسازی سیاسی در عصر مشروطة ایران، چاپ اول. تهران: اختران.
کاتوزیان، محمدعلی (1368). اقتصاد سیاسی ایران، ترجمه محمدرضا نفیسی و کامبیز عزیزی. تهران: پاپیروس.
کاتوزیان، محمدعلی (1377). نه مقاله در جامعه‌شناسی تاریخی ایران، ترجمه علیرضا طیب. تهران: مرکز.
کاتوزیان، محمدعلی (1390). ایران جامعه کوتاه‌مدت، ترجمه عبدالله کوثری. تهران: نی، چاپ اول.
کسروی، احمد (1381). تاریخ مشروطه، چاپ بیستم. تهران: امیرکبیر.
کاظمی داریوش، (1390) نام گونه‌های عوام در شعر فارسی، گرانان، گرانباران، گرانجانان. نشریه ادب و زبان؛ دانشکدة ادبیات و علوم انسانی؛ دانشگاه شهید باهنر کرمان، دوره جدید، 29 (پیاپی 26).
کمالی، مسعود (1381). جامعه مدنی، دولت و نوسازی در ایران معاصر، ترجمه کمال پولادی، چاپ اول. تهران: باز.
گزنفون (1350). سیرت کوروش کبیر، ترجمه وحید مازندرانی. تهران: بانک بازرگانی.
الماسی، محمدعلی (1386). تاریخ آموزش‌وپرورش ایران و اسلام، چاپ هشتم. تهران: امیرکبیر.
مجله ایرانشهر، سال اول، شماره 2، برلین، ذی‌الحجه قمری 1340 / میلادی 1922 /1301 شمسی
محبوبی اردکانی، حسین (1370). تاریخ مؤسسات تمدنی جدید در ایران. تهران: دانشگاه تهران، ج 1.
محقق، مهدی (1384). منزلت دانش در جهان اسلام و انعکاس آن در ادب فارسی. فصلنامه پژوهش زبان و ادبیات فارسی، دوره جدید، 4، 129-123.
مطهری، مرتضی (1362). خدمات متقابل ایران و اسلام، چاپ دوازدهم. تهران: انتشارات صدرا.
ممتحن، حسینعلی (1388). گندی شاپور و مرکزیت علمی و پزشکی آن. در: یزدان‌پرست، حمید (1388). نامه ایران، تهران: انتشارات اطلاعات، چاپ دوم، ج 2.
منتسکیو، شارل (1349). روح القوانین، ترجمه علی‌اکبر مهتدی. تهران: امیرکبیر.
میراحمدی، مریم (1368). نظام حکومت ایران در دوره اسلامی، چاپ اول. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
نادری، ابوالقاسم (1380) اقتصاد آموزش و جایگاه آن در نظام آموزش عالی ایران، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 7(3و4): 216-173.
نفیسی، عبدالحسین (1380). تحلیل نظام آموزش عالی، گزارش تلفیق شماره 6. تهران: انتشارات مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، ویراست 1.
ویتفوگل، کارل اوگوست (1391)، استبداد شرقی: بررسی تطبیقی قدرت تام، ترجمه محسن ثلاثی، چاپ اول. تهران: نشر ثالث.
هنوی، ویلیام (1373) هویت ایرانی از سامانیان تا قاجاریه. ایران نامه، 12(3)، ص 3.
یار شاطر، احسان (13) مروری بر تاریخ سیاسی و فرهنگی ایران پیش از اسلام، یادنامه احمد تفضّلی. ایران نامه، 17(2)، 214-185.
Becker, G.S. (1993). Human capital: A theoretical and empirical analysis with special references to education(3rd ed.).Chicago: The University of Chicago Press.
Blomqvist, Ake, Wonnacott, Paul & Wonnacott, Ronald (1990) Economics. Toronto, McGraw-Hill Ryerson Limited.
Frye, Richard N. (1962). The Heritage of Persia. London: Weidenfeld and Nicolson
Smart. John. C. (2008). Higher education Hand Book, Theory and Research. Volume 23, Publishe by Springer.