پژوهش در نظام‌های آموزشی
مجله علمی

طراحی و کاوش کیفی الگوی استقرایی ارتقای کیفیت دوره کارورزی در دانشگاه فرهنگیان مبتنی بر تجارب زیستۀ ذی‌نفعان مدل PICS*

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محمدرضا پاشایی 1
رسول بهنام 2

1 گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

10.22034/jiera.2026.251216
چکیده
هدف: کارورزی به‌عنوان هستۀ اصلی تربیت معلم با چالش‌های ساختاری و اجرایی روبه‌روست. این پژوهش با هدف شناسایی این چالش‌ها و طراحی الگویی بومی برای ارتقای کیفیت کارورزی در دانشگاه فرهنگیان (مدل PICS) انجام شد.
روش: در این مطالعۀ کیفی با روش تحلیل مضمون استقرایی، ۱۵ مشارکت‌کننده از سه گروه استادان، معلمان راهنما و دانشجومعلمان با نمونه‌گیری هدفمند حداکثر تنوع انتخاب شدند. داده‌ها با مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته گردآوری و بر اساس الگوی شش‌مرحله‌ای براون و کلارک (۲۰۰۶) تحلیل شد. اعتباربخشی با معیارهای لینکلن و گوبا (۱۹۸۵) و ممیزی همتایان و بازبینی اعضا صورت گرفت.
یافته‏ها: تحلیل داده‌ها به شناسایی ۱۲ مضمون فرعی و ۴ مضمون اصلی منجر شد: نبود برنامه‌ریزی منعطف و واقع‌گرا، ضعف نظارت ساختاریافته و تعامل حرفه‌ای، کمبود زیرساخت‌های آموزشی و فناورانه و فقدان نظام ارزیابی معتبر و چندسطحی. این چالش‌ها به‌صورت استقرایی به چهار مؤلفۀ برنامه‌ریزی، نظارت، زیرساخت و ارزیابی جامع تبدیل شدند و مدل PICS را شکل دادند.
نتیجه ‏گیری: مدل PICS با تأکید بر تعامل هم‌افزایی برنامه‌ریزی منعطف، نظارت مربی‌گرانه، زیرساخت غنی و ارزیابی چندسطحی، چارچوبی زمینه‌مند برای بهبود کارورزی فراهم می‌کند؛ هرچند اثربخشی آن نیازمند اعتبارسنجی میدانی است.

کلیدواژه‌ها

تربیت معلم
کیفیت‌بخشی آموزشی
آموزش بالینی
تفکر بازتابی
یادگیری تجربی
تحلیل عاملی اکتشافی
پژوهش در نظام‌های آموزشی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 29 مرداد 1405

صفحه اصلی

اعضای هیات تحریریه

ارسال مقاله

تماس با ما