پژوهش در نظام‌های آموزشی
مجله علمی

واکاوی موانع و راهکارهای توسعه قصه‌گویی کلاسی در مدارس ابتدایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

خلیل زندی 1
سید عدنان حسینی 2
آزاد الله کرمی 3

1 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 استادیار، گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

3 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

https://doi.org/10.22034/jiera.2025.522976.3322
چکیده
هدف: علیرغم شواهد تجربی ارزشمند در خصوص بروندادهای قصه‌گویی کلاسی، این روش چندان موردتوجه مدارس نبوده است. بنابراین، هدف از پژوهش حاضر شناسایی موانع و راهکارهای توسعه قصه‌گویی در مدارس ابتدایی ایران بود.
روش: روش پژوهش کیفی بود. جامعه شامل مدارس ابتدایی شهر سنندج بود. مشارکت‌کنندگان در این پژوهش 11 نفر از معلمان مدارس ابتدایی در سال تحصیلی 04-1403 بودند که با استفاده از رویکرد نمونه‌گیری هدفمند و روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بود و هر مصاحبه حدود 45 دقیقه به طول انجامید. روش تحلیل، تحلیل محتوای کیفی بود. داده‌های متنی با استفاده از کدگذاری و مقوله‌بندی تحلیل شدند و با روش زاویه‌بندی تحلیل‌گر، از اعتبار تحلیل‌ها اطمینان حاصل شد.
یافته‏ ها: یافته‌ها بیانگر دستیابی به 52 مانع توسعه قصه‌گویی بود که در 12 مؤلفه و 4 بُعد فردی، فرهنگی، سازمانی و آموزشی دسته‌بندی شدند. یافته‌ها همچنین بیانگر شناسایی 34 راهکار توسعه قصه‌گویی در مدارس بودند که در 9 مقوله دسته‌بندی شدند. مقوله‌های احصا شده عبارت از مدرسه قصه‌گو، پداگوژی داستان‌وار، نظام‌ آموزشی قصه‌گو، دانش‌آموز قصه‌گو، جشنواره‌ها و مناسبت‌ها، جامعه دوستدار قصه، تعامل قصه و تکنولوژی، کارگاه‌های قصه‌گویی و قصه‌گویی درمانگر بودند.
نتیجه ‏گیری: باتوجه‌به یافته‌های پژوهش به‌کارگیری راهکارهایی همچون توانمندسازی حرفه‌ای معلمان، بازنگری در سیاست‌های آموزشی، ایجاد بسترهای ساختاری و فرهنگی حمایتگر در حوزه قصه‌گویی و نهادینه‌سازی رویکرد روایت‌محور در برنامه‌های درسی و ارتقای فرهنگ قصه‌گویی می‌تواند زمینه‌ساز بهره‌مندی نظام آموزشی از مزایای شناختی، عاطفی، زبانی و اجتماعی قصه‌گویی باشد.

کلیدواژه‌ها

قصه‌گویی
کلاس درس
تدریس
موانع
راه‌کارها
موضوعات
الوندی، ح.، کوچک‌انتظار، ر.، قدسی، پ.، ابوالمعالی، خ.، و شهریاری احمدی، م. (1402). تأثیر قصه‌گویی بر مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان پسر ششم دبستان شهر تهران. طب توانبخشی، 12 (6)، 1135-1126. https://doi.org/10.32598/SJRM.12.6.8
قدم‌پور، ع.، کلانتر، ج.، و حیدریانی، ل. (1397). تأثیر آموزش هوش اخلاقی به شیوه‌ی قصه‌گویی بر بخشودگی بین‌فردی دانش‌آموزان. پژوهش در نظام‌های آموزشی، 12(41)، 73-89. https://doi.org/10.22034/jiera.2018.78689
رحیمی، م.، سپهریان آذر، ف.، و سلیمانی، اس. (1403). اثربخشی قصه‌گویی بر کمرویی، همدلی، و پیشرفت تحصیلی درس فارسی دانش‌آموزان دوزبانه. سلامت روان کودک، 11(2)، 33-17. https://doi.org/10.61186/jcmh.11.2.3
سیدکلان، س. م.، و حیدری، ع. (1399). ارزیابی مدیریت کلاس های درس چندپایه مدارس ابتدایی از دیدگاه راهبران آموزشی. پویش در آموزش علوم تربیتی و مشاوره، 6 (13)، 18-2. https://journals.cfu.ac.ir/article_1401.html
قنبریان قلندر، پ.، زبردست، م. ا.، و بلندهمتان، ک. (1399). واکاوی پیامدها، چالش‌ها و استراتژی‌های مدیریت کلاس درس مبتنی بر پرورش تفکر انتقادی.  تدریس پژوهی، 8 (1)، 101-80.  https://doi.org/10.34785/J012.2020.271
محمدی، ف.، ذکریایی، م.، و داودی، ر. (1403). اثربخشی برنامه درسی مبتنی بر قصه‌گویی بر خلاقیت دانش آموزان دختر. پژوهش در نظام‌های آموزشی، 18(65)، 71-57. https://doi.org/10.22034/jiera.2024.470088.3197
ملک‌زاده، ا. (1403). اثربخشی قصه‌گویی بر مدرسه هراسی و اضطراب جدایی. علوم شناختی، 23(136)، 89-75.     https://doi.org/10.52547/JPS.23.136.821
 
جعفرزاده، م. ر.، و باشکوه، ا. (1397). تحلیل موانع به‌کارگیری ابزارها و فناوری‌های آموزشی در نظام آموزش عالی الکترونیکی ایران. پژوهش در نظام‌های آموزشی، 12(42)، 120-97.  https://doi.org/10.22034/jiera.2018.84468
خسروی، م. (1397). طراحی و اعتبارسنجی مدل کیفیت خدمات آموزشی در مؤسسات و دانشگاه‌های مجازی ایران. پژوهش در نظام‌های آموزشی، (42)12 173-191.  https://doi.org/10.22034/jiera.2018.84471
Alvandi, H., Kochak Entezar, R., Ghodsi, P., Abolmaali, K., & Shahriyar Ahmadi, M. (2024). Effect of storytelling on the social-emotional skills of the primary school male students. The Scientific Journal of Rehabilitation Medicine, 12(6), 1126-1135. https://10.32598/SJRM.12.6.8   (in Persian)
Catala, A., Theune, M., Gijlers, H., & Heylen, D. (2017). Storytelling as a creative activity in the classroom. In Proceedings of the 2017 ACM SIGCHI Conference on Creativity and Cognition. ACM, 237–242. https://doi.org/10.1145/3059454.30788
Clark, J. M., & Paivio, A. (1991). Dual coding theory and education. Educational psychology review, 3(3), 149-210.
Cordi, K., Gentry, C., Smith, B. E., & Valdez-Gainer, N. (September/4/2022). Teaching storytelling position statement.. National Council of Teachers of English. https://ncte.org/statement/teaching-storytelling-position-statements/
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The "what" and "why" of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11 (4), 227-268. https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01
Doan, T. V., & Quyen, B. T. (2023). Difficulties encountered by teachers in using storytelling to teach very young learners. Ho Chi Minh City Open University Journal Of Science- Social Sciences, 13(1), 106-116. https://doi.org/10.46223/HCMCOUJS.soci.en.13.1.2287.2023
Ghadampour, E., kalantar, J., & Heydaryani, L. (2018). The Effect of Ethical Intelligence in Storytelling Training on Interpersonal Forgiveness of Primary School Students. Journal of Research in Educational Systems, 12(41), 73-89. https://doi.org/10.22034/jiera.2018.78689  (in Persian)
Ghanbarian Ghalandar, P., Amjadzebardast, M., & Bolandhematan, K. (2020). Exploring the implications, challenges, and classroom management strategies for critical thinking in the humanities. Research in Teaching, 8(1), 101-80. https://doi.org/10.34785/J012.2020.271  (in Persian)
Green, M. C., & Appel, M. (2024). Narrative transportation: How stories shape how we see ourselves and the world. Advances in experimental social psychology, 70, 1-82. https://doi.org/10.1016/bs.aesp.2024.03.002
Hibbin, R. (2016). The psychosocial benefits of oral storytelling in school: Developing identity and empathy through narrative. Pastoral Care in Education, 34(4), 1-14. https://doi.org/10.1080/02643944.2016.1225315
Katifori, A., Karvounis, M., Kourtis, V., Perry, S., Roussou, M., & Ioanidis, Y. (2018). Applying interactive storytelling in cultural heritage: Opportunities, challenges and lessons learned. In R. Rouse, H. Koenitz, M. Haahr (Eds.) Interactive Storytelling, ICIDS 2018 (pp. 603-612). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-04028-4_70
Kromka, S. M., & Goodboy, A. K. (2019). Classroom storytelling: Using instructor narratives to increase student recall, affect, and attention. Communication Education, 68(1), 20–43. https://doi.org/10.1080/03634523.2018.1529330
Lischka-Schmidt, R. (2023). Talcott Parsons’s sociology of education: Cognitive rationality and normative functionalism. British Journal of Sociology of Education, 44(6), 1108-1124.‏ https://doi.org/10.1080/01425692.2023.2238907
Malekzadeh, A. (2024). The efficacy of storytelling on school phobia and separation anxiety. Journal of Psychological Science, 23(136), 75-89. https://doi.org/10.52547/JPS.23.136.821  (in Persian)
Matamit, H. N., Roslan, R. Shahrill, S., & Mohd Said, H. (2020). Teaching challenges on the use of storytelling in elementary science lessons. International Journal of Evaluation and Research in Education, 9(3), 716-722. https://doi.org/10.11591/ijere.v9i3.20596
Mohammadi, F., Zakariyai, M., & Davodi, R. (2024). The effectiveness of the curriculum based on storytelling on the creativity of female students. Journal of Research in Educational Systems, 18(65), 72-86. https://doi.org/10.22034/jiera.2024.470088.3197  (in Persian)
Mou, T. Y. (2024). The practice of visual storytelling in STEM: Influence of creative thinking training on design students’ creative self-efficacy and motivation. Thinking Skills and Creativity, 51, 101459.‏ https://doi.org/10.1016/j.tsc.2023.101459
Mujahidah, N., Afiif, A., & Damayanti, E. (2021). The role of storytelling methods using hand puppets in early children’s language development. Child Education Journal, 3(2), 78-91. https://doi.org/10.33086/cej.v3i2.2129
Printer, L. (2023). Positive emotions and intrinsic motivation: A self-determination theory perspective on using co-created stories in the language acquisition classroom. Language Teaching Research, 13621688231204443.‏ https://doi.org/10.1177/13621688231204443
Rahimi, M., Sepehrianazar, F., & Soleimani, E. (2024). The effectiveness of storytelling on shyness, empathy, and academic progress of Persian course of bilingual students. Journal of Child Mental Health, 11(2), 17-33. http://childmentalhealth.ir/article-1-1387-fa.html  (in Persian)
Rokhmawan, T., Daryono., Fuat., Sayer, I. M., Konstantinopoulou, X., Mas’udah, N., & Nafisah, D. (2022). Teachers and students benefits bringing oral storytelling in front of the classroom. Bulletin of Community Engagement, 2(2), 70-88. https://doi.org/10.51278/bce.v2i2.426
Satriani, I. (2019). Storytelling in teaching literacy: Benefits and challenges. English Review: Journal of English Education, 8(1), 113-120. https://doi.org/10.25134/erjee.v8i1.1924
Schwartz, S. H. (2017). The refined theory of basic values. In S. Roccas, L. Sagiv (Eds.), Values and behavior: Taking a cross cultural perspective (pp.51-72).‏ Springer. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-319-56352-7_3
Seyyedkalan, S., & Hidari, A. (2021). Evaluating the management of multi-grade elementary school classrooms from the perspective of educational leaders. Journal of Pouyesh in Education and Consultation (JPEC), 1399(13), 2-18. https://journals.cfu.ac.ir/article_1401.html  (in Persian)
Shavkatovna, S. A., & Kizi, K. G. A. (2020). The Impact Of Storytelling In The Classroom. The American Journal of Social Science and Education Innovations, 2(8), 341-346. https://doi.org/10.37547/tajssei/volume02issue08-57
Suxin, T. A. N., & Guorui, F. A. N. (2024). How do the “Pastoral Children” transform into Modern Students? Reflections from the perspectives of cultural reproduction and cultural acculturation. International Journal of Educational Research, 125, 102351.‏ https://doi.org/10.1016/j.ijer.2024.102351
Sweller, J. (2020). Cognitive load theory and educational technology. Educational technology research and development, 68(1), 1-16.‏ https://link.springer.com/article/10.1007/s11423-019-09701-3
Sweller, J., van Merrienboer, J. J. G., & Paas, F. G. W. C. (1998). Cognitive architecture and instructional design. Educational Psychology Review, 10(3), 251–296. https://doi.org/10.1023/A:1022193728205
Syahputra, M., Usman, B., & Daud, B. (2018). The obstacles faced by the English teacher in assisting students to win storytelling contest at Methodist senior high school, Banda Aceh. English Education Journal, 9(4), 502-512. https://www.semanticscholar.org/paper/The-Obstacles-Faced-by-the-English-Teacher-in-to-at-Syahputra-Usman/e6f8e20df85e240488aadb09b6f74b415c12d90a
پژوهش در نظام‌های آموزشی
دوره 19، شماره 68
بهار 1404
صفحه 107-121

صفحه اصلی

اعضای هیات تحریریه

ارسال مقاله

تماس با ما