انجمن پژوهش‌های آموزشی ایران پژوهش در نظام‌های آموزشی 2383-1324 20 73 2026 06 22 Comparative study of community schools in the United States, Germany, India and neighborhood educational center school in Iran مطالعه تطبیقی مدارس اجتماعی در کشورهای ایالات متحده امریکا، آلمان، هند و مدرسه کانون تربیتی محله در ایران 87 100 250280 10.22034/jiera.2026.580564.3490 FA سیدصادق نبوی گروه روان شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران 0000-0002-2372-0284 نورعلی عباسپور گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. 0009-0002-6401-5482 Journal Article 2026 05 05 Objective: The present study aimed to compare the dimensions and components of community schools in the United States, Germany, and India with the neighborhood educational center school in Iran.<br>Method: The approach of this research was qualitative. The study population of this research included documents, research reports, and domestic and foreign scientific articles related to social schools and neighborhood educational center schools during recent decades, in foreign databases (including ERIC, Emerald, SAGE, Taylor & Francis, Direct Science) and domestic databases (including SID, Magiran, Noormags, Civilica). Based on the purposive sampling method, 25 documents, articles, and research reports related to social schools in the United States, Germany, India, and the Neighborhood Educational Center School in Iran were selected. To determine the validity and reliability of the data collection tool, experts' opinions and the external and internal validity of the sources were used. Documentary and comparative-explanatory analysis were used to analyze the data.<br>Results: The results of the study showed that the dimensions of social schools in the United States, Germany, India, and also the neighborhood educational center school in Iran include eight dimensions: policymaking, leadership, and management; school programs; learning environment; external community; parents and families; intervening factors; outcomes; and monitoring and evaluation along with related components and indicators The most important difference between community schools and neighborhood educational center schools is in the decentralized management method, providing neighborhood-based medical services to families, creating semi-open spaces and vibrant environments near classrooms, improving the economic conditions of the local community and the school, and collaborating with local hospitals, churches, clinics, colleges, and universities in running the school.<br>Conclusions: According to the research findings, it can be concluded that by considering the dimensions, components, and indicators of social schools in the countries studied, as well as the similarities and differences between social schools and neighborhood educational centers in Iran, the planners and managers of the Ministry of Education will prepare the ground for improving the educational, cultural, and social status of schools by formulating relevant laws and regulations in order to transform schools into neighborhood educational centers in Iran. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ تطبیقی ابعاد و مؤلفه‏های مدارس اجتماعی در کشورهای امریکا، آلمان و هند با مدرسۀ کانون تربیتی محله در ایران انجام شد. <br>روش: رویکرد این پژوهش کیفی بود. جامعۀ مورد مطالعه این پژوهش شامل اسناد و گزارش‏های پژوهشی و مقالات علمی داخلی و خارجی مرتبط با مدارس اجتماعی و مدرسۀ کانون تربیتی محله در طی دهه‏های اخیر، در پایگاه‏های اطلاعاتی خارجی (مشتمل برERIC، Emerald، SAGE، Taylor & Francis ،Direct Science) و داخلی (مشتمل بر SID، Magiran، Noormags، Civilica) بود. بر مبنای روش نمونه‏گیری هدفمند 25 سند و مقاله و گزارش پژوهشی، مرتبط با مدارس اجتماعی کشورهای ایالات متحده امریکا، آلمان، هند و مدرسۀ کانون تربیتی محله ایران انتخاب شدند. برای تعیین روایی و پایایی ابزار گردآوری داده‏ها از نظر متخصصان و اعتبار بیرونی و درونی منابع استفاده شد. جهت تحلیل داده‏ها از تحلیل اسنادی و تطبیقی-تبیینی استفاده شد. <br>یافته ‏ها: نتایج پژوهش نشان داد که ابعاد مدارس اجتماعی در کشورهای امریکا، آلمان، هند، و همچنین مدرسۀ کانون تربیتی محله در ایران شامل هشت بُعد سیاستگذاری؛ رهبری و مدیریت؛ برنامه ‏های مدرسه؛ محیط یادگیری؛ جامعۀ بیرونی؛ اولیای دانش‏آموزان و خانواده‏ها؛ عوامل مداخله‏گر؛ پیامدها؛ و نظارت و ارزشیابی همراه با مؤلفه‏های مرتبط بود. مهم‏ترین تفاوت‏ مدارس اجتماعی با مدرسۀ کانون تربیتی محله؛ در شیوۀ مدیریت غیرمتمرکز، ارائۀ خدمات پزشکی محله‏محور به خانواده‏ها، ایجاد فضاهای نیمه‏باز و محیط‏های نشاط‏انگیز در مجاورت کلاس‏ها، بهبود شرایط اقتصادی جامعۀ محلی و مدرسه، همکاری بیمارستان‏ها، کلیساها، کلینیک ‏ها، کالج‏ها و دانشگاه‏ های محلی در ادارۀ مدرسه بود. <br>نتیجه ‏گیری: با توجه به یافته‏های پژوهش می‏توان نتیجه گرفت که با در نظر گرفتن ابعاد و مؤلفه ‏های مدارس اجتماعی در کشورهای مورد مطالعه و همچنین لحاظ کردن شباهت‏ها و تفاوت‏های موجود بین مدارس اجتماعی با مدرسۀ کانون تربیتی محله در ایران، توسط برنامه ‏ریزان و مدیران وزارت آموزش و پرورش در تدوین قوانین و مقررات مربوطه به منظور تبدیل مدرسه به کانون تربیتی محله در ایران، زمینه برای ارتقای جایگاه آموزشی، فرهنگی و اجتماعی مدارس فراهم می‏شود. https://www.jiera.ir/article_250280_961903be5a9c7ea73b4af5ef06ae03b3.pdf