انجمن پژوهش‌های آموزشی ایران پژوهش در نظام‌های آموزشی 2383-1324 مقالات آماده انتشار 2026 06 29 Effectiveness of a Self-Determination Training Program on Academic Buoyancy and Subjective Well-Being of Adolescents اثربخشی برنامه آموزش خودتعیین‌گری بر پایستگی تحصیلی و بهزیستی ذهنی نوجوانان 246484 10.22034/jiera.2026.580085.3487 FA صغرا ابراهیمی قوام گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی تهران، تهران، ایران. 0000-0002-9853-331X مبین مختاریان نوگلی گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی تهران، تهران، ایران. 0009-0000-4237-8181 اسماعیل سعدی‌پور گروه روانشناسی تربیتی ، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی تهران، تهران، ایران. 0000-0001-5984-1320 Journal Article 2026 04 30 The present study aimed to investigate the effectiveness of self determination skills training on academic buoyancy and subjective well being in adolescents. A quasi experimental pretest posttest design with a control group and a follow up phase was employed. The statistical population consisted of male junior high school students in Mashhad during the 2024 2025 academic year. From this population,40 students were selected using convenience sampling and then randomly assigned to an experimental group (n = 20) and a control group (n = 20). The assessment instruments included the Academic Buoyancy Scale Martin and Marsh (2008)and the Subjective Well-Being Scale Keyes and Magyar-Moe (2003). The experimental group received training based on the protocol by Field and Hoffman (1994) over ten sessions. Data were analyzed using mixed ANOVA and Bonferroni post hoc test. The results of the mixed ANOVA indicated that self determination training, compared to the control group, led to a significant increase in academic buoyancy (F = 10.777, p < 0.001, η² = 0.221) and subjective well being (F = 28.299, p < 0.001, η² = 0.427). Furthermore, the intervention effects remained stable at the follow up stage, and no significant difference was observed between the post test and follow up scores. Therefore, it can be concluded that self determination training is not only an effective approach for simultaneously enhancing adolescents' academic buoyancy and subjective well being, but also, given the durability of its effects, it is applicable as a structured educational program and a school based psychological intervention. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های خودتعیین‌گری بر پایستگی تحصیلی و بهزیستی ذهنی نوجوانان انجام شد. در این مطالعه از طرح نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل و مرحله پیگیری استفاده گردید. جامعه آماری را دانش‌آموزان پسر متوسطه اول شهر مشهد در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ تشکیل می‌دادند که از میان آن‌ها ۴۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شده و سپس به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و کنترل (۲۰ نفر) گمارده شدند. ابزارهای سنجش شامل مقیاس پایستگی تحصیلی Martin and Marsh (2008) و مقیاس بهزیستی ذهنی Keyes and Magyar-Moe (2003) بود. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه بر اساس پروتکل Field and Hoffman (1994) آموزش دیده و داده‌ها با روش تحلیل واریانس آمیخته و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل شدند. نتایج حاصل از تحلیل واریانس آمیخته نشان داد که آموزش خودتعیین‌گری در مقایسه با گروه کنترل، منجر به افزایش معنادار پایستگی تحصیلی (10.777 F=، 0.001 p<، 0.221 η²=) و بهزیستی ذهنی (28.299 F=، 0.001 p<، 0.427η²=) شد. همچنین اثرات مداخله در مرحله پیگیری پایدار باقی ماند و تفاوت معناداری بین نمرات پس‌آزمون و پیگیری مشاهده نشد. بنابراین می‌توان گفت که آموزش خودتعیین‌گری نه تنها یک رویکرد اثربخش برای ارتقای همزمان پایستگی تحصیلی و بهزیستی ذهنی نوجوانان محسوب می‌شود، بلکه با توجه به تداوم آثار آن، قابلیت اجرا در قالب برنامه‌های مدون آموزشی و مداخلات روان‌شناختی مدرسه را داراست. https://www.jiera.ir/article_246484_655255c80bb8f9bc9ffbaf6e3e9a64f1.pdf