انجمن پژوهش‌های آموزشی ایران پژوهش در نظام‌های آموزشی 2383-1324 مقالات آماده انتشار 2026 06 15 Designing a Model for Enhancing Teachers’ Social Status and Professional and Institutional Position in Alignment with the Fundamental Transformation Document of Education الگوی ارتقای منزلت اجتماعی، جایگاه حرفه‌ ای و نهادی معلمان در تراز سند تحول بنیادین آموزش‌ و پرورش 245643 10.22034/jiera.2026.576610.3467 FA عباس محمدی استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-3964-0588 مهدی نوید ادهم استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شهید رجایی، تهران، ایران. 0000-0002-7537-1725 Journal Article 2026 02 27 Objective: This study aimed to design a conceptual model for enhancing the social, professional, and institutional status of teachers in alignment with Iran's Fundamental Transformation Document in Education. Method: The research employed a qualitative approach using the systematic grounded theory method (Strauss & Corbin, 1998). Data were collected through semi-structured interviews with 22 experts, including developers of the Transformation Document, implementers of the teacher training subsystem, and experienced teachers. Purposive and snowball sampling continued until theoretical saturation was achieved. Data analysis was conducted in three stages—open, axial, and selective coding—using MAXQDA software. Validity was confirmed through member checking, and reliability was established with 91% inter-coder agreement. Findings: Data analysis led to the identification of 33 main categories across three dimensions—social, professional, and institutional—organized within a paradigmatic model including causal conditions (policy failure, weak support structures, theory-practice gap, economic pressure, weak media representation, lack of meritocracy), contextual conditions (centralization, cultural gap, infrastructure deficiencies, weak institutional cohesion), intervening factors (financial constraints, poor evaluation systems, motivational and welfare challenges), strategies (specialized training, content localization, modern technologies, competency system, professional institution-building), and outcomes (status enhancement, increased motivation, improved teaching-learning quality, and stabilization of teachers' position in upstream documents). Conclusion: The proposed model provides a practical framework for policymakers and educational administrators to restructure decision-making processes, strengthen competency systems, and develop specialized training, thereby facilitating the comprehensive enhancement of teachers' status in accordance with the Fundamental Transformation Document. هدف: این پژوهش با هدف طراحی الگوی مفهومی ارتقای منزلت اجتماعی، جایگاه حرفه‌ای و نهادی معلمان در تراز سند تحول بنیادین آموزش و پرورش ایران انجام شد. روش: پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریه داده‌بنیاد سیستماتیک (اشتراوس و کوربین، 1998) انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۲ نفر از خبرگان شامل تدوین‌کنندگان سند تحول، مجریان زیرنظام تربیت معلم و معلمان باتجربه گردآوری شد. نمونه‌گیری به شیوه هدفمند و گلوله‌برفی تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA انجام شد. روایی با روش بازبینی مشارکت‌کنندگان و پایایی با توافق ۹۱ درصدی بین دو کدگذار تأیید شد. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به شناسایی ۳۳ مقوله اصلی در سه بعد اجتماعی، حرفه‌ای و نهادی انجامید که در قالب مدل پارادایمی شامل شرایط علی (ناکامی در سیاست‌گذاری، ضعف ساختار حمایتی، گسست نظریه و عمل، فشار اقتصادی، ضعف بازنمایی رسانه‌ای، فقدان نظام شایسته‌سالاری)، شرایط زمینه‌ای (تمرکزگرایی، شکاف فرهنگی، کمبود زیرساخت، ضعف انسجام نهادی)، عوامل مداخله‌گر (محدودیت منابع مالی، ضعف نظام ارزیابی، چالش‌های انگیزشی و رفاهی)، راهبردها (آموزش تخصصی، بومی‌سازی محتوا، فناوری‌های نوین، نظام شایستگی، نهادسازی صنفی) و پیامدها (ارتقای منزلت، افزایش انگیزش، بهبود کیفیت یاددهی-یادگیری، تثبیت جایگاه معلمان در اسناد بالادستی) سازماندهی شد. نتیجه‌گیری: الگوی ارائه شده چارچوبی عملی برای سیاست‌گذاران و مدیران آموزشی فراهم می‌کند تا با بازآرایی ساختارهای تصمیم‌گیری، تقویت نظام شایستگی و توسعه آموزش‌های تخصصی، زمینه ارتقای همه‌جانبه جایگاه معلمان را مطابق با سند تحول بنیادین فراهم آورند. https://www.jiera.ir/article_245643_1a9d294a795f4e44d0373e6a0699aa0f.pdf