انجمن پژوهش‌های آموزشی ایران پژوهش در نظام‌های آموزشی 2383-1324 2026 04 27 The Effectiveness of the Positive Psychology Intervention Program based on Culture, on the Self-Handicapping and Academic Risk-Taking in Students اثر مداخلات روانشناسی مثبت مبتنی بر فرهنگ بر خودناتوان سازی و ریسک پذیری تحصیلی دانش آموزان 242802 10.22034/jiera.2026.561627.3413 FA شهروز نعمتی استاد گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه تبریز، ایران. 0000-0001-6898-9749 رحیم بدری گرگری گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0000-0001-7196-6601 یوسف ادیب استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران، رباب جاهدی علوم تربیتی ، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2025 11 26 Objective: The purpose of this study was to investigate the effectiveness of the positive psychology intervention program based on culture, on the Self-Handicapping and Academic Risk-Taking in Students with low academic performance.<br>Method: This research employed a quasi-experimental design with pre-test and post-test and a control group. The statistical population consisted of high school students with low academic performance in Tabriz in 2024–2025.The study sample consisted of 30 students who had high scores in academic self-handicapping and low scores in academic risk-taking. They were randomly assigned to experimental and control groups (15 participants each). All participants completed the Academic Self-Handicapping Scale developed by Midgley et al. (2000) and the Academic Risk-Taking Assessment Tool developed by Kilgus et al. (2015). The experimental group received 12 sessions of culturally adapted positive psychology interventions. <br>Results: Data were analyzed using SPSS24statistical software. The results showed a significant effect of the positive psychology intervention program based on culture, on the Self-Handicapping and Academic Risk-Taking in experimental group (P≤ 0/01).<br>Conclusions: Based on the findings, it is recommended that school counselors and relevant authorities utilize the current intervention program, if necessary, in both clinical and educational contexts. هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی اثر بخشی مداخلات روانشناسی مثبت مبتنی بر فرهنگ بر خودناتوان سازی تحصیلی و ریسک پذیری تحصیلی دانش آموزان با عملکرد تحصیلی پایین بود. <br>روش: پژوهش حاضر، یک طرح شبه آزمایشی با پیش آزمون و پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دارای عملکرد تحصیلی پایین دوره متوسطه شهر تبریز در سال تحصیلی 1403-1404 بود. نمونه پژوهش 30 نفر دانش آموز بود که دارای نمرات بالایی در متغیر خودناتوان سازی تحصیلی و نمرات پایین در ریسک پذیری تحصیلی بودند. سپس به شیوه گمارش تصادفی در دو گروه گواه و آزمایش ( 15 نفر) جایگزین شد. همه افراد نمونه مقیاس خود ناتوان سازی تحصیلی ساخته میجلی و همکاران (2000) و ابزار سنجش خطر پذیری ساخته کیلگوس و همکاران ( 2015) را تکمیل نمودند و به مدت 12 جلسه مداخلات روانشناسی مثبت مبتنی بر فرهنگ را دریافت نمودند. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از نرم‌ افزار آماریSPSS 24استفاده شد.<br>یافته ها: یافته ها نشان داد که مداخلات روانشناسی مثبت مبتنی بر فرهنگ بر خودناتوان سازی تحصیلی و ریسک پذیری تحصیلی، تاثیر معنی دار دارد(P≤ 0/01) . <br>نتیجه گیری: با توجه به یافته های بدست آمده پیشنهاد می شود مشاوران مدارس و مسئولان ذی ربط برنامه مداخله حاضر را در صورت لزوم به صورت بالینی و آموزشی مورد استفاده و بهره برداری قرار دهند. https://www.jiera.ir/article_242802_967e704541da1511608aa04919ec49f6.pdf