انجمن پژوهش‌های آموزشی ایران پژوهش در نظام‌های آموزشی 2383-1324 19 71 2025 12 22 A comparison of academic well-being, academic help seeking, parent-child relationships, and emotional independence of elementary school students with working and housewife mothers . مقایسه‌ی بهزیستی تحصیلی، کمک خواهی تحصیلی، رابطه والد- فرزندی و استقلال عاطفی دانش‌آموزان مقطع ابتدایی با مادران شاغل و خانه‌دار 61 76 242800 10.22034/jiera.2026.573445.3450 FA مسلم دانش پایه دانش آموخته دکتری ، گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. 0000-0003-0635-2632 محمدباقر حسنوند استادیار ، گروه کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی ، دانشگاه علامه طباطبایی ، تهران، ایران 0000-0002-1154-0999 الهام شمسیان دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی،گروه روانشناسی و مشاوره، دانشکده سبک زندگی ایرانی – اسلامی ، دانشگاه جامع انقلاب اسلامی ، تهران ، ایران 0009-0004-1733-6632 منیره صادقی بخی دانشجوی کارشناسی ارشد روان شناسی تربیتی ، گروه روانشناسی و مشاوره ، دانشگاه جامع انقلاب اسلامی ، تهران ، ایران. 0009-0002-2321-6122 Journal Article 2026 02 02 Objective: The present study aimed to examine differences in academic well-being, academic help-seeking, parent–child relationship, and emotional independence among elementary school students based on their mothers’ employment status (employed vs. stay-at-home)<br>Method: This applied study adopted a causal-comparative design using a quantitative approach. The statistical population consisted of fourth- to sixth-grade students in District 7 of Tehran during the 2024–2025 academic year. A total of 312 students were selected through cluster random sampling. Data were collected using validated questionnaires measuring academic well-being (Tuominen-Soini et al., 2012), academic help-seeking) Ryan & Pintrich ,1997(,emotional independence(Steinberg & Silverberg, 1986), and parent–child relationship (Fine, Moreland, & Schubel ,1983). Data analysis was conducted using multivariate analysis of variance (MANOVA) in SPSS version 27.<br>Results: The results indicated statistically significant differences (p < 0/05)between students with employed and stay-at-home mothers in emotional independence, parent–child relationship, academic satisfaction, and school engagement. Students with employed mothers demonstrated higher performance in academic dimensions, whereas students with stay-at-home mothers obtained higher scores in emotional independence and relational components. No significant differences were found between the two groups in overall academic well-being, school value, academic burnout, or academic help-seeking. <br>Conclusions: The findings suggest that mothers’ employment status is associated with particular academic, emotional, and relational outcomes in elementary school students. These differences can be explained through the frameworks of socio-emotional development, autonomy, attachment theory, and ecological systems theory. These findings emphasize the importance of focusing on the quality of parent–child interactions and the mother’s role in children’s academic and emotional development. هدف: پژوهش حاضر، باهدف بررسی تفاوت در بهزیستی تحصیلی، کمک‌خواهی تحصیلی، رابطه والد–فرزندی و استقلال عاطفی دانش‌آموزان ابتدایی با توجه به وضعیت شغلی مادران (شاغل یا خانه‌دار) بود.<br>روش: این مطالعه از نوع کاربردی و با روش علّی–مقایسه‌ای و رویکرد کمّی انجام شد. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پایه‌های چهارم تا ششم منطقه ۷ تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود. از میان آن‌ها ۳۱۲ نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های بهزیستی تحصیلی(Tuominen-Soini et al., 2012) ،کمک‌خواهی تحصیلی(Ryan & Pintrich,1997)،استقلال عاطفی(Steinberg & Silverberg, 1986) و رابطه والد–فرزندی (Fine, Moreland, & Schubel, 1983) بود که اعتبار و پایایی آن‌ها تأیید شده است.داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA) و نرم‌افزار SPSS27 تحلیل شدند.<br>یافته‏ها: نتایج نشان داد که بین دو گروه دانش‌آموز با مادران شاغل و خانه‌دار، در مؤلفه‌های استقلال عاطفی، رابطه والد–فرزندی، رضایتمندی تحصیلی و درآمیزی با کار مدرسه تفاوت معناداری وجود دارد (05/0 p <).دانش‌آموزان با مادر شاغل در مؤلفه‌های تحصیلی عملکرد بهتری از خود نشان دادند. دانش‌آموزان با مادر خانه‌دار در مؤلفه‌های هیجانی عملکرد بهتری داشتند. در متغیرهای کلی بهزیستی تحصیلی، ارزش مدرسه، فرسودگی و کمک‌خواهی تحصیلی تفاوت معناداری مشاهده نشد.<br>نتیجه ‏گیری:وضعیت شغلی مادر تأثیر متفاوتی بر مؤلفه‌های تحصیلی و هیجانی دانش‌آموزان دارد. نتایج پژوهش در چارچوب نظریه‌های رشد اجتماعی–عاطفی، خودمختاری، دل‌بستگی و سیستم‌های بوم‌شناختی قابل تبیین است و بر اهمیت توجه به کیفیت تعامل والد–فرزند و نقش مادر در رشد تحصیلی و هیجانی کودکان تأکید می‌کند. https://www.jiera.ir/article_242800_240402f6862bc10a457aef435beae40e.pdf