پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده هدف پژوهش حاضر تبیین رویکردهای ارزشیابی برنامه‏های آموزش‏های ضمن خدمت نیروهای انسانی بود. پژوهش حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازنظر روش گرداوری داده‏ها نیز توصیفی از نوع پیمایشی بود و ازلحاظ روش، پژوهش حاضر آمیخته از نوع اکتشافی بود. جامعه پژوهش حاضر در بخش کیفی شامل کلیه اساتید دانشگاه علوم پزشکی خوزستان در سال تحصیلی 97-98 بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند 15 نفر انتخاب شدند. جامعه آماری بخش کمی شامل کلیه کارکنان زن و مرد دانشگاه‌های علوم پزشکی استان خوزستان (دزفول، اهواز، بهبهان، شوشتر، آبادان) که حداقل 1 بار در دوره‏های آموزش ضمن خدمت شرکت کرده بودند. روش نمونه‏گیری در بخش کمی طبقه‏ای مرحله‏ای بوده که 380 نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات در بخش کمی پرسشنامه محقق‌ساخته‏ای با 18 سؤال بود و ابزار حوزه کیفی مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. یافته‏ها نشان داد، سطح معناداری آزمون برای تمامی عوامل کوچک‌تر از مقدار 05/0 است و فاصله اطمینان در دامنه اعداد مثبت قرار دارد؛ بنابراین وضعیت تمامی عوامل بالندگی سازمانی مطلوب است. نتایج تحلیل محتوی و روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی نشان داد که 9 عامل بالندگی سازمانی، دانش، اعتمادسازی، محتوا، مربی، امکانات آموزشی، نگرش، وظایف محوله و مهارت استخراج شدند همچنین نتایج تحلیل کمی مبتنی بر تحلیل عاملی اکتشافی و مدل معادلات ساختاری نشان داد که این 9 عامل دارای ضرایب مسیر و مقدار t معنادار می‏باشند و به همگی دارای بارهای عاملی بالاتر از 22/0 و مقدار t بزرگ‌تر از 96 /1 هستند؛ لذا ضرایب مسیر آن‌ها نسبت به ارزشیابی آموزش ضمن خدمت معنادار بودند؛ لذا سنجه‏های مناسبی برای ارزشیابی آموزش ضمن خدمت محسوب می‏شوند. دراین‌بین امکانات آموزشی بالاترین ضریب مسیر (489/0) را داشت لذا قوی‌ترین سنجه و متغیر مربی با مقدار ضریب مسیر (226/0) ضعیف‏ترین سنجه بود. در تبیین یافته‏ها می‏توان اشاره کرد که ویژگی‏های بالندگی سازمان به افزایش قابلیت‏های فردی و گروهی، بهبود عملکرد، ارتقاء توان ارتباطی و هماهنگی بین- بخشی، متعهد کردن نیروها در قبال تحقق اهداف تشکیلاتی تقویت روحیه رقابت‌پذیری و رقابت‌جویی نیروها، توسعه عملکرد کلی از طریق آموزش و ایجاد فضای دموکراتیک و غیره حاکمیتی در مؤسسه بود.