پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده بیماری کروناویروس علاوه بر ایجاد آسیب‏های جسمی، بر سلامت روان افراد نیز تأثیر جدی دارد. لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش هوش اخلاقی بر بهزیستی روان‌شناختی و اخلاق تحصیلی دانش‏آموزان دختر متوسطه دوم شهر ارومیه در دوره همه‏گیری کرونا انجام گرفت. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه‏ی آماری پژوهش دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم دبیرستان شاهد شهر ارومیه در سال تحصیلی ۱۴۰۰_۱۴۰۱ بود. با استفاده از روش نمونه‏گیری تصادفی ساده، تعداد 40 دانش‌آموز دختر، از بین دانش‏آموزان مقطع متوسطه دوم شهر ارومیه انتخاب و به‌تصادف در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شد. ابتدا هر دو گروه با استفاده مقیاس اخلاق تحصیلی گل‏پرور (1389) و مقیاس بهزیستی روان‌شناختی فرم کوتاه ریف (2004) مورد پیش‏آزمون قرار گرفتند. سپس گروه آزمایش در 11 جلسه 90 دقیقه‌ای آموزش هوش اخلاقی شرکت کردند، درحالی‌که گروه کنترل در فهرست انتظار قرار داده شد و آموزشی دریافت نکردند. پس از پایان جلسات از هر دو گروه پس‏آزمون گرفته شد. درنهایت، داده‏های جمع‌آوری‌شده با استفاده از تحلیل کوواریانس تک متغیری مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. بر اساس یافته‏های به دست آمده مشخص شد که آموزش هوش اخلاقی بر بهزیستی روان‌شناختی و اخلاق تحصیلی دانش‌آموزان تأثیر دارد. (05/0>P). نظر به تاثیر آموزش هوش اخلاقی بر بهزیستی روان‌شناختی و اخلاق تحصیلی دانش‏آموزان و با توجه به نیاز جامعه و سیستم آموزشی، آموزش هوش اخلاقی می‏تواند یک روش مداخله‏ای مناسب جهت ارتقای عملکرد رفتاری و روابط اجتماعی دانش‌آموزان باشد و بستر تعاملات سالم و یادگیری باکیفیت و صادقانه را فراهم کند.

چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر رفتار مدنی تحصیلی در خوش‏بینی تحصیلی با میانجیگری هوش اخلاقی در بین دانشجویان کارشناسی دانشگاه بوعلی سینا بود. روش پژوهش توصیفی از نوع مطالعات همبستگی و مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دوره کارشناسی به حجم 8000 نفر بود که با استفاده از فرمول کوکران و به روش نمونه‏گیری تصادفی ساده تعداد 367 نفر انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‏های پژوهش سه پرسشنامه رفتار مدنی تحصیلی از گل‏پرور (1389)، هوش اخلاقی از لینک وکیل (۲۰۰8) و پرسشنامه خوش‏بینی تحصیلی از اسچننموران و همکاران (2013) بود. روایی پرسشنامه‏ها با استفاده از روایی محتوایی و صوری مورد تأیید قرار گرفت. پایایی آن نیز از طریق ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب 77/0، 89/0 و 93/0 به دست آمد. جهت تجزیه‏وتحلیل داده‏ها علاوه بر آماره توصیفی از تکنیک‏های آماری همچون ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل مسیر تائیدی و مدل معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد متغیر رفتار مدنی تحصیلی دارای اثر مستقیم مثبت (55/0)، اثر غیرمستقیم مثبت (126/0) و اثر کل مثبت (67/0) و معنادار بر متغیر خوش‏بینی تحصیلی در سطح 05/0 است. هوش اخلاقی دارای اثر مستقیم مثبت (23/0) و اثر کل مثبت (23/0) و رابطه معنادار با متغیر خوش‏بینی تحصیلی در سطح 05/0 دارد. همچنین متغیرهای رفتار مدنی تحصیلی و هوش اخلاقی پژوهش قادر به تبیین 44% واریانس متغیر خوش‏بینی تحصیلی می‏باشند؛ و این بدین معنی است که بین رفتار مدنی تحصیلی و هوش اخلاقی با خوش‏بینی تحصیلی همبستگی وجود دارد و در حقیقت نتیجة کلی این است که رفتار مدنی تحصیلی و هوش اخلاقی اثر مثبت، مستقیم و معنادار بر خوش‏بینی تحصیلی دارند، لذا بر این اساس دانشگاه باید فرصت‏های بسترساز رفتار مدنی تحصیلی و کمک به استفاده حداکثری از هوش اخلاقی را برای کلیه دانشجویان فراهم نمایند.

چکیده مطالعه حاضر باهدف بررسی رابطه بین جهت‌گیری مذهبی و هوش اخلاقی با تعهد زناشویی دانشجویان متأهل دانشگاه سیستان و بلوچستان انجام گرفت. این پژوهش توصیفی همبستگی از نوع رگرسیون بود که به شیوه نمونه‌گیری طبقه ای-تصادفی 308 نفر از دانشجویان متأهل دانشگاه سیستان و بلوچستان در سال 1394 از طریق سه پرسشنامه جهت‌گیری مذهبی آلپورت (1950)، هوش اخلاقی لنیک و کیل (2005) و تعهد زناشویی آدامز و جونز (1997) مورد مطالعه قرار گرفتند. داده‌ها از طریق ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه همزمان با کمک نرم‌افزار spss₂₁مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد : الف) بین جهت‌گیری مذهبی با تعهد زناشویی رابطه مثبت و معناداری دارد (01/0p<). ب) بین هوش اخلاقی با تعهد زناشویی رابطه مثبت و معناداری دارد (01/0p<). ج) هر دو بعد جهت‌گیری مذهبی بیرونی و درونی و مؤلفه‌های درستکاری، مسئولیت‌پذیری و بخشش (مؤلفه‌های هوش اخلاقی) از توان پیش‌بینی تعهد زناشویی برخوردار هستند. با توجه به یافته‌ها توجه بیشتر به نقش باورهای مذهبی و هوش اخلاقی در افزایش تعهد زناشویی در تمامی نهادهای جامعه به‌ویژه خانواده، آموزش و پرورش، آموزش عالی و رسانه ملی ضروری می‌نماید