ویژگی های روانسنجی مقیاس همدلی در ارتباطات دیجیتال
دوره 19، شماره 69، تیر 1404، صفحه 15-26
https://doi.org/10.22034/jiera.2026.549263.3379
کامران شیوندی چلیچه، سحر رحیمی
چکیده هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگیهای روانسنجی مقیاس «همدلی در ارتباطات دیجیتال» انجام شد. این ابزار میزان همدلی افراد را در بستر ارتباطات آنلاین میسنجد و تلاش دارد ابعاد متنوع این سازه را در تعاملات مجازی مورد ارزیابی قرار دهد. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از حیث ماهیت، توصیفی ـ پیمایشی است. جامعهی آماری شامل افراد بالای ۱۸ سالی بود که در بازه زمانی مرداد تا شهریور ۱۴۰۴ بهطور فعال از شبکههای اجتماعی و پیامرسانهای آنلاین استفاده میکردند(570 نفر). نمونهگیری به صورت غیراحتمالی در دسترس انجام گرفت. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه همدلی در ارتباطات دیجیتال (Collins et al, 2022)و پرسشنامه همدلی تورنتو (Spreng et al, 2009)بودند. برای تحلیل دادهها از تحلیل عاملی اکتشافی در نرمافزار SPSS25 و تحلیل عاملی تأییدی در نرمافزار LISREL8.8 استفاده شد. همچنین روایی محتوایی ابزار با نظر متخصصان و روایی ملاکی بر اساس همبستگی با مقیاس همدلی تورنتو (r = 0.46, p < 0.001) تأیید گردید. یافتهها: نتایج تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که مقیاس ۳۶ سؤالی همدلی دیجیتال از شش مؤلفه اساسی تشکیل شده است: همخوانی احساسی دیجیتال، دقت همدلی درکشده دیجیتال، دیدگاهگیری دیجیتال، همدردی دیجیتال، پریشانی شخصی دیجیتال و خشم همدلانه دیجیتال تحلیل عاملی مرتبه اول و دوم نیز برازش مطلوب مدل را نشان داد و بیانگر آن بود که گویههای هر یک از مؤلفهها از پایایی و اعتبار لازم برخوردار هستند. همچنین برای بررسی روایی محتوایی، شاخص نسبت روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) محاسبه شد که مقدار کل CVR برابر با 0.98 و مقدار کل CVI برابر با 0.92 به دست آمد. این مقادیر بیانگر تأیید مناسب ضرورت، تناسب و وضوح گویهها از سوی متخصصان است.این نتایج، همراه با برآوردهای عاملی، بیانگر برخورداری نسخهی فارسی مقیاس از روایی و پایایی مطلوب است. نتیجهگیری:: مقیاس همدلی در ارتباطات دیجیتال از ویژگیهای روانسنجی مطلوب برخوردار است و میتواند بهعنوان ابزاری معتبر برای سنجش ابعاد گوناگون همدلی در بستر ارتباطات مجازی مورد استفاده قرار گیرد. این ابزار میتواند به پژوهشگران و متخصصان در زمینه بررسی و بهبود تعاملات اجتماعی دیجیتال کمک کند و مبنایی برای طراحی مداخلات آموزشی و ارتقای کیفیت روابط در فضای مجازی فراهم آورد.
ساخت و بررسی روایی و پایایی پرسشنامه خودمدیریتی براساس طرح نماد در نوجوانان دختر دورهی متوسطه شهر تهران
دوره 16، شماره 56، بهار 1401، صفحه 48-63
خدیجه ابوالمعالی الحسینی، مینا آتش سخن
چکیده هدف از این پژوهش ساخت و استانداردسازی پرسشنامه خودمدیریتی براساس طرح نماد در دانش آموزان دختر دورهی متوسطه بود. روش پژوهش توصیفی از نوع پیمایشی بود بود. جامعه آماری شامل دانشآموزان دختر دورهی متوسطهی اول و دوم مدارس غیر دولتی شهر تهران در سال تحصیلی 98-97 بود. 300 دانشآموز به روش تصادفی خوشهای انتخاب شدند و پرسشنامه خودمدیریتی ساخته شده بر اساس طرح نماد را تکمیل کردند. برای تحلیل دادهها ابتدا از تحلیل عامل تأییدی استفاده شد و شاخصهای برازش در گام اول مطلوب نبود. پس از تلفیق گویهها با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی، بار دیگر از تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد و شاخصهای برازش حاکی از تناسب مدل با دادههای گردآوری شده بود. براین اساس عاملهای هدفمندی، مهارت مدیریت زمان، مهارت مدیریت تغییر، مهارت مدیریت هیجانها، مهارت مدیریت ارتباطات، مهارت خود کنترلی، مهارت خود تنظیمی و مهارت خودمدیریتی انگیزشی مورد تأیید قرار گرفتند. برای بررسی همسانی درونی پرسشنامه خودمدیریتی ضریب آلفای کرونباخ مؤلفه ها استخراج شد. همسانی درونی کل پرسشنامه برابر 93/0 است و همسانی درونی مؤلفههای مذکور با استفاده از آلفای کرونباخ به ترتیب معادل 76/0، 80/0، 68/0، 91/0، 87/0، 80/0، 71/0، 75/0 بود. ضرایب همبستگی بین مؤلفههای پرسشنامهی خودمدیریتی مثبت و معنادار بود. روایی همگرا و پایایی ترکیبی مؤلفههای پرسشنامه در حد نسبتا قابل قبولی بود. با توجه به ویژگیهای روانسنجی مطلوب این پرسشنامه به مشاوران تحصیلی و روانشناسان مدرسه توصیه میشود که از این پرسشنامه برای اندازهگیری خودمدیریتی در دانشآموزان دختر دورهی متوسطه استفاده کنند.
ویژگی های روان سنجی پرسشنامه هوشبهر هیجانی بار-آن فرم بلند ویژه نوجوانان
دوره 9، شماره 30، پاییز 1394، صفحه 7-26
احمد بهپژوه، محسن شکوهی یکتا، فرزانه معتمدی شارک، غلامعلی افروز، باقر غباری بناب
چکیده این پژوهش با هدف تعیین روایی، قابلیت اعتماد و ســاختار عاملی پرسشــنامۀ هوشــبهر هیجانی بار-آن فرم بلند ویژة
نوجوانان انجام شــده اســت. حجم نمونه شامل 298دانشآموز (158پســر و 140دختر) در دامنۀ سنی 12تا 15سال
بودند که از طریق نمونهگیری خوشــهای مرحلهای از بین دانشآموزان دورة اول متوســطه مدارس شــهر تهران انتخاب
و با پرسشــنامۀ هوشــبهر هیجانی بار-آن فرم بلند ویژه نوجوانان مورد آزمون قرار گرفتند. ضریب آلفای کرونباخ برای
کل مقیاس در نمونۀ حاضر در دامنۀ 0/80تا 0/92و ضریب اســپیرمن براون مقیاس مذکور در دامنۀ 0/74تا 0/92به
دســت آمد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی موید این است که ساختار پرسشنامۀ مذکور، برازش قابل قبولی با دادهها دارد و
همبســتگی بین سوالها و مؤلفهها دلیلی بر تایید مدل بوده و سه شاخص نیکویی برازش مدل را تایید میکند. با توجه
به ویژگیهای روانســنجی مطلوب این پرسشــنامه، میتوان با اطمینان از این ابزار برای ارزیابی هوش هیجانی نوجوانان
استفاده کرد
بررسی پایایی، روایی و تحلیل عاملی مقیاس نشخوار خشم در دانشجویان دانشگاه تهران
دوره 2، شماره 5، پاییز 1387، صفحه 9-24
محمد علی بشارت، اسماء حسینی، رضا محمدمهر، کورش عزیزی
چکیده هدف اصلی این پژوهش، بررسی ویژگی های روان سنجی فرم فارسی مقیاس نشخوار خشم شامل پایایی، روایی و تحلیل عاملی اکتشافی بود. 449 دانشجوی دانشگاه تهران (234 دختر، 215 پسر) با اجرای مقیاس نشخوار خشم (ARS)، مقیاس خشم چند بعدی تهران (TMAS) و مقیاس سلامت روانی (MHI-28) به صورت داوطلب در این پژوهش شرکت کردند. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی، علاوه بر عامل کلی نشخوار خشم، چهار عامل را برای مقیاس نشخوار خشم تایید کرد. روایی محتوایی مقیاس نشخوار خشم، بر اساس داوری ده نفر از متخصصان روان شناسی بررسی شد و ضرایب توافق کندال برای زیرمقیاس های پس فکرهای خشم، افکار تلافی جویانه، خاطره های خشم، شناختن علت ها و نشخوار خشم (نمره کل) مورد تایید قرار گرفت. روایی همگرا و تشخیصی (افتراقی) مقیاس نشخوار خشم از طریق اجرای مقیاس خشم چند بعدی تهران و مقیاس سلامت روانی در مورد آزمودنی ها محاسبه شد. ضرایب همبستگی میانگین نمره های آزمودنی ها در زیرمقیاس های نشخوار خشم با شاخص های خشم صفت، خشم حالت، خشم درونی، خشم بیرونی، مهار خشم درونی، مهار خشم بیرونی، بهزیستی روان شناختی و درماندگی روان شناختی معنادار بود. پایایی بازآزمایی و همسانی درونی مقیاس نشخوار خشم نیز در حد رضایت بخش مورد تایید قرار گرفت. اساس نتایج این پژوهش، مقیاس نشخوار خشم از پایایی و روایی کافی برای سنجش نشخوار خشم برخوردار است
