پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده صدای دانش‏ آموز استراتژی برای توسعه‏ی دل‌بستگی، تعلق‌خاطر و غلبه بر سکوت دانش‌آموزان است. هدف این پژوهش طراحی و اعتباریابی مدل تحقق صدای دانش‏آموز ابر اساس ادراک مدیران در مدارس ابتدایی به شیوه‏ی پژوهش آمیخته اکتشافی متوالی بود. در بخش کیفی 20 مدیر نمونه با سابقه‏ی مدیریت بالاتر از 15 سال در مقطع ابتدایی در سال تحصیلی 1400-1399 در شهر قم، به روش نمونه‌گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها با مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته و عمیق گردآوری و به روش تحلیل محتوای استقرایی با کدگذاری در سه سطح باز، محوری و گزینشی بررسی شدند که روایی صوری و محتوایی آن را 4 نفر از اساتید تأیید کردند و برای پایایی، روش توافق بین دو کدگذار استفاده شد. درباره مؤلفه‌های صدای دانش‎آموز، درنهایت 5 مقوله اصلی شامل مدیریت بر مبنای ارزش، بصیرت، رهبری توزیعی، مدیریت عالی و مدیریت میانی با 31 کد باز و 7 کد گزینشی به دست آمد. بخش کمی نیز شامل 160 مدیر بود که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با پرسشنامه محقق ساخته صدای دانش‏آموز با 31 گویه و با روایی همگرای بالای 50/0 و پایایی ترکیبی 90/0، جمع‌آوری شد. در اعتبارسنجی مدل، تحلیل داده‏های کمی با روش تحلیل عاملی تأییدی مرتبه اول و دوم، نشان‌دهنده‌ی دقت لازم گویه‏ها برای اندازه‏گیری مقوله‏هاست. درنهایت می‌توان گفت تمرکز بیشتر بر شنیدن صدای دانش‏آموز به‌عنوان یک کاتالیزور برای تغییر در مدارس و برای بهبود مدیریت مدرسه، عمل می‏کند.

چکیده
در رویکرد نوین به رهبری در مدرسه، به جای رهبرِ واحد، صحبت از رهبران است و به جای تمرکز
« رهبری توزیع شده » قدرت، به توزیع قدرت در مدرسه اهمیت می دهد. این شیوة نوین با عبارت
اشتهار یافته است. علاوه بر فواید و پیامدهای زیادی که رهبری توزیع شده برای مدیران و مدرسه دارد،
پژوهشگران تأکید زیادی به پیامدهای مرتبط با معلمان داشته اند . اما در این تلاش های پژوه شی،
نشده است . پژوهش توصیفی « رفتار شهروندی سازمانی » علیرغم اهمیت بالا، توجه زیادی به پیامد
حاضر با درک این ضرورت به بررسی نقش رهبری توزیع شده در این پیامد مهم پرداخته است .
نمونهای معرف متشکل از 360 معلم و 52 مدیر مدارس ابتدایی شهر کرج به ترتیب پرسشنامه ها ی
را تکمیل کرده اند . در بررسی پایایی از « رفتار شهروندی سازمانی معلمان » و « رهبری توزیع شده »
استفاده شد . برای « تحلیل عاملی تأییدی » و در بررسی روایی سازه پرسشنامه ها از « آلفای کرونباخ »
پاسخ به سؤالات پژوهش از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه (مدل استاند ارد) استفاده
شد. نتایج نشان میدهد که تمامی ابعاد پنجگانه رهبری توزیع شده ضمن داشتن رابطه مثبت و معنادار
با ابعاد پنجگانه رفتار شهروندی سازمانی، تمامی آ نها را نیز به صورت معناداری تبیین می کنند .
یافتههای این پژوهش اهمیت رهبری توزیع شده و پیامد آن رفتار شهروندی سازمانی معلمان را مورد
تأکید قرار می دهد. در فرجام پیشنهاداتی برای سیاستگذاران، مدیران، معلمان و پژوهشگران مطرح شده
است.