پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده آزمون بین المللی تیمز علوم یکی از مهم‏ترین مطالعات تطبیقی است که به ارزشیابی وضعیت آموزش ریاضیات و علوم می‏پردازد. در چند دهه گذشته دانش‏آموزان ایرانی عملکردی ضعیف داشته‏اند. از این رو، هدف از این پژوهش تفکیک دانش‎‎آموزان موفق از ناموفق در آزمون تیمز براساس عوامل فردی است تا به بررسی این مورد پرداخته شود که چه عوامل فردی می‏تواند زمینه‏ساز موفقیت افراد در این ارزشیابی شود. روش انجام این پژوهش از نوع همبستگی در قالب معادله افتراقی است. جامعه آماری کل مدارس شرکت کننده در تیمز 2019 می‎باشد. نمونه آماری دانش‎آموزان کلاس چهارم ایرانی شرکت کننده می‎باشد. روش نمونه‎گیری خوشه‏ای دو مرحله‌ای طبقه‎بندی شده منظم بوده که در آزمون تیمز 2019 اجرا شده است. ابزار جمع‎آوری اطلاعات، سوالات آزمون بین‎المللی تیمز 2019، پرسشنامه‏های خانواده، دانش‏آموز، مدیر و آموزگار می‏باشد که توسط انجمن بین المللی ارزشیابی پیشرفت تحصیلی (IEA) در سال 2019 انتشار یافته است. برای تجزیه و تحلیل داده‎ها از روش تحلیل افتراقی استفاده شد.یافته‏ها نشان داد تعداد کتاب با ضریب تفکیکی 630/0، علوم در مدرسه با ضریب تفکیکی 462/0، دارایی با ضریب تفکیکی 261/0، جنسیت با ضریب تفکیکی 231/0 و ریاضی در مدرسه با ضریب تفکیکی 212/0 بیشترین تاثیر را در تفکیک گروه دانش آموزان موفق از ناموفق براساس مولفه‎های فردی دارند. بنابراین داشتن کتاب‏های درسی موثر، ارائه مطالب به شکل کاربردی و یادگیری کاربردی دانش‏آموزان و وضعیت اقتصادی و دارایی جزء عوامل فردی تاثیرگذار برای رسیدن به موفقیت در آزمون تیمز است.

چکیده فراتحلیل حاضر نقش عوامل فردی، آموزشگاهی و خانوادگی در عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره‌های اول و دوم مقطع متوسطه را به‌طور نظام‌دار مرور کرده ‌است. کلیه پژوهش‌های چاپ‌شده در مجلات، سایت‌های رسمی نگهداری و آرشیو مقالات علمی در حوزه افت و پیشرفت تحصیلی جمع‌آوری و تعداد 65 مقاله مرتبط با در نظر گرفتن ملاک‌های ورود وارد تحلیل شدند. مقالات بعد از کدگذاری و ارزیابی میزان توافق داوران از طریق روش Orwin، به دلیل وجود ناهمگونی، با‏ روش مدل اثرات تصادفی DerSimonian and Laird تحلیل شدند. اندازه اثر ترکیبی در پیشرفت تحصیلی 270/0 (001/0P<، 801/9z=، 321/0-218/0: % 95CI) معنادار و بالای متوسط و در افت تحصیلی 521/0 (001/0P<، 580/7z=، 621/0-404/0: % 95CI) بود. با توجه به اینکه مهم‌ترین عامل در حوزه پیشرفت تحصیلی ویژگی‏های فردی دانش‌آموزان و در افت تحصیلی ویژگی‌های خانوادگی بود، پیشنهاد می‏گردد به رشد ویژگی‌های فردی در دانش‏آموزان و توجه خانواده‌ها به تعاملات سازنده با فرزندان و همچنین مشارکت با اولیای مدرسه، توجه بیشتری مبذول گردد.

چکیده پژوهش حاضر با هدف ارائه الگویی به‌منظور ارتقای نظام آموزشی کارکنان بانک ملی در سال 1398 انجام پذیرفت. بر این اساس، پژوهش حاضر برحسب نوع داده آمیخته (اکتشافی)، برحسب هدف، کاربردی-بنیادی، ازنظر زمان گرداوری داده مقطعی و ازنظر روش اجرای پژوهش توصیفی-پیمایشی بود. جامعه آماری بخش کیفی پژوهش شامل خبرگان دانشگاهی و مدیران شعب بانک ملی ایران بودند که با استفاده از اصل اشباع و روش نمونه‌گیری هدفمند تعداد 10 نفر برای بخش کیفی انتخاب شدند. در بخش کمی پژوهش نیز، جامعه آماری شامل تمامی کارکنان بانک ملی ایران، شعب تهران بودند که با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه‌گیری خوشه‏ای مرحله‏ای، تعداد 346 نفر از کارکنان بانک ملی به‏عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. گردآوری داده‏های به دو روش کتابخانه‏ای و میدانی انجام پذیرفت. در بخش کیفی، از مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق و در بخش کمی از پرسشنامه محقق‌ساخته استفاده شد. روایی پرسشنامه شامل روایی صوری، محتوا و روایی سازه بود و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (عوامل ساختاری: 0.794، عوامل محتوایی: 0.836، عوامل زمینه‏ای: 0.825) و ضریب پایایی ترکیبی (ابعاد فردی: 0.736، ابعاد آموزشی: 0.838، ابعاد سازمانی: 0.779)، اندازه‏گیری و مورد تایید قرار گرفتند. تجزیه‌وتحلیل داده‏ها در بخش کیفی تحلیل محتوای متن (کدگذاری) و در بخش کمی در دو قسمت توصیفی و استنباطی انجام پذیرفت. در بخش استنباطی، از تحلیل عاملی اکتشافی و آزمون تی تک نمونه‏ای بهره گرفته شد. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که عوامل ارتقای نظام آموزشی کارکنان بانک ملی شامل عوامل فردی، آموزشی و سازمانی است. همچنین یافته‏های حاصل از پژوهش نشان داد که در وضعیت موجود، عوامل فردی ارتقای نظام آموزشی از وضعیت مطلوبی برخوردار نیست.

چکیده هدف پژوهش حاضر، شناسایی عوامل موثر بر معنویت سازمانی در واحدهای دانشگاه جامع علمی کاربردی استان تهران بود.روش پژوهش حاضر کاربردی؛ آمیخته (کیفی-کمی) از نوع اکتشافی، و توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری بخش کیفی 10 نفر از صاحبنظران و خبرگان دانشگاهی بودند که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب گردیدند. در بخش کیفی نیز از میان جامعه آماری 3950 نفری کارکنان، با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای، 354 نفر در نظر گرفته شدند. برای گردآوری داده ها از روش کتابخانه ای، مصاحبه نیمه ساختار یافته و پرسشنامه محقق ساخته بهره گرفته شد. به منظور سنجش پایایی مصاحبه از پایایی باز آزمون و روش توافق درون موضوعی استفاده شد. به منظور سنجش روایی پرسشنامه های محقق ساخته نیز از روایی صوری، محتوا و سازه استفاده شد و همچنین به منظور سنجش پایایی از ضریب آلفای کرونباخ و ضریب پایایی ترکیبی (هر دو بزرگتر از ۰٫۷) استفاده شد که نتایج بیانگر روا و پایا بودن ابزار اندازه گیری بود. داده های حاصل از مصاحبه و بخش کیفی از طریق تحلیل محتوا مورد تحلیل قرار گرفت نتایج نشان داد عوامل اثرگذار بر معنویت سازمانی در واحدهای دانشگاه جامع علمی کاربردی استان تهران عبارت اند از دو دسته عوامل سازمانی (ایمان، ارتباط و خودتعالی) و عوامل فردی (همدردی، سازگاری ارزش ها ، کار معنادار و نگرش مثبت).

چکیده زمانی که از اخلاق و رعایت اصول اخلاقی در پژوهش صحبت می­شـود، منظـور ایـن است که پژوهش نه تنها باید دارای روش کار مناسب باشـد، بلکه از نظر اخلاقی نیز باید قابـل دفـاع باشـد. هدف این پژوهش ارائه مدلی جهت ارتقای اخلاق پژوهشی در راستای تجاری سازی تحقیقات دانشگاهی دانشگاه­های آزاد اسلامی استان اردبیل است. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر نوع داده آمیخته از نوع اکتشافی بود. جامعه آماری بخش کیفی پژوهش شامل متخصصان و خبرگان دانشگاهی و افراد ذی­صلاح دارای پست­های اجرایی در زمینه تجاری سازی بودند که از سوابق اجرایی در سطوح تصمیم­گیری برخوردار بوده و محققان دارای کتب و مقالاتی در این حوزه بودند که با استفاده از روش نمونه­گیری هدفمند و اصل اشباع ده نفر به­عنوان حجم نمونه انتخاب شد. گروه دوم از جامعۀ آماری این پژوهش، شامل کلیه اساتید هیت علمی و حق التدریس دانشگاه آزاد اسلامی استان اردبیل در سال 1395 ، به تعداد 537 نفر بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای و نسبی و فرمول کوکران، تعداد 172 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شد. در این پژوهش به منظور گردآوری داده‌ها از روش کتابخانه­ای، مصاحبه نیمه ساختار یافته (بخش کیفی) و پرسشنامه محقق ساخته (بخش کمی) استفاده شد. مصاحبه با خبرگان بیانگر روا بودن مصاحبه بود و به­منظور محاسبه پایایی از روش پایایی بین دو کدگذار استفاده شد که نتایج بیانگر پایا و روا بودن مصاحبه بود. به­منظور بررسی روایی پرسشنامه نیز از روایی صوری، محتوا و سازه استفاده شد و به­منظور محاسبه پایایی آن نیز از ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی استفاده شد که نتایج بیانگر روا و پایا بودن پرسشنامه محقق ساخته بود. برای تحلیل داده­های کیفی پژوهش از طریق تحلیل محتوا استفاده شد. در بخش کمّی نیز با توجه به سؤال­های پژوهش از روش­های آمار توصیفی و استنباطی (مدل­سازی معادلات ساختاری، تحلیل عاملی اکتشافی و آزمون تی تک نمونه ای) و با استفاده از نرم افزارهای Spss و Amos استفاده شد. نتایج نشان داد مؤلفه­های اخلاق پژوهشی شامل مؤلفه­های فردی، محیطی و سازمانی هستند و مؤلفه های تجاری­سازی، شامل مؤلفه های فردی، محیطی و مدیریت می­باشند. مدل ارائه شده در پژوهش از برازش مناسبی برخوردار بود و یافته­های پژوهش همچنین نشان دادند که در بین مؤلفه­های اخلاق پژوهشی، مؤلفه فردی و محیطی و در بین مؤلفه­های تجاری سازی، مؤلفه فردی و مدیریتی از وضعیت مطلوبی برخوردار نیستند. در حالیکه، مؤلفه سازمانی در اخلاق پژوهشی و مؤلفه محیطی در تجاری سازی از وضعیت نسبتاً مطلوبی برخوردارند.

چکیده هدف پژوهش حاضر، فراتحلیل تحقیقات انجام شده در حوزه افت‌تحصیلی فرزندان شاهد در بنیاد شهید و امور ایثارگران از سال 1373 تا 1385، به‌منظور نیل به یافته‌های هماهنگ و منسجم از نتایج مطالعات مختلف و تعیین اندازه اثر واقعی و سطح معنا‌داری هر یک از عوامل تأثیرگذار (فردی، خانوادگی، آموزشی، اجتماعی و محیطی) بر افت‌تحصیلی و مشخص کردن متغیرهایی است که دارای بیشترین تأثیر بر افت‌تحصیلی فرزندان شاهد است. جامعۀ آماری این پژوهش برگرفته از تمام پژوهش‌های انجام شده در بنیاد شهید و امور ایثارگران از سال 1373 تا 1385 در زمینه افت‌تحصیلی فرزندان شاهد (اعم از دانش‌آموز و دانشجو) است. به‌منظور دسته‌بندی متغیرهای مربوط به عوامل مؤثر در افت‌تحصیلی فرزندان شاهد، پس از تفکیک آنها به دسته عوامل فردی، خانوادگی، آموزشی و اجتماعی‌ ـ ‌محیطی، این عوامل با برنامه CMA تحلیل شدند. در 11 پژوهش، 26 متغیر فردی؛ در 13 پژوهش، 43 متغیر خانوادگی؛ در 6 پژوهش، 14 متغیر آموزشی؛ و در 5 پژوهش، 6 متغیر محیطی ـ اجتماعی شناسایی شد. بیشترین اندازه اثر در بین عوامل فردی به متغیر «نگرش به آینده شغلی»، در بین عوامل خانوادگی به متغیرهای «داشتن مسئولیت اداره خانواده» و «بیماری مستمر یکی از اعضای خانواده» اختصاص یافت. بین اندازه اثر متغیرهای مؤثر در افت‌تحصیلی (فردی، خانوادگی، آموزشی و اجتماعی ـ محیطی) فرزندان شاهد برحسب مقطع تحصیلی، روش‌های آماری و روش‌های مختلف نمونه‌گیری تفاوتی مشاهده نشد.