پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر واسطه ای حمایت اجتماعی ادراک شده در رابطه بین رضایت تحصیلی، هوش هیجانی، خودتنظیمی و ابراز وجود در دانش آموزان انجام شد. روش پژوهش، همبستگی از نوع تحلیل مسیر بود. جامعه آماری، شامل تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر کرمانشاه بود که از بین آنها 384 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. روش نمونه‌گیری به صورت خوشه‌ای چندمرحله‌ای بود. به منظور گردآوری اطلاعات از پرسشنامه رضامندی تحصیلی عنبری و همکاران(ASQ) ، پرسشنامه خودسنجی شات(SRI)، پرسشنامه توانایی ابراز وجود گمبریل و ریچی(AI) ، مقیاس چند بعدی حمایت اجتماعی ادراک شده زیمت و همکاران(MSPSS) و پرسشنامه خودتنظیمی بوفارد(BSF) استفاده شد. تحلیل داده ها به روش آماری تحلیل مسیر و با استفاده از نرم افزارهای آماری SPSS-24 و AMOS-22 انجام شد. یافته ها نشان داد هوش هیجانی، خودتنظیمی و ابراز وجود از طریق حمایت اجتماعی ادراک شده بر رضایت تحصیلی اثر غیرمستقیم و معنی داری دارند و مدل علی رضایت تحصلی براساس متغیرهای مذکور معنادار بود. با توجه به نقش با اهمیت رضایت در موفقیت و پیشرفت تحصیلی به خانواده ها، معلمان و نهادهای آموزشی پیشنهاد می گردد، تحقیقات بیشتری جهت شناسائی عوامل موثر بر این متغیر انجام گرددتا شرایط لازم برای افزایش رضایتمندی تحصیلی فراهم گردد.

چکیده این پژوهش با هدف شناسایی ویژگی معلمان و شاگردان برای پرورش هوش هیجانی در دوره پیش‏دبستان انجام شد. روش پژوهش، سنتزپژوهی بود. جامعه آماری پژوهش اسنادی کلیه اسناد شامل مقاله، کتاب علمی، رساله‏ها، منابع علمی و پایگاه‏های اطلاعات علمی مرتبط با مؤلفه‏های تعیین ویژگی‏های موردنیاز مربیان و شاگردان به‏منظور پرورش هیجانی در دوره پیش‏دبستان بود که 79 منبع با استفاده از روش نمونه‏گیری هدفمند انتخاب شدند. تجزیه‏وتحلیل داده‏ها به سه شیوه کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی انجام شد. یافته‏ها نشان داد که ویژگی‏های کودکان پیش‏دبستانی برای پرورش هوش هیجانی عبارت‏اند از: تعامل با محیط، تعامل‏محور بودن، تأثیرپذیری از هیجانات، انتخاب، تشخیص جنسیتی قدرت ادراک تفاوت‏ها و تشابهات، هیجانی بودن و غیره ویژگی‏های مربیان/معلمان برای پرورش هوش هیجانی عبارت‏اند از: بیانگری هیجان، طرح‏کننده و ناقل مفاهیم، سؤال‏گری، بازیگری، شناخت کودکان، هنرمندی، فرآیند‏محور بودن، شناخت بازی کودکان و غیره ازلحاظ موضوعی نیز دروس دوره پیش‏دبستانی تلفیقی است که مبتنی بر این مضامین در تلفیق است: تلفیق محتوا، تلفیق مهارتی، تلفیق فرآیندی، تلفیق محیط یادگیری، تلفیق موضوعی، تلفیق دروس، ترکیب نقشی و تلفیق فعالیتی.

چکیده این مطالعه با هدف تعیین رابطه خود کارآمدی تحصیلی و هوش هیجانی با اضطراب در دانشجویان آموزش از دور انجام شده است. روش انجام پژوهشتوصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری دانشجویان، سیستم آموزش از دور بودند. نمونه پژوهش، 196 نفر از دانشجویان دانشگاه پیام نور بودند که در سال تحصیلی 96-95 در سیستم آموزش از دور تعدادی از واحدها را به‌صورت الکترونیکی اخذ کردند و از طریق نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به پرسشنامه‌های هوش هیجانی شیرینگ (1992)، خود کارآمدی تحصیلی جینکینز و مورگان (1999) و بک (1988) پاسخ دادند. داده‌ها به کمک رگرسیون چندگانه تحلیل شد. یافته‌های حاصل از این پژوهش نشان داد، مؤلفه‌های هوش هیجانی و خودکارآمدی تحصیلی پیش‌بینی کننده‌های معنی‌داری برای اضطراب هستند. و همچنین نتایج پژوهش نشان داد مؤلفه‌های خودآگاهی و مهارت اجتماعی از هوش هیجانی و مؤلفه‌های استعداد و بافت از خودکارآمدی تحصیلی به ترتیب بیشترین سهم را در پیش‌بینی اضطراب داشته‌اند. بر اساس نتایج پژوهش و با توجه به اینکه ارتقاء هوش هیجانی و خود کارآمدی تحصیلی با کاهش اضطراب ارتباط دارد و اضطراب خود یکی از دلایل اختلال سلامت روان و کاهش توان یادگیری در دانشجویان است، لازم است زمینه‌های تقویت آن‌ها موردتوجه قرار گیرد.

چکیده این پژوهش با هدف تعیین روایی، قابلیت اعتماد و ســاختار عاملی پرسشــنامۀ هوشــبهر هیجانی بار-آن فرم بلند ویژة
نوجوانان انجام شــده اســت. حجم نمونه شامل 298دانشآموز (158پســر و 140دختر) در دامنۀ سنی 12تا 15سال
بودند که از طریق نمونهگیری خوشــهای مرحلهای از بین دانشآموزان دورة اول متوســطه مدارس شــهر تهران انتخاب
و با پرسشــنامۀ هوشــبهر هیجانی بار-آن فرم بلند ویژه نوجوانان مورد آزمون قرار گرفتند. ضریب آلفای کرونباخ برای
کل مقیاس در نمونۀ حاضر در دامنۀ 0/80تا 0/92و ضریب اســپیرمن براون مقیاس مذکور در دامنۀ 0/74تا 0/92به
دســت آمد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی موید این است که ساختار پرسشنامۀ مذکور، برازش قابل قبولی با دادهها دارد و
همبســتگی بین سوالها و مؤلفهها دلیلی بر تایید مدل بوده و سه شاخص نیکویی برازش مدل را تایید میکند. با توجه
به ویژگیهای روانســنجی مطلوب این پرسشــنامه، میتوان با اطمینان از این ابزار برای ارزیابی هوش هیجانی نوجوانان
استفاده کرد

چکیده ارتقای قابلیت های درون فردی و بین فردی فرزندان در یک گروه از دانش آموزان مقطع متوسطه
بررسی کرد. شرکت کنندگان 381 دانش آموزان شهر کرمانشاه در محدوده سنی 14 تا 18 سال بودند، که به روش
خوشه ای چند مرحله ای به عنوان نمونه انتخاب شدند و به پرسشنامه عملکرد خانواده ( FFS برنارد ، 1985 ( و آزمون
هوش هیجانی بار – آن ) 1980 ،Bar – on ( پاسخ دادند. نتایج نشان داد در خرده مقیاس های خانواده مستبد،
گسستگی، بهم تنیدگی، بیانگری و همبستگی بین دختران و پسران تفاوت معناداری وجود دارد و این تفاوت ها در سه
مورد نخست به نفع دختران و در دو مورد دوم به نفع پسران است. در مهارت های هوش هیجانی تفاوت بارزی بین نمرات
دختران و پسران دیده نشد، اگر چه در ابراز وجود تفاوت اندکی در نمرات به نفع دختران دیده شد. به طور کلی؛ به نظر
می رسد تدارک برنامه هایی برای آموزش عملکرد مناسب به اعضای خانواده می تواند به بهبود هوش هیجانی و کیفیت
زندگی آنان کمک خواهد کرد.

چکیده هدف این پژوهش، بررسی توان پیشبین ترکیبی هوش های چندگانه، وکسلر و هوش هیجانی در ک ارکرد
آموزشی دانشآموزان سال سوم دوره متوسطه اول بوده است. به همین منظور 128 نفر از دانش آموزان دختر
دوره متوسطه اول با روش نمونهگیری خوشه ای تصادفی چندمرحله ای انتخاب شدند و پرسش نامه های
هوشهای چندگانه و هوش هیجانی شات را تکمیل کردند و سپس از نیمی از آنها، آزمون هوشی وکسلر
گرفته شد. همچنین برای ارزیابی کارکرد آموزشی از معدل آنان استفاده شد. نتایج حاصل از همبستگی پیرسون
و نیز تحلیل رگرسیون چندمتغیری نشان داد که: هوش بین فردی و درون فردی قدرت پیشبینی هوش هیجانی
را داراست. همچنین هوش ریاضی منطقی و نیز هوش فضایی (مکانی) هرکدام جداگانه قابلیت پیش بینی نمره
خردهآزمون عملی وکسلر و نیز به ترتیب قابلیت پیشبینی کارکرد آموزشی دانشآموزان در درسهای حساب و
هندسه را داشتند. بهعلاوه هوش کلامی در هوشهای چندگانه برای خرده آزمون کلامی وکسلر و نمره کل
وکسلر برای کارکرد آموزشی کلی دانشآموزان قدرت پیشبینی داشت اما قدرت پیشبینی کارکرد آموزشی در
درسهای ادبیات و انشا را نداشت. به علاوه نمرات دانش آموزان در هوش بدنی جنبشی، قدرت پیش -
بینیکنندگی برای کارکرد آموزشی در درس ورزش، و نمره کل دانشآموزان درمجموع هوشهای هشت گانه،
قدرت پیشبینیکنندگی عملکرد تحصیلی کلی دانشآموزان را نداشتند. همچنین نمره کل دانشآموزان در هوش
وکسلر (مجموع هوشهای عملی و کلامی)، بهعنوان قویترین متغیر برای پیش بینی عملکرد تحصیلی کلی
دانشآموزان متوسطه اول شناخته شد

چکیده هدف از تحقیق حاضر، بررسی رابطۀ بین خستگی ذهنی و هوش هیجانی با عملکرد تحصیلی در بین دانش ­آموزان دبیرستان­های پسرانه شهر یزد است. جامعهٔ آماری این تحقیق، کلیهٔ دانش­آموزان دبیرستان­های پسرانۀ شهر یزد است. از این جامعه نمونه ای به حجم 154 دانش­آموز انتخاب شدند و با استفاده از پرسشنامهٔ هوش هیجانی بار-ان، مقیاس خستگی فیسک و همکاران و معدل دانش­آموزان به عنوان شاخص عملکرد تحصیلی، اطلاعات مربوط به متغیر­های مورد مطالعه جمع­آوری شد. سپس چارچوب مفهومی تحقیق بر اساس مدل یابی معادلات ساختاری، آزمون شد و مدل پژوهش مورد تأیید قرار گرفت. نتایج حاصل از تحقیق حاکی از آن است که بین ابعاد هوش هیجانی، مهارت های اجتماعی و هشیاری اجتماعی با خستگی ذهنی رابطۀ معنادار و معکوس وجود دارد.

چکیده با توجه به نقش و جایگاه اساسی هوش­ هیجانی در رشد فردی و کسب صلاحیت‌ها و توانمندی‌های اجتماعی، این تحقیق کوشیده است تا وضعیت موجود هوش ­هیجانی و مؤلفه‌های پانزده‌گانۀ آن را در میان دانشجویان مورد بررسی قرار دهد. به همین منظور، 370 دانشجو از دانشکده‌های چهارگانۀ دانشگاه کاشان (علوم انسانی، علوم پایه، مهندسی، معماری و هنر) با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند. ابزار اندازه‌گیری مورد استفاده در این پژوهش، پرسشنامۀ «بار ـ آن»  است. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از شاخص‌های آمار توصیفی و استنباطی (تحلیل واریانس یک سویه و آزمون t مستقل) استفاده شد. نتایج به دست آمده نشان داد که دانشجویان بالاترین میانگین را در مؤلفۀ مسئولیت‌پذیری و پایین‌ترین آن را در مؤلفۀ خودابرازی دارا هستند. در عین حال، میان دانشجویان دانشکده‌های چهارگانه در برخی از مؤلفه‌های هوش ­هیجانی یعنی خودشکوفایی، همدلی، روابط بین فردی و واقع‌گرایی تفاوت معناداری مشاهده شد. همچنین، به رغم عدم وجود تفاوت معنادار بین دانشجویان دختر و پسر در نمرۀ کل هوش ­هیجانی، میان آنان در برخی از مؤلفه‌های هوش هیجانی یعنی همدلی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی، روابط بین فردی و واقع‌گرایی تفاوت معنادار ملاحظه شد که این تفاوت به نفع دانشجویان دختر است. از سوی دیگر، این پژوهش، با استناد به مطالعات و بررسی‌های انجام‌گرفته و خلأ‌ها و کمبودهای شدیدی که دانشجویان به عنوان افراد فرهیختۀ بزرگسال، از نظر قابلیت‌ها و مهارت‌های هوش ­هیجانی با آن مواجه هستند و نیز در جهت بازشناسی اعادۀ جایگاه هوش­ هیجانی پیشنهاد شده است که این حوزه باید از شکل یک برنامۀ درسی پوچ (عقیم) خارج و در قالب برنامه‌های درسی رسمی آموزش به رسمیت شناخته شود.