کلیدواژه‌ها = Academic procrastination
انگیزش و یادگیری

تأثیر برنامه‌ی آموزشی هوپس (HOPS) بر تعلّل‌ورزی تحصیلی دانش‌‌آموزان تعلّل‌ورز

دوره 20، شماره 72، فروردین 1405، صفحه 31-44

https://doi.org/10.22034/jiera.2026.579045.3478

علی شیخ الاسلامی، فاطمه هدایت‌جو، حسین قمری کیوی

چکیده هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر برنامه‌ی آموزشی هوپس (مهارت‌های تکالیف، سازمان‌دهی و برنامه‌ریزی) بر تعلّل ‏ورزی تحصیلی دانش‌آموزان تعلّل ‏ورز انجام گرفت. روش: روش پژوهش، نیمه‏ ‏‏آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه‌ی ‏ آماری پژوهش را تمامی دانش‌آموزان دختر دوره‌ی متوسطه‌ی اوّل شهر اردبیل در سال ‏تحصیلی 1405-1404 تشکیل می‌دادند که از میان آن‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای، 40 دانش‌آموز تعلّل ‏ورز انتخاب شده و به‌طور تصادفی در گروه آزمایش (20 نفر) و گروه کنترل (20 نفر) جایگزین شدند. شرکت‌کنندگان گروه آزمایش، 12 جلسه برنامه‌ی آموزشی هوپس را دریافت نمودند و گروه کنترل به روال عادی خود ادامه دادند. برای جمع‌آوری داده‌ها از مقیاس تعلّل ‏ورزی تحصیلی سولومون و رات ‏بلوم (1984) استفاده شد. داده‌ها با روش آماری تحلیل کوواریانس با استفاده از نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. یافته ‏ها: یافته‌ها نشان داد که دانش‌آموزان تعلّل ‏ورز گروه آزمایش نسبت به دانش‌آموزان تعلّل ‏ورز گروه کنترل در پس‌آزمون، به‌طور معناداری، تعلّل ‏ورزی تحصیلی کمتری داشتند و فرضیه‌ی پژوهش مبنی بر تأثیر برنامه‌ی آموزشی هوپس بر تعلّل ‏ورزی تحصیلی دانش‌آموزان تعلّل ‏ورز، مورد تأیید قرار گرفته است. نتیجه‏ گیری: بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که برنامه‌ی آموزشی هوپس بر تعلّل ‏ورزی تحصیلی دانش‌آموزان تعلّل ‏ورز تأثیر دارد. لذا، توصیه می‌شود از این برنامه‌ی آموزشی به‌منظور کاهش تعلّل ‏ورزی تحصیلی دانش‌آموزان تعلّل ‏ورز در مدارس استفاده شود.

رابطه بین ویژگی‌های شخصیت و سبک‌های مقابله با استرس با فرسودگی تحصیلی: نقش واسطه‌ای اهمال‌کاری تحصیلی

دوره 16، شماره 57، تابستان 1401، صفحه 91-104

یاسمن عقیلی مهریزی، سمیه پوراحسان، افسانه توحیدی

چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه بین ویژگی‌های شخصیت و سبک‌های مقابله با استرس با فرسودگی تحصیلی و نقش واسطه‌ای اهمال‌کاری تحصیلی در دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر کرمان بود. طرح پژوهش از نوع طرح همبستگی است و گروه نمونه ۴۹۸ نفر از دانش‌آموزان مدارس حسابی و با‌خدا در سال تحصیلی ۹۹-۱۳۹۸ بودند که به روش خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل سیاهه فرسودگی تحصیلی مسلش (2002)، سیاهه سبک‌های مقابله با استرس اندلر و پارکر (1990)، سیاهه ویژگی‌های شخصیت نئو (1992) و سیاهه اهمال‌کاری تحصیلی سولومن و راث بلوم (1994) بود. نتایج با استفاده از روش معادلات ساختاری به دست آمدند و نشان می‌دهد ضریب مسیر غیر‌مستقیم ویژگی‌های شخصیت (برون‌گرایی/ درون‌گرایی (31/0-)، روان‌‌رنجورخویی (30/0)، گشودگی به تجربه (25/0-)، سازگاری (23/0-)، وظیفه شناسی (21/0-)) از طریق اهمال‌کاری تحصیلی روی فرسودگی تحصیلی معنادار است (p<0/001) به علاوه ضریب مسیر غیرمستقیم سبک‌های مقابله با استرس (مساله‌محور(32/0-)، هیجان-محور(30/0)، مشغولیت اجتماعی و حواس پرتی (19/0-) از طریق اهمال‌کاری تحصیلی روی فرسودگی تحصیلی معنادار است (001/0 p<. بنابراین از آنجایی که افراد با توجه به ویژگی‌های شخصیتی خود از سبک‌های مقابله با استرس استفاده می‌کنند، آموزش راهبردها و مهارت‌های مقابله با استرس در افراد دارای ویژگی‌های شخصیتی‌(برون‌گرایی، درون‌گرایی، روان‌نژندی، وظیفه‌شناسی و سازگاری و گشودگی به تجربه) علاوه بر کاهش اهمال‌کاری تحصیلی در جهت کاهش فرسودگی تحصیلی نیز موثر است.

تحلیل کانونی روابط بین اضطراب امتحان و انگیزه پیشرفت با خودناتوان‏سازی و اهمال‏کاری تحصیلی در دانشجویان

دوره 14، شماره 50، پاییز 1399، صفحه 21-35

لیلا شمس نژاد، داود حسینی نسب، شعله لیوارجانی

چکیده هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه بین اضطراب امتحان و انگیزه پیشرفت با خودناتوان‏سازی و اهمال‏کاری تحصیلی در دانشجویان دانشگاه علمی کاربردی تهران بود. روش پژوهش پژوهش حاضر از نوع همبستگی بود. جامعه آماری در این پژوهش شامل کلیه دانشجویان دانشگاه جامع علمی کاربردی شرق تهران بود که از این جامعه آماری 340 نفر با روش نمونه‏گیری تصادفی طبقه‏ای نسبی انتخاب شدند و به پرسشنامه‏های اضطراب امتحان ساراسون (1977)، پرسشنامه انگیزه پیشرفت هرمنس (1970)، پرسشنامه اهمال‏کاری سولومون و راثبلوم (1384) و مقیاس خودناتوان‏سازی جونز و رودوالت (1979) پاسخ دادند. نتایج همبستگی پیرسون نشان داد که بین اضطراب امتحان با خودناتوان‏سازی و اهمال‏کاری تحصیلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد و بین انگیزه پیشرفت و خودناتوان‏سازی و اهمال‏کاری تحصیلی وجود رابطه منفی و معناداری وجود دارد. نتایج همبستگی کانونی نیز نشان داد که انگیزه پیشرفت به‏طور منفی و اضطراب امتحان به‏طور مثبت اهمال‏کاری و خودناتوان‏سازی دانشجویان را پیش‏بینی می‏کند. نتایج پژوهش حاکی از این است که با افزایش انگیزه پیشرفت و کاهش اضطراب امتحان می‏توان خودناتوان‏سازی و اهمال‏کاری تحصیلی دانشجویان را کاهش داد.

اثر بخشی آموزش تفکر مثبت نگر بر تنظیم شناختی هیجان و اهمال کاری در دانش اموزان دختر دوره دوره دوم متوسطه

دوره 13، شماره 47، زمستان 1398، صفحه 23-40

https://doi.org/10.22034/jiera.2020.151988.1676

ایران شفیعی، هادی بهرامی، حمیدرضا حاتمی

چکیده هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش تفکر مثبت نگر بر تنظیم شناختی هیجان و اهمال‌کاری تحصیلی در دانش‏آموزان دختر دوره دوم متوسطه بود. روش پژوهش در این مطالعه؛ نیمه آزمایشی از نوع پیش‏آزمون و پس‏آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه‏ی دانش‏آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی 97-1396 بودند. گروه نمونه، 40 نفر از دانش‏آموزان دختر دوره دوم متوسطه بودند، به شیوه تصادفی ساده انتخاب و در دو گروه (کنترل و مداخله) جایگزین شدند. ابتدا پرسشنامه‏های تنظیم شناختی هیجان (گارنفسکی و همکاران، 2001) و اهمال‌کاری (تاکمن، 1991) برای هر دو گروه اجرا شد (پیش‏آزمون). سپس شرکت‏کنندگان گروه مداخله، برنامه آموزش مثبت اندیشی را در قالب 8 جلسه 90 دقیقه‏ای و هفته‏ای یک بار دریافت کردند؛ درحالی‌که گروه کنترل هیچ مداخله‏ی آموزشی دریافت نکردند. پس‌ازاین مرحله دوباره هر دو گروه با پرسش‏نامه‏ی مذکور مورد ارزیابی قرار گرفتند (پس‏آزمون). داده‏های جمع‌آوری‌شده با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیره در نرم‏افزار SPSS نسخه 22 تحلیل شد. نتایج نشان داد که اجرای آموزش مثبت اندیشی بر تنظیم شناختی هیجان، تأثیر معناداری دارد. همچنین نتایج نشان داد که اجرای آموزش مثبت اندیشی بر کاهش اهمال‌کاری تحصیلی، تأثیر معناداری دارد.