پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش راهبردهای مقابله با استرس و راهبردهای کمک­خواهی بر سازگاری تحصیلی انجام شده است. روش پژوهش به‌صورت نیمه­آزمایشی با طرح پیش­آزمون- پس‌آزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل و مرحله­ی پیگیری یک ماهه بود. جامعه­ی آماری شامل دانش­آموزان پایه اول دبیرستان­های دولتی دخترانه ناحیه 4 آموزش‌وپرورش شهر تبریز در سال تحصیلی 96-1395 بود. 60 دانش­آموز با داشتن ملاک­های ورود مشخص و به تصادف در 3 گروه 20 نفره (دو گروه آزمایشی و یک گروه کنترل) جایگزین شدند. دو گروه آزمایش به ترتیب آموزش راهبردهای مقابله با استرس و راهبردهای کمک­خواهی را هرکدام در ده جلسه 90 دقیقه­ای دریافت کردند، اما گروه کنترل در این مدت هیچ مداخله­ای را دریافت نکرد. هر دو گروه در پیش­آزمون و پس­آزمون و پیگیری با استفاده از مقیاس سازگاری تحصیلی بیرز و گوسنز (2002) مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای تحلیل داده­ها از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره درون­گروهی-بین­گروهی استفاده شد. یافته­ها نشان داد که آموزش راهبردهای مقابله با استرس و راهبردهای کمک­خواهی به‌صورت معناداری باعث افزایش سازگاری تحصیلی می­شود، اما این دو روش نسبت به یکدیگر تفاوت معناداری ندارند. همچنین اثرات آموزش راهبردهای مقابله با استرس و کمک­خواهی بر رضایت تحصیلی ماندگار بود. پیشنهاد می­شود که روان‌شناسان و مشاوران از برنامه آموزش راهبردهای مقابله با استرس و کمک­خواهی برای افزایش سازگاری تحصیلی دانش­آموزان دبیرستانی استفاده کنند.

چکیده پژوهش انجام شده از نوع مطالعات توصیفی- تحلیلی می باشد که به صورت مقطعی و جهت بررسی نقش سبک زندگی اسلامی جهادی در پیش بینی راهبردهای مقابله با استرس و خوشبینی در سال 1395 انجام شده است. جامعه مورد مطالعه، جمعیتی است که مطالعه بر روی آن انجام می شود .جامعه آماری این پژوهش شامل تمام دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران در سال 1395 به تعداد 97 نفر می شود. بنابراین برای تعیین نمونه از روش نمونه گیری خوشه ای استفاده شده است. کـه از میـان آنـان 100 دانشجو (54 دختر و 46 پسر)، به روش نمونه گیـری تصـادفی انتخاب شـدند به سه پرسشنامه سبک زندگی اسلامی (ILST) و پرسش نامه خوش بینی شیرر و کارو (LOT ) و  پرسشنامه راهبردهای مقابله ای لازاروس پاسخ دادند. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از نرم 22 SPSS و رگرسیون چندگانه استفاده شد. در این پژوهش جهت بررسی پایایی از روش آلفای کرونباخ استفاده شد که ضریب آلفای کرونباخ برای این ابزارها به ترتیب، 706/0 ، 821/0 ،  860/0،  محاسبه شد. نتایج تحلیل رگرسیون، نشان داد که مجموع 5 متغیر پیش بین علم، عبادی، سلامت، اجتماعی و تفکر، 1/49 درصد از سبک مقابله ای هیجان مدار(01/0>P)، و مجموع 5 متغیر عبادی، باورها، خانواده، سلامت و زمان شناسی 8/61 درصد سبک مقابله ای هیجان مدار (01/0>P) را تبیین می کنند. همچنین مجموع 4 متغیر پیش بین عبادی،  باورها، سلامت و نیز تفکر-علم  9/52 درصد از خوشبینی  را تبیین می کند (01/0>P). از آنجایی که سبک زندگی اسلامی به طور کلی و سبک زندگی اسلامی -جهادی به طور خاص، با جنبه های مختلف زندگی در فرهنگ ایرانی در ارتباط است، متخصصانی که به نحوی با مسائل درمانی و پیشگیری در ارتباط هستند باید در مداخلاتشان، اصلاح سبک زندگی اسلامی-جهادی افراد را نیز مد نظر قرار دهند.