پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده پژوهش حاضر به‌منظور بررسی عوامل سازمانی اثرگذار بر کارایی و انگیزش معلمان انجام شد. در این پژوهش، ابتدا با استفاده از روش مرور نظام‌مند یافته‌های پژوهشی جمع‌آوری گردید. سپس از روش فراتحلیل برای پاسخگویی به سؤالات استفاده شد. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه‌ی پژوهش‌هایی است که در زمینه عوامل اثرگذار بر کارایی و انگیزش معلمان بین سال‌های 1375 تا 1395 در داخل کشور انجام گرفته است. بر این اساس از طریق جستجوی اینترنتی در بانک‌های اطلاعاتی داخلی و نیز جستجوی دستی در دانشگاه‌های شهر تهران شناسایی و اطلاعات مربوط به آن‌ها کدگذاری گردید. درنهایت تعداد 18 مطالعه وارد فراتحلیل حاضر شدند. برای گردآوری داده‌های موردنیاز از فرم کاربرگ فراتحلیل استفاده شد. نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد شاخص اندازه اثر ترکیبی مطالعات، تحت مدل ثابت 10/0 و تحت مدل تصادفی 17/0 بود. در بررسی تفکیکی اندازه اثر متغیرها، عوامل سلامت سازمانی، جوسازمانی، انگیزه دانش‌آموزان، گوش دادن مدیر و سبک مدیریت رابطه مدار به ترتیب بیشترین اثر را بر کارایی و انگیزش معلمان داشتند. در روش رگرسیون ایگر، ثابت رگرسیونی برابر 01/0 محاسبه شد که سطح معنی‌داری آن کمتر از 05/0 است، بنابراین طبق روش رگرسیون ایگر، سوگیری انتشار وجود دارد. همچنین تحلیل تعدیل‌کننده برای متغیرهای سال انتشار و محل انجام پژوهش صورت گرفت که بیان‌گر عدم تأثیر تعدیل‌کنندگی متغیرهای سال انجام پژوهش و محل انجام پژوهش در نتایج مطالعات بود.

چکیده هدف این پژوهش، ارائه مدل استقلال دانشگاهی با رویکردهای دلیل‌گرا و علت‌گرا جهت کارایی دانشگاه‌ بود. این پژوهش‌ از نظر هدف، کاربردی با رویکرد آمیخته (کیفی و کمی) و با طرح اکتشافی بود که در بخش کیفی از روش مصاحبه نیمه ساختار یافته و در بخش کمی از روش توصیفی استفاده گردید. جامعه آماری در بخش کیفی اساتید خبره در زمینه موضوع پژوهش که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و با در نظر گرفتن قانون اشباع، 10 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. جامعه آماری در بخش کمی، تمامی اساتید تمام وقت دانشگاه آزاد مازندران بود که بر اساس رتبه علمی تعداد 308 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌ محقق ساخته استقلال دانشگاهی با 73 سوال و پرسش‌نامه کارایی سازمانی پین پریانگ و سینگ سای با 21 سوال استفاده شد. روایی پس از تایید اساتید و پایایی ابزارها رویکرد (دلیل گرا 85/0 ، علت گرا 82/0 و کارایی سازمان 89/0 ) محاسبه و مورد تایید قرار گرفت. جهت تجزیه و تحلیل داده‌های کیفی از تحلیل مضمون و جهت تجزیه و تحلیل داده‌های کمی از آزمون های کولموگروف اسمیرنوف، t ، تحلیل عاملی اکتشافی و معادلات ساختاری استفاده گردید. نتایج نشان داد که؛ استقلال دانشگاهی با رویکرد‌های دلیل گرا و علت گرا بر کارایی دانشگاه‌ تاثیر مثبت و معناداری وجود دارد .

چکیده مقاله حاضر، به بررسی عوامل و شاخص­های مؤثر بر بهره وری دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی از دیدگاه متخصصان، رؤسا و استادان آن مراکز می پردازد. بر اساس روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای و فرمول مربوط، حجم نمونه مورد مطالعه 600 نفر است. یک پرسشنامه 240 ماده ای شاخص های بهره وری آموزش عالی که روایی آن به وسیله تحلیل عاملی تایید و اعتبار آن به وسیله آلفای کرونباخ 96/0 محاسبه شد، بر روی گروه نمونه اجراء شد. یافته های تحقیق نشان داد که به ترتیب 13 عامل هزینه، فارغ التحصیلان، نرخ جذب، مدیریت کیفیت جامع، عملکرد هیئت علمی، مشاوره اعضای هیئت علمی، فضا، پژوهش، مزایای هیئت علمی، نرخ توزیع دانشجو، رشد حرفه ای، تناسب دانشجو با جامعه و مشارکت دانشجویان در بهره وری آموزش عالی تاثیرگذارند و در مجموع، این 13 عامل، 37 درصد واریانس عوامل مؤثر بر بهره وری آموزش عالی تبیین و 187 شاخص برای بهره وری دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی ایران تدوین و استخراج شد. این نتایج با یافته های پژوهش های پیشین همخوانی دارد.

چکیده در عصر حاضر، دانشگاه‌ها نقش مهمی در توسعه اقتصاد دانش کشورها دارند و به این دلیل استفاده بهینه از منابع موجود، موضوع مهمی برای مدیریت دانشگاه‌هاست. هدف اصلی این مقاله ارائه الگوی ارزیابی جامع برای دانشگاه‌ها از دیدگاه اقتصادی است که کارایی و تغییرات بهره‌وری و اجزای آن را تفکیک و عوامل مؤثر بر آن را ارائه کرده است. سؤال اصلی، این‌است که تحولات، کارایی و بهره‌وری دانشگاه ها طی دوره مورد بررسی(1381) الی (1386) چگونه بوده است؟ جامعه آماری، کلیه دانشگاه‌های بزرگ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری را شامل می‌شود که بررسی آنها در 33 دانشگاه بزرگ انجام شده است. در این مقاله، از روش ناپارامتری تحلیل پوششی داده‌ها برای ارزیابی کارایی و از شاخص مالم‌کوئیست برای تغییرات بهره‌وری استفاده شده است. انتخاب متغیرهای اصلی برای اندازه‌گیری کارایی و بهره‌وری با روش مطالعه میدانی (دیدگاه‌های متخصصان مربوطه) و تجربیات کشورهای مختلف در مطالعات ارزیابی دانشگاه‌ها مورد توجه بوده است. نتایج بررسی نشان می دهد که ماهیت ستانده‌محور، مناسب‌ترین الگو برای اندازه گیری کارایی دانشگاه‌های دولتی است. م‍یزان کارایی نسبی دانشگاه‌های مورد بررسی همانند مطالعات دیگر کشورها در ارزیابی نظام‌های آموزشی از سطح بالایی برخوردار است. از بررسی شاخص بهره‌وری دانشگاه‌ها در طی پنج سال متوالی مشخص شد که در بهره وری کل آنها تغییرات و پیشرفت محسوسی اتفاق نیفتاده است. با توجه به اینکه ب‍ین تغییرات بهره‌وری کل با تغییرات کارایی فناوری دانشگاه‌ها همبستگی زیادی وجود دارد، پیشنهاد می‌شود برای ارتقای بهره وری دانشگاه ها در سرمایه‌گذاری های تجهیزات و امکانات، به عوامل نرم‌افزاری همچون آموزش‌های لازم برای استفاده مؤثر از آنها توجه شود. در نهایت، راه اندازی چرخه مدیریت بهبود بهره‌وری (اندازه‌گیری، ارزیابی و تحلیل، برنامه‌ریزی، اجراء)1، در دانشگاه‌ها برای ارتقای بهره وری آنها ضرورت زیادی دارد.