پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر شناسایی چالش‏‌های کیفیت مدارس عادی دولتی در راستای عدالت آموزشی و تربیتی بود. روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش مطالعه موردی انجام‌ شد. مشارکت‌کنندگان پژوهش، مدیران مدارس عادی دولتی مقطع متوسطه دوم شهر سمنان در سال تحصیلی 03-1402 بودند که 44 نفر طبق اصل اشباع نظری با روش نمونه‏‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار پژوهش مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از روش بازخورد مشارکت‌کننده اعتباریابی شدند و روایی داده‌ها با استفاده از معیار کیفیت (مؤثق بودن) سنجیده و مورد تأیید قرار گرفت. داده‌ها با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. یافته‌‏ها: نتیجۀ تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی 323 مضمون پایه، 27 مضمون سازمان‏‌دهنده در زمینه چالش‌‏های کیفیت مدارس عادی دولتی گردید. که در قالب 5 مضمون فراگیر به شرح 1. چالش سیاسی، 2. چالش مدیریتی، 3. چالش مالی، 4. چالش ساختاری، 5. چالش نیروی انسانی طبقه‌بندی شد. نتیجه‏‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد که چالش‏‌های کیفیت مدارس عادی دولتی شناسایی‌شده در این پژوهش و راهکارهای ارائه‌شده می‏تواند گسترش برابری فرصت‏‌ها و عدالت آموزشی را به همراه داشته باشد.

چکیده هدف پژوهش حاضر بررسی مؤلفه‏های عدالت آموزشی برای دانش‌آموزان بود. روش پژوهش کیفی، از نوع توصیفی و تحلیل مضمون با رویکرد استقرایی اکتشافی که حوزه پژوهش 76 مورد مقالات، اسناد و کتب مندرج در پایگاه‌ها، وب‌سایت‌ها و کتابخانه‏ها که به تفکیک 61 مقاله، 6 پایان‌نامه، 9 کتاب و سند آموزشی بود. با توجه به ادبیات نظری مؤلفه‏ها و مضامین استخراج گردید. روایی محتوایی پژوهش با استفاده از روش ممیزی کردن از سوی داور تأیید شد و پایایی مضامین با استفاده از روش هولستی ۹۹٪ به دست آمد. یافته‏ها نشان داد که عدالت آموزشی شامل سه مضمون فراگیر با عنوان بسترسازی عادلانه توزیع منابع، بهره‌مندی عادلانه از منابع و شایسته پروری و 12 مضمون سازمان دهنده شامل مشارکت جمعی، همه‌جانبه نگری برنامه درسی، تصمیم سازی عادلانه، شایسته‌سالاری، پوشش دادن همه مخاطبان، بهسازی مدارس، مدیریت بهینه منابع مالی، توجه به وضعیت بهداشت یادگیرندگان، توانمندسازی یادگیرندگان، ارتقای کیفیت آموزش، بهبود فرآیند ارزشیابی، تعامل منصفانه و 82 مضمون پایه است. برای تحقق عدالت آموزشی در طراحی و تدوین برنامه‏ها به این مؤلفه‏ها باید توجه شود تا کلیه یادگیرندگان در همه مناطق کشور به شکل عادلانه از فرصت‌های آموزشی و تربیتی بهره برند.

چکیده این تحقیق با هدف شناسائی عوامل مؤثر بر عدالت آموزشی در دانشگاه آزاد اسلامی صورت گرفته است. روش تحقیق براساس هدف، توسعه­ای-کاربردی و از نظر نحوه گردآوری داده­ها از نوع توصیفی- پیمایشی و به لحاظ نوع داده­ها، کمی می­باشد. برای جمع آوری اطلاعات اولیه، از مصاحبه و پرسشنامه استفاده شد. جامعه آماری این تحقیق شامل اساتید دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن است که از طریق روش نمونه گیری در دسترس تعداد 20 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شده است. برای شناسایی متغیرهای تاثیرگذار بر عدالت آموزشی، براساس نظر اساتید دانشگاه از تکنیک دلفی و برای تجزیه و تحلیل داده­ها جهت استخراج شاخص­های پرسشنامه از تحلیل عاملی استفاده شد. بررسی‌ها نشان داد که تأثیر هر یک از عوامل مؤثر بر عدالت آموزشی در دانشگاه آزاد اسلامی یکسان نیست، بنابراین باید میزان تاثیرگذاری این عوامل را سنجید و بدین سان آن‌ها را رتبه‌بندی نمود. شناسائی عوامل مؤثر بر عدالت آموزشی در دانشگاه با استفاده از مدل سه شاخگی این امکان را به مدیران می‌دهد که با شناسائی آسیب‌ها در هر یک از عوامل ساختاری، زمینه‌ای و رفتاری، استقرار مناسب‌تری از عدالت آموزشی داشته باشند. با استفاده از پرسشنامه و با تکنیک دلفی از خبرگان 26 عامل مهم استقرار عدالت آموزشی در دانشگاه شناسائی شد و پس از شناسائی مطابق با مدل در سه دسته طبقه‌بندی شدند. بدین صورت که با توجه به اینکه RMSEA برابر با 085/0 بوده و نسبت کای دو به درجه آزادی (χ2/df) نیز برابر با 07/3 می‌باشد مدل مورد نظر دارای برازش مناسب بود. با توجه به مدل به دست آمده از تحلیل عاملی تائیدی شاخص‌های 26 گانه پرسش­نامه­ در سه سازه عوامل ساختاری، عوامل رفتاری و عوامل زمینه‌ای طبقه­بندی شدند.