تحلیل پدیدارشناسانه ادراک و تجربه زیسته معلمان مدارس ابتدایی از نقاط ضعف و قوت برنامه ارزشیابی توصیفی
دوره 9، شماره 31، زمستان 1394، صفحه 19-68
کیوان صالحی، عباس بازرگان، ناهید صادقی، محسن شکوهی یکتا
چکیده هدف این پژوهش، تحلیل ادراک معلمان در خصوص نقاط ضعف و قوت ناشی از اجرای برنامه ارزشیابیتوصیفی در مدارس ابتدایی است. سعی شد تا با استفاده از رویکرد تفسیرگرایانه به بازسازی معنایی ادراک معلمان از نقاط قوت و ضعف نظام ارزشیابی موسوم به ارزشیابیتوصیفی پرداخته و نشان دهیم که این مشارکتکنندگان، چه درک و ارزیابی، نسبت به ضعفها و نقاط قوت طرح ارزشیابیتوصیفی دارند. به منظور گردآوری دادهها از مصاحبه کیفی نیمهساختارمند استفاده شد. با استفاده از نمونهگیری هدفمند، پس از انجام 23 مصاحبه با معلمان ـ که عمدتاً معلمان باسابقه، دارای گرایش تحصیلی آموزش ابتدایی بودند ـ اشباع دادهها حاصل شد. تحلیل عمیق دیدگاههای معلمان، موجب شناسایی و دستهبندی شش نقطهضعف نظیر «کاهش شوق، حساسیت و انگیزه تلاش دانشآموزان نسبت به یادگیری و تحصیل» و «افزایش افت یادگیری و دامن زدن به کمسوادی دانشآموزان»، و هشت نقطه قوت برنامه ارزشیابیتوصیفی، نظیر «حذف زحمت معلمان برای نگارش فهرست اسامی دانشآموزان» و «امکان استفاده از روشهای متعدد در ارزیابی دانشآموزان»، گردید. یافتهها نشان داد که معلمان مصاحبهشونده، پیامدهای متفاوتی را از اثرات اجرای برنامه ارزشیابیتوصیفی، تجربه کردهاند و در مجموع با چالشهای مضاعفی در فرایند یاددهی ـ یادگیری خود روبرو هستند که در مقاله حاضر به برخی از آنها پرداخته شده است.