پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده تحقیق حاضر باهدف تدوین مدل تنظیم هیجان دانش‌آموزان بر مبنای رابطة بین تاب‌آوری تحصیلی، راهبردهای مقابله، آگاهی فراشناختی و سخت‌رویی انجام شد. روش پژوهش همبستگی از نوع مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این تحقیق دانش‌آموزان مقطع متوسطة دوم ساکن شهرستان‌های فریدون‌شهر و بوئین و میاندشت در سال تحصیلی 1400-1401 بودند که 402 نفر نمونه با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای اندازه‌گیری در این تحقیق شامل مقیاس تنظیم هیجان گراس و جان، مقیاس تاب‌آوری تحصیلی ساموئلز، مقیاس راهبردهای مقابله‌ای اندلر و پارکر، مقیاس سخت‌رویی کوباسا و مقیاس آگاهی فراشناختی شراو و دنیسون بود.. تحلیل داده ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS-22 و LISREL-8 وبا روشهای آمار توصیفی و برای براورد برازش مدل با استفاده از معادلات ساختاری و تحلیل مسیر انجام شد. یافته‌ها نشان داد مقدار اثر تاب‌آوری، آگاهی فراشناختی و راهبردهای مقابله‌ای بر تنظیم هیجان مثبت و معنادار بودند(01/0p>))؛ اما مقدار اثر سخت‌رویی بر تنظیم هیجان معنادار نبود(01/0p>)). همچنین مقدار اثر تاب‌آوری بر آگاهی فراشناختی، راهبردهای مقابله‌ای و سخت‌رویی معنادار بود (01/0p>))و اثر سخت‌رویی بر راهبردهای مقابله‌ای معنادار نبود(01/0p>)).
در نتیجه بر اساس یافته‌های این تحقیق، میتوان به منظور بهبود تنظیم هیجان و تاب‌آوری دانش‌آموزان برنامه‌هایی جهت آموزش و تقویت مهارت‌های راهبردهای مقابله‌ای، آگاهی فراشناختی و سخت‌رویی فراهم کرد. همچنین تحقیقات بیشتر برای روشن شدن رابطه ی سخت‌رویی با تنظیم هیجان و راهبردهای مقابله ای پیشنهاد می‌شود.

چکیده پژوهش حاضر، با هدف اثربخشی بازی‏درمانی مبتنی بر ارتباط والد-کودک به‌صورت مجازی بر تنظیم هیجان و نشاط ذهنی دانش‏آموزان دارای ناتوانی یادگیری اجرا شد. روش پژوهش نیمه‏آزمایشی با طرحِ پیش‏آزمون-پس‏آزمون با گروه کنترل بود. جامعه‏ی آماری را دانش‏آموزان پایه‏ی سوم تا ششم دارای ناتوانی یادگیری شهرستان بیرجند در سال تحصیلی 1400-1399 تشکیل داده است که دارای مشکلات هیجانی بوده و به مراکز اختلالات یادگیری مراجعه کرده‌اند. تعداد 30 نفر به شیوه در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند و پرسشنامه‏های تنظیم هیجان برای کودکان و نوجوانان (Gross & John, 2003) و نشاط ذهنی (Ryan & Frederick, 1997) را تکمیل کردند. محتوای آموزشی بازی‏درمانی مبتنی بر ارتباط والد-کودک، در 10 جلسه به والدین گروه آزمایش، به‌صورت مجازی ارائه شد. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره و تک‏متغیره نشان داد درمان مدنظر بر تنظیم هیجان و نشاط ذهنی دانش‏آموزان دارای ناتوانی یادگیری تأثیر معناداری داشته است، اما بر تعامل ترکیبی تنظیم هیجان و نشاط ذهنی اثرگذار نبود. لذا، اگرچه استفاده مؤثر از تمام راهبردهای تنظیم هیجان بر بهزیستی و نشاط تأثیر داشت اما با استفاده از تنها دو راهبرد ارزیابی مجدد و سرکوبی نمی‏توان به‌طورقطع نشاط ذهنی را در این دانش‏آموزان افزایش داد. درنتیجه این درمان بر تنظیم هیجان و نشاط ذهنی دانش‏آموزان با ناتوانی یادگیری تأثیر داشته و استفاده از آن، جهت کمک به این دانش‏آموزان پیشنهاد می‏شود.

چکیده پژوهش حاضر باهدف بررسی نقش تنظیم هیجان و تاب‏آوری در سازگاری تحصیلی و کیفیت زندگی دانش‏آموزان در دوران همه‏گیری کووید-19 انجام شد. این پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانش‏آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه دوم شهر مشهد در سال تحصیلی 1399-1400 بودند، که 400 دانش‏آموز به روش نمونه‏گیری خوشه‏ای چندمرحله‏ای به‏عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل، پرسش‏نامه‏های تنظیم هیجان گراس و جان (2003)، تاب‏آوری کانر و دیویدسون (2003)، سازگاری تحصیلی بیکر و سریاک (1984) و کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی (1998) بود. تجزیه‏وتحلیل داده‏ها با استفاده از روش‏های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی هم‌زمان انجام شد. تحلیل داده‏ها نشان داد که بین تنظیم هیجان با سازگاری تحصیلی و کیفیت زندگی رابطه مثبت معناداری وجود داشت و همچنین بین تاب‏آوری با کیفیت زندگی رابطه مثبت معناداری مشاهده شد؛ اما بین تاب‏آوری و سازگاری تحصیلی دانش‏آموزان رابطه معناداری مشاهده نشد. بر اساس نتایج تحلیل رگرسیون، تنها تنظیم هیجان پیش‏بین معناداری برای سازگاری تحصیلی بود. همچنین تنظیم هیجان و تاب‏آوری هر دو پیش‏بین خوبی برای کیفیت زندگی دانش‏آموزان بودند. براساس یافته‏های به دست آمده می‏توان نتیجه‏گیری کرد که در دوران همه‏گیری کووید-19، مهارت تنظیم هیجان در دانش‏آموزان نقش معناداری در سازگاری تحصیلی دارد، همچنین تنظیم هیجان و تاب‏آوری بالا در این دوران در کیفیت زندگی دانش‏آموزان نقش معناداری دارند.

چکیده هدف مطالعه حاضر مقایسه اثربخشی آموزش سرزندگی تحصیلی و تنظیم هیجان بر معنای تحصیلی و سازگاری تحصیلی بود. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش دانش‌آموزان پایه یازدهم ناحیه سه شهر مشهد در سال تحصیلی 98-1397 بودند. از میان آنان 60 دانش‌آموز با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه مساوی قرار گرفتند. گروه‌های آزمایش 12 جلسه 70 دقیقه‌ای به‌تفکیک با روش‌های سرزندگی تحصیلی و تنظیم هیجان آموزش دیدند و گروه کنترل آموزشی ندید. ابزارهای پژوهش پرسشنامه‌های معنای تحصیلی (هندرسون-کینگ و اسمیت، 2006) و سازگاری تحصیلی (بکر و سیریک، 1984) بودند. داده‌ها در نرم‌افزار SPSS-21 با روش‌های تحلیل کوواریانس چندمتغیری و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل شدند. نتایج حاکی از اثربخشی هر دو روش آموزش سرزندگی تحصیلی و تنظیم هیجان در افزایش معنای تحصیلی و سازگاری تحصیلی بود (001/0p <). همچنین بین روش‌ها در افزایش معنای تحصیلی و سازگاری تحصیلی تفاوت معنی‌داری وجود نداشت (05/0P>). بنابراین، توصیه می‌گردد که مشاوران و روانشناسان برای افزایش معنای تحصیلی و سازگاری تحصیلی از روش‌های آموزش سرزندگی تحصیلی و تنظیم هیجان استفاده نمایند.

چکیده اضطراب امتحان اختلالی است که عملکرد دانش‌آموزان را کاهش می­دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی پیش‌بینی اضطراب امتحان بر اساس ابعاد دشواری در تنظیم هیجان در دانش‌آموزان دوره متوسطه اول شهر تهران انجام گرفت. جامعه آماری پژوهش حاضر دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول شهر تهران در سال 1397 بود که تعداد 226 از آن‌ها (132 دختر و 94 پسر) به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله انتخاب شدند و در این پژوهش شرکت کردند. ابزار گردآوری داده­ها شامل مقیاس اضطراب امتحان اسپیلبرگر (1980) و مقیاس دشواری تنظیم هیجان (2004) بود. از تحلیل همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه برای تحلیل داده‌ها استفاده شد. نتایج آزمون همبستگی نشان داد که ابعاد دشواری در تنظیم هیجان با اضطراب امتحان همبستگی مثبت دارند. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نیز حاکی از این بود که ابعاد دشواری تنظیم هیجان نقش معناداری در تبیین واریانس اضطراب امتحان دانش‌آموزان دارد. ازاین‌رو لازم است در رابطه با کاهش اضطراب امتحان در دانش‌آموزان، مداخلات روان‌شناختی را به سمت بهبود تنظیم هیجانی سوق داده شود.