اثربخشی برنامه آموزش خودتعیینگری بر پایستگی تحصیلی و بهزیستی ذهنی نوجوانان
مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 08 تیر 1405
https://doi.org/10.22034/jiera.2026.580085.3487
صغرا ابراهیمی قوام، مبین مختاریان نوگلی، اسماعیل سعدیپور
چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مهارتهای خودتعیینگری بر پایستگی تحصیلی و بهزیستی ذهنی نوجوانان انجام شد. در این مطالعه از طرح نیمهآزمایشی پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل و مرحله پیگیری استفاده گردید. جامعه آماری را دانشآموزان پسر متوسطه اول شهر مشهد در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ تشکیل میدادند که از میان آنها ۴۰ نفر به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شده و سپس بهطور تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۰ نفر) و کنترل (۲۰ نفر) گمارده شدند. ابزارهای سنجش شامل مقیاس پایستگی تحصیلی Martin and Marsh (2008) و مقیاس بهزیستی ذهنی Keyes and Magyar-Moe (2003) بود. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه بر اساس پروتکل Field and Hoffman (1994) آموزش دیده و دادهها با روش تحلیل واریانس آمیخته و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل شدند. نتایج حاصل از تحلیل واریانس آمیخته نشان داد که آموزش خودتعیینگری در مقایسه با گروه کنترل، منجر به افزایش معنادار پایستگی تحصیلی (10.777 F=، 0.001 p<، 0.221 η²=) و بهزیستی ذهنی (28.299 F=، 0.001 p<، 0.427η²=) شد. همچنین اثرات مداخله در مرحله پیگیری پایدار باقی ماند و تفاوت معناداری بین نمرات پسآزمون و پیگیری مشاهده نشد. بنابراین میتوان گفت که آموزش خودتعیینگری نه تنها یک رویکرد اثربخش برای ارتقای همزمان پایستگی تحصیلی و بهزیستی ذهنی نوجوانان محسوب میشود، بلکه با توجه به تداوم آثار آن، قابلیت اجرا در قالب برنامههای مدون آموزشی و مداخلات روانشناختی مدرسه را داراست.
رابطه علّی بهزیستی ذهنی، کیفیت زندگی و سب کهای هویت با پیشرفت تحصیلی از طریق خود کارآمدی تحصیلی در دانش آموزان پسر دوره متوسطه شهر بندرعباس
دوره 9، شماره 30، پاییز 1394، صفحه 123-145
موسی جاودان، کبری حاجی علی زاده، امین رفیعی پور
چکیده پژوهش حاضر به منظور تعیین رابطه علی بهزیستی ذهنی، کیفیت زندگی و سبک های هویت با پیشرفت تحصیلی از
طریق خودکارآمدی تحصیلی انجام شده است. طرح این پژوهش توصیفی- همبستگی و از نوع مدل یابی علی است. نمونه
مورد بررسی 328 نفر پسر دانش آموز پایه اول تا چهارم دبیرستان شهر بندرعباس در سال تحصیلی 94 - 93 می باشند
که از طریق نمون هگیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شده اند. ابزارهای استفاده در این پژوهش، پرسشنامه بهزیستی
ذهنی ) PANAS ( فرم کوتاه پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی ) WHOQOL (، سیاهه تجدید نظر شده
سبک های هویت برزونسکی ) ISI6G (، معدل تحصیلی و پرسشنامه باورهای خودکارآمدی تحصیلی ) ASEBQ (بودند.
ارزیابی الگوی پیشنهادی نشان داد که مدل پیشنهادی معادلات ساختاری روابط علی بین متغیرهای یاد شده از برازش
قابل قبولی برخوردار هستند و همه مسیرهای یاد شده در سطح 0001p >/ معنی دار بودند. به طور کلی، نتایج نشان
داد که بهزیستی ذهنی، کیفیت زندگی و سبک های هویت از طریق خودکارآمدی تحصیلی با پیشرفت تحصیلی رابطه
معن یدار دارد