پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده هدف: پژوهش حاضر بررسی نقش واسطه‌ای خوش‌بینی تحصیلی در رابطه بین ذهن‏آگاهی و تاب‏آوری و عملکرد تحصیلی دانش‏آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر مشهد بود.
روش: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری موردپژوهش کلیه دانش‌آموزان دختر ناحیه هفت شهر مشهد در سال تحصیلی 1402- 1401 بود که بر اساس پیشنهاد کلاین 250 دانش‏آموز به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری در این پژوهش پرسش‌نامه تاب‏آوری Connor-Davidson (2003)، ذهن آگاهی Baer و همکاران (2006)، خوش‌بینی تحصیلی Tschannen-Moran و همکاران (2013) و برای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان از معدل نمرات دروس مختلف آنان استفاده شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش‌های آمار توصیفی و از روش‌های آمار استنباطی نظیر آزمون‌های همبستگی و معادلات ساختاری با تحلیل مسیر استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد مدل مفهومی پژوهش با داده‌های تجربی برازش دارد و خوش‌بینی تحصیلی نقش واسطه‌ای را در ارتباط بین ذهن‌آگاهی با تاب‌آوری و عملکرد تحصیلی دارد. همچنین ذهن‌آگاهی با خوش‌بینی تحصیلی رابطه مستقیم دارد. خوش‌بینی تحصیلی با تاب‌آوری و عملکرد تحصیلی نیز اثر مستقیم و معناداری داشت.
نتیجه‌گیری: بر طبق نتایج می‌توان گفت خوش‌بینی در دانش‌آموزان نقش تسهیل‌کننده را در بهبود تاب‌آوری و عملکرد تحصیلی دارد. ذهن‌آگاهی از طریق خوش‌بینی در بهبود و ارتقای تاب‌آوری و عملکرد تحصیلی مؤثر است.