پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی برنامه درسی پیوندی برای گروه عمده علوم انسانی انجام شد. برنامۀ‏درسی پیوندی می‏تواند به عنوان پلی بین سطح کلان تصمیم‏گیری در آموزش عالی و سطح خرد، عمل نماید. روش: در پژوهش حاضر جهت تبیین عناصر برنامۀ‏درسی، از رویکرد کیفی و روش سنتز‏پژوهشی استفاده شد. جامعۀ آماری شامل اسناد بالادستی، کتب، مقالات، رساله‏ها و پایان‏نامه‏های مرتبط از سال 1995 تا 2025 بود. پس از تحلیل محتوا و کُدگذاری محوری و انتخابی داده‏های حاصل از بررسی اسناد، ویژگی‏های اولیه عناصر برنامۀدرسی پیوندی استخراج و سپس به مصاحبه با خبرگان و اساتید مرتبط پرداخته شد و از نظرات آنها برای اصلاح الگوی پیشنهادی استفاده شد، و الگوی نهایی ارائه شد. برای تحلیل محتوای اسناد و مصاحبه‏ها از نرم افزار MAXQDA2020 استفاده شد. یافته‏ ها: طبق یافته‏ها، در این الگو، 52 کُد محوری و 11 کُد انتخابی شناسایی شدند. که شامل موارد ذیل بودند: پذیرش ماهیت موقتی و متغیر دانش، ارتباط محتوای درسی با یافته‌های جدید پژوهشی، ارتقای فرهنگ پژوهش ملی، استفاده از محتوای منعطف و بین رشته‏ای، طراحی فعالیت‏های یادگیری دانشجومحور، بکارگیری گروه‏های پژوهشی‏ همتایان و تیم‏های تحقیقاتی بین رشته‏ای، ارزشیابی از طریق نقد و انجام پژوهش‏ و نیاز به یک محیط آموزشی غنی وحمایتی. نتیجه‏ گیری: برمبنای نتایج، بایستی اصلاحاتی در برنامه‏های درسی آموزش عالی صورت گیرد تا امکان استفاده عملی از برنامۀ‏درسی پیوندی در آموزش عالی تسهیل شود. ضمنا، موثرترین عامل در طراحی و اجرای برنامۀ‏درسی پیوندی حمایت دانشگاه از اساتید و دانشجویان پژوهشگر شناسایی شد. در ارتباط با فراگیران هم باید سیاست-های آموزش عالی به نحوی اصلاح شود که دانشجویان به این سمت هدایت شوند.