پژوهش در نظام‌های آموزشی

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس «همدلی در ارتباطات دیجیتال» انجام شد. این مقیاس به‌منظور سنجش ابعاد مختلف همدلی در تعاملات آنلاین و ارتباطات مبتنی بر شبکه‌های اجتماعی طراحی شده است.

روش:

این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث روش، توصیفی ـ پیمایشی بود. جامعه آماری شامل افراد بالای ۱۸ سالی بود که در بازه زمانی مرداد تا شهریور ۱۴۰۴ به‌طور فعال از شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌های آنلاین استفاده می‌کردند (N = 570). نمونه‌گیری به شیوه غیراحتمالی در دسترس انجام شد. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل مقیاس همدلی در ارتباطات دیجیتال (کالینز و همکاران، 2022) و پرسشنامه همدلی تورنتو (اسپرنگ و همکاران، 2009) بودند. تحلیل عاملی اکتشافی با استفاده از SPSS نسخه 25 و تحلیل عاملی تأییدی با نرم‌افزار LISREL نسخه 8.8 انجام شد. روایی محتوایی از طریق شاخص‌های CVR و CVI و روایی ملاکی از طریق همبستگی با مقیاس همدلی تورنتو بررسی گردید.

یافته‌ها:

نتایج تحلیل عاملی اکتشافی وجود شش مؤلفه را در نسخه ۳۶ سؤالی مقیاس تأیید کرد. تحلیل عاملی مرتبه اول و دوم نیز برازش مطلوب مدل و اعتبار مناسب گویه‌ها را نشان داد. مقدار کل CVR برابر با 0.98 و CVI برابر با 0.92 بود. همچنین همبستگی معناداری با مقیاس همدلی تورنتو به دست آمد (r = 0.46, p < 0.001).

نتیجه‌گیری:

نسخه فارسی مقیاس همدلی در ارتباطات دیجیتال از روایی و پایایی مطلوب برخوردار است و می‌تواند به‌عنوان ابزاری معتبر در پژوهش‌های مرتبط با تعاملات مجازی مورد استفاده قرار گیرد.

چکیده این پژوهش با هدف تدوین مدل علّی پیامدهای پریشانی روان‎شناختی ناشی از همه‎گیری کرونا ویروس و بررسی نقش میانجی‎گری جو عاطفی خانواده به انجام رسید که ازنظر هدف، کاربردی و از حیث ماهیت، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه‏ی آماری شامل ایرانیان سراسر کشور در سال 1400 بود. نمونه آماری برابر با 590 نفر بود که از استان‎های مختلف کشور انتخاب گردید. نمونه‏گیری به‌صورت خوشه‏ای چندمرحله‏ای انجام شد و پرسشنامه‏ها به شیوه‎ی نظرسنجی اینترنتی تکمیل شد. به‌منظور گردآوری داده‏ها از پرسشنامه پریشانی روانی کسلر (2002)، معناداری زندگی استگر (2010)، احساس تنهایی محقق‏ساخته (1400) و جو عاطفی خانواده محقق‏ساخته (1400) استفاده گردید. به‌منظور تحلیل آماری از مدل معادلات ساختاری بهره گرفته شد. یافته‎ها نشان داد که پریشانی روانی دارای رابطه علّی مثبت با احساس تنهایی و رابطه علّی منفی با معناداری زندگی و همچنین، جو عاطفی خانواده دارای نقش میانجی‎گری در رابطه میان پریشانی روانی با احساس تنهایی و معناداری زندگی بود. درنتیجه، روان‏شناسان و دیگر متخصصان در عرصه ارتباطات اجتماعی باید ظرفیت جو عاطفی خانواده را به‌عنوان یک عامل اساسی در تبیین اثرات پریشانی روانی حاصل از گسترش بحران‏‏هایی همچون همه‎گیری کرونا ویروس موردتوجه قرار دهند.

چکیده پژوهش پیش رو با هدف تحلیل محتوای کتب درسی مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی بر اساس نظریه خرد وبستر در جهت ارزیابی میزان آمادگی دانش آموزان برای رویارویی یا جهان متاثر از پاندمی کروناویروس انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، بنیادی و از نظر ماهیت، توصیفی از نوع تحلیل محتوا بود. جامعه آماری شامل کتاب مطالعات اجتماعی پایه‎ سوم تا ششم بود. به منظور گردآوری داده‎ها از روش تمام‎شماری استفاده شد. واحد تحلیل، صفحات (متن، عناوین فصول، تصویر، پرسش‌ها یا فعالیت‌ها) بود. ابزار پژوهش شامل فرم وارسی مبتنی بر ابعاد پنج گانه نظریه وبستر (2007) بود. یافته ها نشان داد که در طراحی کتب مطالعات اجتماعی فقط بعد گشودگی به تجربه به اندازه کافی مورد توجه قرار گرفته؛ در حالی که بعد شوخ‎طبعی و مرور خاطرات و تأمّل تقریبا در تمام پایه‌ها مغفول مانده و تنظیم هیجانی بجز در پایه سوم در دیگر پایه‌ها چندان مورد توجه قرار نگرفته است. توجه به بعد تجارب چالشی بجز پایه چهارم، در دیگر پایه ها در سطح مناسب بود. آنتروپی شانون بیان‌گر بار اطلاعاتی بالا برای تمام ابعاد و توجه ویژه‌ به مؤلفه های مرور خاطرات و تأمّل، تنظیم هیجانی و تجارب چالشی بود. نتایج پژوهش گویای نشان داد که پر کردن شکاف میان پایه ها در توجه به ابعاد خرد و طراحی محتوای کتب در جهت پرورش دانش آموزان خردمند، نواندیش و همدل در جهت زندگی در جهان پرتلاطم کنونی رسالتی بزرگ برای نهادهای آموزشی است که در کتب مطالعات اجتماعی تا اندازه‌ای مورد غفلت قرار گرفته است.